Obrożnik arktyczny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Obrożnik arktyczny
Dicrostonyx vinogradovi[1]
Ogniow, 1948
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd gryzonie
Podrząd myszokształtne
Nadrodzina myszowe
Rodzina chomikowate
Podrodzina karczowniki
Plemię lemingi
Rodzaj obrożnik
Gatunek obrożnik arktyczny
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status none DD.svg
brak danych
Zasięg występowania
Mapa występowania

Obrożnik arktyczny[3] (Dicrostonyx vinogradovi) – gatunek gryzonia z plemienia lemingów, występujący na wyłącznie na Wyspie Wrangla w rosyjskiej Arktyce[2][4].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Obrożnik arktyczny został opisany naukowo w 1948 roku przez S. Ogniowa. Badania genetyczne i morfologia wskazują, że jest to gatunek odrębny od obrożnika tundrowego (D. torquatus), prawdopodobnie w związku z izolacją Wyspy Wrangla[4].

Biologia[edytuj | edytuj kod]

Obrożniki arktyczne zamieszkują tundrę Wyspy Wrangla. W lecie występują na różnych terenach, preferując suche, skaliste zbocza dolin rzecznych z obfitą roślinnością; unika miejsc podmokłych. Często występuje razem z innym gatunkiem leminga, Lemmus portenkoi, zwierzęta te także wspólnie zimują. Żywi się fragmentami krzewów i trawami. Od końca czerwca do sierpnia magazynuje pożywienie na zimę, zapasy roślin mogą sięgać 10 kg. Buduje jednopoziomowe, dosyć płytkie (~25 cm), ale rozległe sieci korytarzy, mające powierzchnię do 30 m² i do 30 wejść[2].

Samice wydają na świat 1–2 mioty w lecie i od 5 do 6 pod pokrywą śnieżną. W lecie rodzi się typowo 5–6 młodych, zimą 3–4. Młode urodzone latem nie rozmnażają się w tej porze roku, a tempo ich dojrzewania silnie zależy od stanu populacji: jest szybsze, gdy gryzoni jest mniej. Od lat 60. do 80. XX wieku obserwowano cykliczne wahania wielkości populacji na bardzo dużą skalę, w których liczebność gatunku zmieniała się 250–350 razy. Regularność ta załamała się około 1986 roku, od tamtej pory liczebność, choć zmienna, utrzymuje się na niskim poziomie. Obserwacje wskazują, że zmiany liczebności tych lemingów w różnych częściach wyspy nie są skorelowane[2].

Populacja[edytuj | edytuj kod]

Gatunek ten ma na mały zasięg występowania i duże wahania populacji, co sprawia, że może być gatunkiem narażonym na wyginięcie. Brakuje jednak danych, aby jednoznacznie przydzielić mu którąś z kategorii zagrożeń[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dicrostonyx vinogradovi, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b c d e Dicrostonyx vinogradovi. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii Polskiej Akademii Nauk, 2015, s. 297. ISBN 978-83-88147-15-9.
  4. a b Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Dicrostonyx vinogradovi. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 2015-01-15]