Obwód żambylski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
żambylski
Жамбыл облысы
Obwód
ilustracja
Herb
Herb
Państwo  Kazachstan
Siedziba Taraz
Kod ISO 3166-2 KZ-ZHA
Powierzchnia 144 200[1] km²
Populacja (2013)
• liczba ludności

1 071 645[2]
• gęstość 7.4 os./km²
Nr kierunkowy +7 (726)
Kod pocztowy 080000
Tablice rejestracyjne 08, H
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba rejonów 10
Położenie na mapie
Położenie na mapie
Strona internetowa

Obwód żambylski (kaz. Жамбыл облысы) – obwód w południowej części Kazachstanu, graniczący z Kirgistanem. Stolicą obwodu jest Taraz (Тараз). Obwód ma powierzchnie 144 200 km², zamieszkuje go milion mieszkańców. Podstawą gospodarki regionu jest wydobycie fosforanów.

Historia[edytuj]

Region został ustanowiony 14 sierpnia 1939 roku dekretem prezydium Rady Najwyższej ZSRR z części obwodu południowokazachstańskiego (sześć rejonów) oraz obwodu ałmackiego (trzy rejony) jako obwód dżambylski (rus. Джамбульская область). Nazwa ta została zmieniona w dniu 14 maja 1993 roku postanowieniem prezydium tejże rady na obwód żambylski. Została ona nadana na cześć kazachskiego i sowieckiego poety-akyna Żambyła Żabajewa. Początkowo obwód składał się z następujących rejonów:

W 1951 roku, w wyniku wydzielenia z obwodu południowokachstańskiego, dołączony został rejon Żuały. W 1964 roku został utworzony rejon Mojynkum. Rejon Krasnogorsk w 1988 roku wszedł w skład rejonu Kurdaj.

8 stycznia 1997 roku dekretem Prezydenta Kazachstanu nazwa stolicy miasta została zmieniona na Taraz, obwód jednak zachował swoją dawną nazwę.

Rejony[edytuj]

Geografia[edytuj]

Obwód zajmuje 144 264 км², z czego większość terytorium to równina. W jego zachodniej części, na północnym wschodzie od osady Karatau, położona jest pustynia Ajkene o powierzchni 3200 км2.

Rejon posiada bogatą faunę i florę. Liczba gatunków roślin szacowana jest na ponad trzy tysiące, a gatunków zwierząt na ponad czterdzieści. Powierzchnia terenów łownych to około 13,9 tysięcy hektarów. W obwodzie znajduje się Fundusz Rybacki o powierzchni 27,8 tysięcy hektarów obejmujący 81 zbiorników, w tym 59 przystosowanych do rybołówstwa. Do największych należą: Tasotkelsk oraz Ters-Aszybulaksk[3]. Najczęściej spotykanymi gatunkami ryb są: amur biały, karp, hypophthalmichthys, sander, wobła kaspijska oraz leszcz.

Na terytorium obwodu położone są trzy zakazniki:

Demografia[edytuj]

Obecnie (2015 rok) w rejonie żyje 1.098.740 osób. Ludność składa się z ponad 100 przedstawicieli różnych narodowości z czego około 71% stanowią Kazachowie. Największy odsetek innych narodowości znajduje się w mieście Taraz - w 2009 roku wynosił 30%.


    Ilość ludności w poszczególnych latach w tysiącach
    Źródło: Приложение. Справочник статистических показателей., „Демоскоп Weekly”, demoscope.ru [dostęp 2016-04-16].

Spis ludności z 1999 roku odnotował 988 840 mieszkańców. Wskaźnik urbanizacji wyniósł 47%, natomiast gęstość zaludnienia 6,9 osoby na km².

Rozmieszczenie ludności z podziałem na narodowości w poszczególnych regionach w roku 2015:[7]

Rejon Kazachowie Rosjanie Dunganie Turcy Uzbcy Kurdowie Azerowie Koreańczycy Kirgizi Tatarzy Niemcy Inni
miasto Taraz 235 084 64 206 1 260 4 712 22 091 1 943 978 7 761 4 451 5 569 2 093 6 835
Rejon Bajzak 81 609 2 274 14 8 315 555 1 038 703 243 347 309 239 905
Rejon Żambył 56 457 3 520 7 503 4 003 753 4 733 223 124 819 872 247 766
Rejon Żuały 45 623 3 278 5 13 180 3 597 31 147 66 142 832
Rejon Kordaj 69 680 14 658 43 832 995 321 383 3 681 207 1 422 279 433 1 550
Rejon Merky 60 415 6 470 6 8 838 1 846 376 2 470 140 1 125 360 332 1 297
Rejon Mojynkum 29 670 2 164 6 8 73 307 20 50 141 74 59 205
Rejon Sarysu 40 613 2 104 0 3 77 527 36 33 68 111 39 188
Rejon Tałas 46 007 3 657 1 74 60 2 282 27 169 247 190 138 315
Rejon Ryskułow 60 062 2 798 31 46 361 1 26 57 603 444 180 734
Rejon Szu 70 334 10 196 294 5 569 695 3 127 3 395 481 320 810 507 2 340
Skład etniczny obwodu w poszczególnych latach[8][9]:
Spis ludności

w 1989 roku

% Spis ludności

w 1999 roku

% Spis ludności

w 2010 roku

%
Łącznie 1038667 100,00 % 988840 100,00 % 1043843 100,00 %
Kazachowie 507302 48,84 % 640346 64,76 % 722627 69,23 %
Rosjanie 275424 26,52 % 179258 18,13 % 141829 13,59 %
Dunganie 23555 2,27 % 30333 3,07 % 42404 4,06 %
Turcy 17145 1,65 % 24823 2,51 % 29354 2,81 %
Uzbecy 21512 2,07 % 22501 2,28 % 24986 2,39 %
Kurdowie 8796 0,85 % 10855 1,10 % 13220 1,27 %
Koreańczycy 13360 1,29 % 14000 1,42 % 12452 1,19 %
Azerowie 11653 1,12 % 10593 1,07 % 12185 1,17 %
Tatarzy 16618 1,60 % 12576 1,27 % 10651 1,02 %
Kirgizi 5279 0,51 % 4966 0,50 % 7752 0,74 %
Niemcy 70150 6,75 % 11394 1,15 % 6695 0,64 %
Ukraińcy 33903 3,26 % 10013 1,01 % 3888 0,37 %
Ujgurzy 2805 0,27 % 2569 0,26 % 2783 0,27 %
Czeczeni 881 0,08 % 2438 0,25 % 2548 0,24 %
Grecy 9273 0,89 % 2024 0,20 % 1637 0,16 %
Białorusini 3986 0,38 % 1481 0,15 % 870 0,08 %
Inni 17025 1,64 % 8670 0,83 % 7962 0,76 %

Przypisy

  1. Official site - General Information
  2. Agency of statistics of the Republic of Kazakhstan: Численность населения Республики Казахстан по областям с началa 2013 года до 1 февраля 2013 года (russisch; Excel-Datei; 55 kB).
  3. В Жамбылской области ведется ежедневный контроль за наполнением водохранилищ, inform.kz [dostęp 2016-01-20].
  4. Достопримечательности Урочище Бериккара Официальный туристический портал Республики Казахстан, visitkazakhstan.kz [dostęp 2016-04-16].
  5. Государственный природный ботанический заказник «Урочище Каракунуз», karkaralinsk-park.ru [dostęp 2016-04-16].
  6. Андасайский государственный природный (зоологический) заказник, visitkazakhstan.kz [dostęp 2016-04-16].
  7. Халық
  8. Агентство Республики Казахстан по статистике. Архив: Национальный состав населения Республики Казахстан и его областей (том 1)
  9. Численность населения по областям, городам и районам, полу и отдельным возрастным группам, отдельным этносам на 1 января 2010 года

Przypisy