Ochotnica Górna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ochotnica Górna
Widok wsi ze Studzionek
Widok wsi ze Studzionek
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat nowotarski
Gmina Ochotnica Dolna
Liczba ludności (2006) ok. 2100
Strefa numeracyjna 18
Kod pocztowy 34-453[1]
Tablice rejestracyjne KNT
SIMC 0457900
Położenie na mapie gminy Ochotnica Dolna
Mapa lokalizacyjna gminy Ochotnica Dolna
Ochotnica Górna
Ochotnica Górna
Położenie na mapie powiatu nowotarskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu nowotarskiego
Ochotnica Górna
Ochotnica Górna
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Ochotnica Górna
Ochotnica Górna
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Ochotnica Górna
Ochotnica Górna
Ziemia49°30′37″N 20°14′39″E/49,510278 20,244167
Potok Jamne
Kościół Wniebowzięcia NMP
Tereny Ochotnicy Górnej jesienią
Przysiółek Jamne i widok na Tatry
Kapliczka na Kosarzyskach

Ochotnica Górnawieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Ochotnica Dolna. Przez miejscowość przebiega Droga Knurowska (zobacz Przełęcz Knurowska) od Ochotnicy Dolnej do Harklowej.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Ochotnica Górna wraz z Ochotnicą Dolną – do czasu podziału administracyjnego w 1910 roku – tworzyły najdłuższą wieś w Polsce (Ochotnicę), która liczyła niespełna 25 kilometrów.[2] Aktualnie (2018) tytuł ten należy do wsi Zawoja położonej w powiecie suskim.

Części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Ochotnica Górna: [3][4]

przysiółki
Bartoszówka, Forendówki, Furcówka, Jamne, Jaszcze, Jaszcze Duże, Jaszcze Małe, Skałka
części wsi
Bartorzówka, Białówka, Bielskie, Błaszczaki, Bukowinka, Czajki, Czepiele, Czuby, Gabrysie, Gronie, Groniówka, Holina, Hubiaki, Iwanki, Jędraczki, Jurkowski Potok, Kołodziejówka, Kopcówka, Kusówka, Lemierz, Majdówka, Marchewki, Marciny, Mostkowe, Na Karolkę, Piszczkówka, Polaki, Posadowskie, Puchry, Sikory, Sołtyska, Stalmachy, Stasichy, Stolce, Studzionki, Szlagi, Szlagówka, Szpuntówka, Ustrzyk, Zawady

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początkowo Ochotnica Dolna i Ochotnica Górna stanowiły jedną wieś, której dokument lokacyjny w 1416 r. wydał Władysław Jagiełło. Jej pierwszym sołtysem był Dawid Wołoch. Wieś nosiła wtedy nazwę Ochodnicza i składała się z dwóch osad, polskiej i wołoskiej i ruskiej. Pierwsza nazwa Ochotnicy (Ochodnicza) wywodzi się z tego, że stanowiła ścieżkę umożliwiającą obejście dla kupców z Nowego Targu wędrujących na Sądecczyznę. Nazwa wsi w obecnej postaci występuje od połowy XVI w., kiedy w dolinie Ochotnicy powstała wieś Babieniec (obecnie Ochotnica Górna). Nazwa ta w języku serbskim oznacza halę wypasową, co sugeruje, że było to wcześniej miejsce wypasu używane przez pasterzy wołoskich. W XVIII w. z powodu napływu osadników polskich Wołosi i Rusini stanowili już w Ochotnicy mniejszość. W 1910 r. powstała druga parafia i Ochotnica została formalnie podzielona na Górną i Dolną.

Podczas okupacji hitlerowskiej, w październiku 1944 r. doszło do bitwy ochotnickiej pomiędzy oddziałami niemieckimi a IV batalionem 1. Pułku Strzelców Podhalańskich AK oraz partyzantami radzieckimi. Starcia toczyły się w rejonie Gorca, nad potokami Jamne i Jaszcze, oraz koło przysiółka Skała. W grudniu 1944 r. w odwecie za zabicie przez partyzantów sowieckich oficera SS, Niemcy przeprowadzili pacyfikację Ochotnicy Dolnej, znaną jako Krwawa Wigilia. Spalono ok. 50 gospodarstw, zginęło 56 osób. Męczeństwo wsi upamiętnia pomnik projektu Henryka Burzca, wzniesiony w 1964 r. w centrum Ochotnicy Dolnej.

Związani z Ochotnicą[edytuj | edytuj kod]

29 listopada 1859 urodził się w Ochotnicy Wiktor Grzesicki, oficer Legionów Polskich i generał major Cesarskiej Armii.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Najstarszym zabytkiem Ochotnicy Górnej jest drewniana Kurnytowa Koliba z 1839 r. – duży szałas pasterski, który znajduje się na polanie powyżej przysiółka Forendówki.

Stary drewniany jednonawowy kościół wybudowany w 1909 r. został rozebrany w 2003, a w jego sąsiedztwie powstał nowy według projektu Zenona Trzupka.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Ochotnica Górna jest malowniczo położoną miejscowością u podnóży Gorców w wąskiej i długiej kotlinie rzeki Ochotnica oraz jej dopływów: Jaszcze, Jamne, Błaszczki, Majdowski Potok, Furcówka, Potok Ciepielowski, Mostkowy Potok, Groniowski Potok, Jurkowski Potok. Od zachodniej i północnej strony tereny wsi podchodzą aż pod Przełęcz Knurowską (846 m n.p.m.) i wierzchołki głównego gorczańskiego grzbietu biegnącego od Gorca po Jaworzynę Kamienicką, od południa wciskają się w kotliny długiego Pasma Lubania. Nad osiedlem Jamne znajduje się schronisko Gorczańska Chata „GOCHA” (d. Hawiarska Koliba). Liczne pensjonaty i gospodarstwa agroturystyczne. Bezpośrednie połączenie prywatnymi busami z Nowym Targiem i Nowym Sączem. Warto także przespacerować się ścieżką edukacyjną, która biegnie przez potok Jaszcze na Pańską Przehybkę, do miejsca katastrofy amerykańskiego bombowca B-24 „Liberator” w grudniu 1944 r. i zejść przez Holinę na Forendówki. Idąc od Kościoła w stronę Ustrzyka, skręcając w lewo można dojść do dwóch jezior: Iwankowskiego i Zawadowskiego (niestety teraz już coraz rzadziej występujących). Na przysiółku Studzionki znajduje się prywatny skansen etnograficzny, w skład którego wchodzą dom-muzeum, drewniana góralska kaplica oraz kuźnia. Skansen można zwiedzać po uprzednim umówieniu się z właścicielem.

Szlaki turystyczne

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. s. według wyboru. [dostęp 2014–03–09].
  2. SOŁECTWO OCHOTNICA DOLNA (pol.). ochotnica.pl, 2015-10-09. [dostęp 2018-09-16].
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  4. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 18.11.2015].