Obrona Lanckorony

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Obrona Lanckorony
Konfederacja barska
Ilustracja
Plan zamku w Lanckoronie z czasów konfederacji barskiej
Czas 20 lutego 1771
Miejsce Lanckorona
Terytorium Małopolska
Przyczyna Próba zdobycia zamku lanckorońskiego przez Rosjan
Wynik zwycięstwo konfederatów
Strony konfliktu
Konfederacja barska Rosja
Dowódcy
Józef Miączyński, de la Serre, Duclos, Desprez Aleksandr Suworow
Siły
80 konfederatów oraz kilka armat 1800 (w tym 800 kawalerii)
Straty
ok. 11 konfederatów (w tym 2 oficerów) 400-500 zabitych i rannych
brak współrzędnych
Konfederacja barska

Bar - Kraków - Okopy Świętej Trójcy - Rogi - Miejsce Piastowe - Iwla - Słonim - Białystok - Orzechów - Łomazy - Rzeszów - Dobra - Kcynia - Błonie - Blechnarka - Jedlicz - Siepietnica - Dęborzyn - Kościan - Jasna Góra - Rachów - Szreńsk - Groby - Lanckorona - Charchwo - Charchówek - Widawa - Stołowicze - Doroszewicze - Wawel

Obrona Lanckorony – miała miejsce 20 lutego 1771, w czasie konfederacji barskiej.

Wstęp[edytuj | edytuj kod]

29 lutego 1768 w miejscowości Bar na Podolu niechętna rosyjskiej dominacji w Rzeczypospolitej i królowi Stanisławowi Augustowi Poniatowskiemu konserwatywna szlachta ogłosiła konfederację pod hasłami obrony złotej wolności szlacheckiej i wiary katolickiej, a także przeciwko mieszaniu się Imperium Rosyjskiego w sprawy polskie. Akt ten doprowadził do wybuchu 4-letniej wojny domowej, która swoim zasięgiem objęła spore połacie państwa polsko-litewskiego, między innymi zachodnią Małopolskę. To właśnie w tym rejonie konfederaci przejęli w swoje ręce trzy potężne twierdze, które stały się w późniejszym czasie jej głównymi warowniami: klasztor w Tyńcu, klasztor na Jasnej Górze, a także zamek w Lanckoronie.

Wyprawa Suworowa[edytuj | edytuj kod]

Chcąc zlikwidować gniazda oporu konfederatów w Małopolsce, pułkownik Aleksandr Suworow postanowił zdobyć zajęty przez konfederatów warowny zamek w Lanckoronie. Suworow dysponował korpusem liczącym 1800 żołnierzy, głównie piechoty. Rosjanie dotarli pod miasto rankiem 20 lutego; mimo niesprzyjających warunków rosyjski dowódca zdecydował się na szturm. Tymczasem w Lanckoronie stacjonowało około 400 kawalerzystów i 80 piechurów, którymi dowodził Józef Miączyński (młodszy). W mieście przebywali także trzej francuscy oficerowie: de la Serre, Duclos, Desprez, których zadaniem było ufortyfikowanie twierdzy. Słysząc o zbliżaniu się nieprzyjaciela, Miączyński nakazał kawalerii odwrót w kierunku Zatora, a piechocie nakazał wzmocnić obronę zamku, jednocześnie obarczając obowiązkiem jego obrony francuskich oficerów.

Szturm[edytuj | edytuj kod]

Mimo trudnych warunków pogodowych (głębokie zaspy, oblodzony stok wzgórza) i stromizny góry lanckorońskiej, wojsko rosyjskie w błyskawicznym tempie natarło na wzgórze zamkowe i przełamało opór sił broniących redut znajdujących się przed murami twierdzy. Oddział, który ich bronił, został zmuszony do wycofania się w wielkim nieładzie. Konfederaci zdołali jednak podnieść most zwodzony, podczas gdy Rosjanie rozpoczęli ostrzeliwanie fortecy z armaty zdobytej w czasie szturmu na redutę.

Kontratak konfederatów[edytuj | edytuj kod]

Tymczasem francuscy oficerowie (de la Serre, Duclos i Desprez) zdołali uporządkować siły konfederatów pod osłoną zamkowych murów. Po przeformowaniu szyków obrońcy zdecydowali się na odważny atak, którego celem było wypchniecie Rosjan z góry zamkowej. Atak został poprowadzony z dwóch stron; sam de la Serre opuścił most zwodzony i zaatakował na bagnety 65 ludźmi armię Suworowa od czoła, podczas gdy grupa 15 konfederatów pod dowództwem dwóch jego rodaków Duclosa i Despreza wymknęła się z twierdzy boczną furtą i zaatakowała Rosjan od skrzydła.

Po wielu godzinach heroicznej walki atak konfederatów zakończył się sukcesem. Widząc totalną klęskę swoich sił, około wpół do szóstej wieczorem pułkownik Aleksandr Suworow nakazał odwrót. Rosjanie stracili ok. 400-500 żołnierzy, w tym wielu oficerów (poległ między innymi młodszy brat samego Suworowa).

Epilog[edytuj | edytuj kod]

Mimo odniesionego zwycięstwa, konfederaci ponosili kolejne klęski, a słabo uzbrojona i niekarna armia opozycjonistów nie miała żadnych szans, by wyzwolić Rzeczpospolitą spod rosyjskiej kurateli. Z czasem doprowadziło to do upadku tego pierwszego narodowowyzwoleńczego zrywu.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • „Kurier Lanckoroński”, nr 51.
  • Konfederacja Barska. Wybór tekstów, Kraków 1928.