Obraz Matki Boskiej Piekarskiej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cudami Słynący obraz
Matki Bożej Sprawiedliwości
i Miłości społecznej
Matka Boża Piekarska
Matka Boża Piekarska
Miejsca kultu Górny Śląsk, Kościół katolicki
Sanktuarium Piekary Śląskie
Początek kultu ok. 1659
Czas powstania wizerunku nieznany
Patronka Patronka Górnego Śląska, Archidiecezji katowickiej, miasta - Piekary Śląskie
Data wspomnienia 12 września
Autor nieznany
Technika wykonania tempera
Rozmiar 99 x 77 cm
Styl ikona
Koronowany 1925, 1965, 1985

Obraz Matki Bożej Piekarskiej, Królowa Śląskaobraz nieznanego autorstwa znajdujący się w sanktuarium w Piekarach Śląskich przedstawiający Matkę Bożą z Dzieciątkiem Jezus otoczony kultem religijnym wśród górników, hutników oraz Ślązaków.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Obraz Matki Bożej w Ołtarzu Głównym

Od 1313 w bocznym ołtarzu mieścił się wizerunek Maryi Panny nieznanego autora i fundatora. Geneza cudowności wzięła początek w XVII wieku. Lud coraz częściej zaczął gromadzić się przed obrazem, by oddawać cześć Matce Bożej. Według relacji ks. proboszcza Jakuba Roczkowskiego po przeniesieniu jej wizerunku w 1659 roku do ołtarza głównego nastąpiły liczne uzdrowienia.

W 1676 roku w Tarnowskich Górach wybuchła zaraza, która ustąpiła po modlitwach pielgrzymów przed Matką Bożą. Była to pierwsza tzw. pielgrzymka „ślubowana”, kiedy cała wioska podjęła zobowiązanie, że co roku w określonym dniu odbędzie pielgrzymkę jako podziękowanie za otrzymane łaski.

W 1680 roku wybuchła zaraza w Pradze, dlatego cesarz austriacki Leopold I Habsburg zwrócił się z prośbą o przywiezienie obrazu. 15 marca 1680 roku w uroczystej procesji przeniesiono go ulicami Pragi. Zaraza ustąpiła, a arcybiskup praski Jan Fryderyk Waldstein potwierdził urzędowo cudowność obrazu. W drodze powrotnej obraz zatrzymał się w miejscowości Hradec Králové, gdzie ludzie również cierpieli na skutek zarazy. W rok później miasto jako dowód wdzięczności ofiarowało Piekarom obraz wotywny.

20 sierpnia 1683 roku król Jan III Sobieski, zmierzając pod Wiedeń, gdzie stoczył zwycięską bitwę z wojskami wezyra Kary Mustafy pragnął pomodlić się w piekarskim kościele, gdzie wysłuchał mszy i przed obrazem Matki Bożej prosił o zwycięstwo.

W 1702 roku ze względu na bezpieczeństwo, które zagrożone było walkami religijnymi obraz Matki Bożej wywieziono do kościoła św. Krzyża w Opolu, gdzie znajduje się do dziś. Tam ikona przez długi czas nie wyróżniał się szczególną czcią i nie przyciągała pielgrzymek. Natomiast do Piekar, mimo iż w kościele znajdowała się tylko replika obrazu przybywały pielgrzymki, co jeden z ówczesnych księży skwitował słowami: Nie pędzel tu mocen, ni praca człowieka, ni drzewo, ni płótno, jeno Duch Boży, który sobie to miejsce i ten lud upodobał.

W 2014 odbyła się peregrynacja obrazu, z okazji uroczystości powierzenia patronatu nad miastem Piekary Śląskie Matce Bożej.

Obraz[edytuj | edytuj kod]

Obraz Matki Bożej wywieziony do Opola

W ołtarzu piekarskiej Bazyliki znajduje się obraz Matki Boskiej Piekarskiej. Właściwy obraz znajduje się jednak w Opolu. Obecny obraz ma wymiary 99 x 77 cm, układ ma taki sam jak oryginał, tzn. Maryja trzyma Dzieciątko na lewej ręce, w prawej trzyma jabłko, jednak znikła widoczna w pierwowzorze bizantyjska surowość formy. Niewiele pozostało też z cech gotyckich: dłonie i palce zostały skrócone, fałdy szat nabrały płynności, przekształcono rysy twarzy i stonowano kolory. Namalowany pod koniec XVII wieku obraz początkowo pełnił rolę kopii, po wywiezieniu oryginału, sam zajął z czasem jego miejsce i zasłynął licznymi łaskami. 15 sierpnia 1925 roku obraz Madonny Piekarskiej został koronowany przez nuncjusza papieskiego Wawrzyńca Lauri, a korony podarował i poświęcił papież Pius XI. Podczas II wojny światowej, w nocy z 7/8 grudnia 1940 roku nieznani sprawcy ukradli z obrazu papieskie korony. Do dziś nie wiadomo czy była to prowokacja ze strony władz niemieckich, czy po prostu zwykły rabunek. Pierwszej rekoronacji dokonano w 1965 roku. Kolejna profanacja miała miejsce w nocy z dnia 29 lutego/1 marca 1984 roku. W kościele trwały wtedy prace konserwatorskie, m.in. polegające na wymianie witraży. Okoliczności te ułatwiły rabunek. Dnia 15 września 1985 roku biskup Herbert Bednorz dokonał drugiej rekoronacji cudownego obrazu, zaś biskup Damian Zimoń odmówił akt zawierzenia diecezji katowickiej Pani Piekarskiej. Od tej pory Matka Boska Piekarska jest główną patronką archidiecezji katowickiej.

Największe cuda za wstawiennictwem Matki Boskiej Piekarskiej[edytuj | edytuj kod]

  • 1676 – W Tarnowskich Górach wybuchła zaraza, wtedy to pielgrzymi z miasta modlą się przed obrazem Matki Bożej, a gdy wracają zaraza zaczyna ustępować.
  • 1680 – Uleczenie Pragi z dżumy
  • 1683 – Wygrana Odsiecz Wiedeńska

Pielgrzymki stanowe[edytuj | edytuj kod]

W okresie represji stalinowskich (1945–1956), sanktuarium piekarskie stało się najważniejszą amboną w diecezji. Z niej padały najważniejsze postulaty pod adresem władz, które pilnie nasłuchiwały, co powie biskup i zaproszony główny kaznodzieja, którym przez kilkanaście lat był metropolita krakowski, kard. Karol Wojtyła. Wskazuje się, że 1949 rok stanowił wyraźną cezurę w dziejach pielgrzymki piekarskiej. Od tego czasu władze zaczęły używać represji administracyjnych, aby ograniczyć liczbę osób uczestniczących w piekarskich uroczystościach. Był to jednocześnie rok przełomowy dla całego Kościoła w Polsce. Po rozprawieniu się z podziemiem niepodległościowym władze przystąpiły do rozprawy z Kościołem. W 1956 roku doszło do przełomu, Powrót biskupów do Katowic zapoczątkował odrodzenie pielgrzymek. Pielgrzymki piekarskie stały się także nieformalną trybuną debaty społecznej, i co by tu nie powiedzieć o treściach głoszonych przez kaznodziejów – była to także debata polityczna, gdyż mówiła o najważniejszych kwestiach w relacjach Państwo-Kościół. Robotnicy nie zabierali w niej bezpośrednio głosu, ale ich obecność i aplauz, z jakim przyjmowali każde słowo padające z ust biskupa Bednorza i kard. Wojtyły świadczyły, że w tej debacie aktywnie uczestniczą. Pielgrzymi słyszeli i w pełni identyfikowali się z oceną sytuacji religijnej i społecznej. W opinii Andrzeja Grajewskiego „w czasie uroczystości w Piekarach Śląskich kształtowało się poczucie odpowiedzialności ludzi wierzących za Kościół na Górnym Śląsku oraz świadomość własnych praw, o które należało się upominać”. W kazaniach przewijały się najważniejsze dla Kościoła na Śląsku problemy: prawo do nauki religii i obecności znaku krzyża w miejscach publicznych, prawo do budowały miejsc kultu, prawo do zachowania świętości niedzieli. Pielgrzymki spełniały również niebagatelną rolę integracyjną. Na piekarskim wzgórzu obok siebie stali Ślązacy i przybysze z różnych stron Polski lub repatrianci ze Wschodu; pielgrzymi z Górnego Śląska, Śląska Cieszyńskiego oraz Opolskiego, jak i mieszkańcy Zagłębia Dąbrowskiego. Diecezja katowicka należała do najbardziej uprzemysłowionych i zurbanizowanych regionów Polski. Zdecydowana większość ludności zatrudniona była w przemyśle. Rzutowało to na model duszpasterstwa w diecezji, które było głęboko związane z ludźmi pracy – robotnikami. Problemy nurtujące to środowisko znajdowały zawsze oddźwięk w nauczaniu biskupów i kapłanów. Biskup Bednorz, zwany „biskupem robotników”, wielokrotnie zabierał głos w sprawie duszpasterstwa robotników oraz wypowiadał się i stawał w ich obronie, a Piekary Śląskie ze swą pielgrzymką mężów i młodzieńców, stały się miejscem, gdzie domagano się poszanowania praw ludzkich, społecznych i religijnych. Duszpasterze popierali rozwój społeczny swoich parafian - robotników, zachęcając ich do podnoszenia wykształcenia i kwalifikacji zawodowych, popierając podejmowanie akcji społecznych korzystnych dla wspólnoty parafialnej, a także kontynuowali i pogłębiali chlubną tradycję powiązania duszpasterstwa śląskiego z robotnikami. Biskup Bednorz w swoich listach pasterskich i wypowiedziach w czasie pielgrzymek piekarskich wielokrotnie poruszał problemy związane z budową nowych kościołów na terenie diecezji, zwłaszcza na osiedlach. Wzywał też wiernych do modlitwy w intencji budowy nowych kościołów. Po objęciu rządów w diecezji 29 czerwca 1985, nowy biskup Damian Zimoń w swoim programie duszpasterskim wiele miejsca poświęca pielgrzymce piekarskiej. Pielgrzymka piekarska, zwłaszcza w tym pierwszym okresie, w niczym nie straciła na znaczeniu, wręcz przeciwnie w Polsce bardzo uważnie słuchano głosu nowego biskupa katowickiego, który tradycyjnie sporo miejsca w swoim słowie wstępnym, przygotowanym dla pielgrzymów, poświęcał sprawom społecznym. Po 1989 roku pojawiły się głosy, że pielgrzymka piekarska nie utrzyma się w dotychczasowej formule. Według prowadzonych statystyk nie zauważa się wyraźnego spadku liczby uczestników pielgrzymki. Sam biskup katowicki jak i zaproszeni kaznodzieje, dostrzegając znaki czasu, inaczej stawiają akcenty w swoich przemówieniach. Po normalizacji na linii Państwo-Kościół przestały istnieć sprawy konfliktowe. W kazaniach natomiast można znaleźć więcej nauczania moralnego skierowanego do rodzącego się społeczeństwa konsumpcyjnego. Więcej jest apeli o solidarność międzyludzką, potrzebę niesienia pomocy ludziom dotkniętymi zmianami społecznymi, ustrojowymi i gospodarczymi oraz ludziom wyrzuconych na margines społeczeństwa. W listach pasterskich biskupa katowickiego z tego okresu znajdujemy więcej niż zwykle postulatów odnowy moralnej i etycznej społeczeństwa postkomunistycznego. Nie przestał on zabierać głosu w konkretnych sprawach społeczno–politycznych, gdyż uważał, że hierarchia kościelna - zgodnie z nauką Soboru Watykańskiego II - ma prawo do oceny działań społecznych i politycznych, zwłaszcza wtedy, gdy chodzi o podstawowe dobro człowieka, jakim jest wolność religijna. Zdaniem biskupa Damiana Zimonia, nawiązywanie do przeszłości ma swoje głębsze uzasadnienie, ponieważ nie można budować demokracji bez moralnego odrodzenia, które jest możliwe w oparciu o chrześcijańskie wartości tysiącletniego narodu. W nauczaniu biskupa katowickiego „bitwa o Kościół” w Polsce dokonuje się na płaszczyźnie posługi duszpasterskiej, rodziny i kultury. Wśród problemów lokalnych wymienić trzeba zagrożenia moralne, będące skutkami frustracji, ubóstwa i bezrobocia. Do takich trudności z pewnością należy zaliczyć szerzący się alkoholizm, narkomania wśród młodzieży i brutalizacja życia społecznego. Bardzo niepokojącym zjawiskiem jest zanikanie poczucia solidarności międzyludzkiej, która jeszcze tak niedawno była cechą wyróżniającą Polaków w świecie. Do tych zjawisk dołączają stale nowe zagrożenia, będące już bezpośrednimi skutkami nowej sytuacji gospodarczej, społecznej i politycznej.

Kaznodzieje na pielgrzymce piekarskiej[edytuj | edytuj kod]

Peregrynacja Obrazu i nadanie Matce Boskiej Patronatu nad miastem Piekary Śląskie[edytuj | edytuj kod]

Prośba o nadanie Matce Boskiej Piekarskiej patronatu nad miastem Piekary Śląskie[edytuj | edytuj kod]

W 2013 roku 17 października na uroczystej sesji Rady Miasta Piekary Śląskie radni podjęli jednogłośnie uchwałę inicjującą procedurę przygotowań do nadania tytułu. Prezydent Miasta otrzymał od Rady Miasta upoważnienie do podjęcia działań w celu uzyskania zgody właściwych władz kościelnych. Pismo z prośbą o ustanowienie patronki naszego Miasta przesłał do Stolicy Apostolskiej Arcybiskup Wiktor Skworc. Kongregacja Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów na podstawie przesłanych dokumentów wydała stosowny akt w święto świętej Barbary, patronki Archidiecezji Katowickiej, 4 grudnia 2013 roku.

Przebieg peregrynacji[edytuj | edytuj kod]

3 września 2014 po mszy o godz. 10 cudowny obraz został wyjęty z głównego ołtarza, i postawiony przed ołtarzem soborowym, w miejscu zaś gdzie przebywał obraz powieszono kopię, która jest była używana w czasie pielgrzymek stanowych. Ok. godziny 17:15 obraz został umieszczony w specjalnym samochodzie i wśród kawalkady motocyklistów i policji został przewieziony do Kościoła Matki Bożej Wspomożenia Wiernych w Dąbrówce Wielkiej. Tam witany przez Parafian przebywał do dnia następnego.

Następnego dnia ok. godziny 17:00 został przewieziony do Kościoła Najświętszego Serca Pana Jezusa w Brzezinach Śląskich, tam odbyła się uroczysta msza święta i całonocna adoracja obrazu.

5 września obraz został przewieziony do Parafii w Kamieniu, gdzie odbyło się uroczyste przekazanie obrazu obok starej gminy. Obraz niesiony był ulicą biskupa Nankiera do Kościoła, gdzie o godzinie 18:00 odbyła się msza święta. O godz. 21 mszę przed cudownym obrazem odprawili wszyscy wikariuszowie posługujący niegdyś w parafii w Kamieniu.

Nazajutrz Parafia św. św. ap. Piotra i Pawła przekazała obraz parafii w Szarleju, gdzie odbyła się uroczysta msza święta. Dzień później obraz został przekazany parafii w Kozłowej Górze, następnie parafii na Józefce.

Jako ostatnia, obraz otrzymała parafia świętej Rodziny, która następnie przekazała obraz Bazylice.

Uroczysta sesja rady miasta i nadanie tytułu[edytuj | edytuj kod]

Podczas uroczystej sesji Rady Miasta abp Skworc przekazał władzom samorządowym miasta dokument Kongregacji Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów Stolicy Apostolskiej, zatwierdzający wybór Najświętszej Maryi Panny pod tytułem „Matki Sprawiedliwości i Miłości Społecznej” jako Patronki u Boga Miasta Piekary Śląskie.Papież Franciszek w liście skierowanym, do wiernych z racji tego święta, napisał, że decyzja o tym szczególnym patronacie jest w rzeczywistości „potwierdzeniem płynącego z wiary przekonania, jakie od pokoleń żywią mieszkańcy Piekar i całego Śląska, oraz doświadczenia stałej opieki i wstawiennictwa Piekarskiej Pani”.Po uroczystej sesji rady miasta Piekar Śl. w Miejskim Domu Kultury, radni, duchowni oraz mieszkańcy miasta udali się na Mszę św. do bazyliki Najświętszej Maryi Panny i Św. Bartłomieja. Eucharystii sprawowanej w intencji mieszkańców miasta przewodniczył i wygłosił kazanie metropolita katowicki abp Wiktor Skworc. Na koniec liturgii prezydent miasta Stanisław Korfanty złożył podziękowania arcybiskupowi za osobiste zaangażowanie, które doprowadziło do szybkiego spełnienia prośby o nadanie Matce Bożej piekarskiej tytułu Patronki miasta.