Obserwatorium Arecibo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Obserwatorium Arecibo

Obserwatorium Areciboradioteleskop o pojedynczej czaszy o średnicy 305 metrów. Znajduje się w okolicach miejscowości Arecibo w Portoryko. Jest wykorzystywany przez Cornell University, SRI International, USRA oraz Metropolitan University w Portoryko we współpracy z National Science Foundation w badaniach radioastronomicznych, atmosferycznych i radarowych[1][2]. Dostęp do teleskopu jest udzielany jednostkom naukowym na podstawie podań przez niezależną komisję naukową. Od 1963 do 2016 roku był radioteleskopem o największej pojedynczej czaszy na świecie. W 2016 powstał większy od niego radioteleskop FAST w Chinach[3].

W 2008 roku zostało wpisane na National Register of Historic Places[4][5].

Konstrukcja[edytuj]

Zbliżenie na odbiornik umieszczony nad czaszą
Widok na czaszę radioteleskopu

Czasza radioteleskopu jest zbudowana w leju krasowym z 38 778 aluminiowych paneli o rozmiarach 1x2 metry, podtrzymywanych przez stalowe zbrojenia. Jej kształt jest sferyczny (a nie, jak w przypadku większości radioteleskopów, paraboliczny). Wynika to ze sposobu nakierowywania radioteleskopu na sygnał: czasza jest nieruchoma, a przemieszczany jest odbiornik. Sam odbiornik umieszczony jest na 900-tonowej konstrukcji, zawieszonej na wysokości 150 metrów na 18 kablach podczepionych do trzech żelbetowych słupów. Zawiera drugą oraz trzecią czaszę skupiającą odbite fale na antenie. Mobilność odbiornika umożliwia nakierowywanie radioteleskopu na dowolny punkt w stożku o rozwartości 40 stopni wokół zenitu. Położenie blisko równika pozwala Arecibo obserwować wszystkie planety w Układzie Słonecznym (siła sygnału wystarcza do prowadzenia obserwacji co najwyżej Saturna).

Radioteleskop działa nieprzerwanie od 1 listopada 1963 roku. W tym czasie był kilkukrotnie usprawniany. W 1974 roku dodano nowe poszycie czaszy, o lepszych parametrach odbijających. W 1997 roku zamontowano antenę typu Gregorian, zawierającą drugą i trzecią czaszę które skupiają fale radiowe w jednym punkcie. Pozwoliło to zainstalować zestaw odbiorników pokrywających całe pasmo 1-10 GHz. Jednocześnie dobudowano ekrany dookoła obserwatorium, które izolują je od fal radiowych z powierzchni (zmniejszając tym samym szumy) i zainstalowano przekaźniki o większej mocy.

Osiągnięcia[edytuj]

Radioteleskop pozwolił dokonać wielu istotnych odkryć naukowych:

Inne zastosowania[edytuj]

W Arecibo przeprowadzano naziemne doświadczenia aeronomiczne wspierane przez NASA, m.in. Coqui 2. Teleskop był również wykorzystywany przez wywiad Stanów Zjednoczonych do określania pozycji stacji radarowych ZSRR na podstawie sygnałów odbitych od Księżyca[11]. W 1974 roku przy jego pomocy wyemitowano w kierunku Gromady Herkulesa wiadomość skierowaną do potencjalnych obcych. Współcześnie jest głównym źródłem danych dla projektu poszukiwania cywilizacji pozaziemskich SETI@home.

Lista dyrektorów[edytuj]

W popkulturze[edytuj]

Dzięki swym rozmiarom obserwatorium jest rozpoznawalne na całym świecie i zostało wykorzystane w wielu filmach, książkach i grach wideo:

Zobacz też[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]

Przypisy

  1. New Consortium to Run Arecibo Observatory - ScienceInsider, 21 stycznia 2012 [dostęp 2017-04-15] [zarchiwizowane z adresu 2012-01-21].
  2. SRI International to Manage Arecibo Observatory | SRI International, www.sri.com [dostęp 2017-04-15] (ang.).
  3. Największy radioteleskop świata powstał w Chinach. Poszuka kosmitów, „Business Insider”, 6 lipca 2016 [dostęp 2017-04-15] (pol.).
  4. National Register of Historic Places Listings, www.nps.gov [dostęp 2017-04-15].
  5. Juan Llanes Santos, National Register of Historic Places Registration: National Astronomy and Ionosphere Center / Arecibo Observatory, National Park Service, 2007.
  6. Gordon Pettengill, Radar determination of the rotations of Venus and Mercury, Irwin I. Shapiro, R. B. Dyce, „The Astronomical Journal”, 1967, DOI10.1086/110231, Bibcode1967AJ.....72..351D.
  7. Richard V.E. Lovelace, Discovery of the Period of the Crab Nebula Pulsar, 2008 [zarchiwizowane z adresu 2008-10-03].
  8. Hulse, R.A. & Taylor, J.H., Discovery of a pulsar in a binary system. Astrophys, 1975.
  9. Aleksander Wolszczan, Confirmation of Earth Mass Planets Orbiting the Millisecond Pulsar PSR: B1257+12, „Science”, 1994, s. 538.
  10. Life's Ingredients Detected In Far Off Galaxy, Science Daily, 2008 [dostęp 2017-03-22].
  11. Secret History of Silicon Valley. Computer History Museum 2008-12-03.