Oczyszczalnia Ścieków „Czajka”

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Oczyszczalnia Ścieków „Czajka”
Ilustracja
Komory fermentacyjne zakładu
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Miejscowość Warszawa
Adres ul. Czajki 4/6
Rozpoczęcie budowy 1976
Ukończenie budowy 1991
Ważniejsze przebudowy 2012
Położenie na mapie Warszawy
Mapa konturowa Warszawy, blisko górnej krawiędzi po lewej znajduje się punkt z opisem „Oczyszczalnia Ścieków „Czajka””
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Oczyszczalnia Ścieków „Czajka””
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Oczyszczalnia Ścieków „Czajka””
Ziemia52°21′19,5″N 20°57′27,2″E/52,355417 20,957556
Strona internetowa
Budowa tunelu pod dnem Wisły (2011)
Most pontonowy z rurociągiem zbudowany podczas awarii rurociągów pod dnem Wisły w 2020, widok z mostu Marii Skłodowskiej-Curie w kierunku Bielan

Oczyszczalnia Ścieków „Czajka”oczyszczalnia ścieków w Warszawie, znajdująca się w dzielnicy Białołęka przy ul. Czajki 4/6. Zakład jest częścią Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w m.st. Warszawie.

Jest jedną z dwóch oczyszczalni w stolicy i największą oczyszczalnią ścieków w Polsce.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Oczyszczalnia zaprojektowana została na początku lat 70. XX wieku. Budowa rozpoczęła się w 1976 w Czajkach, z terminem jej zakończenia w 1982[1]. Według pierwotnych planów oczyszczalnia miała obsługiwać prawobrzeżną część miasta[1][2].

Zakład rozpoczął działalność w 1991[3]. Do 2012 odbierał ścieki ze wszystkich siedmiu prawobrzeżnych dzielnic Warszawy oraz z okolicznych gmin, m.in. Legionowa, Jabłonny, Zielonki, Ząbek i Marek[3].

W związku z zaostrzeniem przepisów dotyczących ochrony środowiska oczyszczalnia musiała zostać zmodernizowana[3][4]. W styczniu 2008 zawarta została umowa na jej rozbudowę i unowocześnienie[5]. Głównym wykonawcą została spółka Warbud[6]. Modernizacja obejmowała dostosowanie obiektu do obowiązujących norm, zwiększenie przepustowości oraz przyjęcie całości maksymalnego przepływu z wodami opadowymi[7]. Włączono również do systemu centralną i północną część lewobrzeżnej Warszawy[3] (południowa jest od 2005 obsługiwana przez drugą, znacznie mniejszą, Oczyszczalnię Ścieków „Południe“ w dzielnicy Wilanów)[8][9]. W tym celu 10 m pod dnem Wisły wybudowano tunel o długości 1,3 km i średnicy 4,5 m[10]. Umieszczono w nim dwa rurociągi (kolektory), podstawowy i rezerwowy, o średnicy 1,60 m każdy[11]. Aby ograniczyć ilość odpadów, obok oczyszczalni powstała Stacja Termicznej Utylizacji Osadów Ściekowych (STUOŚ). Metodą wybraną w stacji została technologia spalania w złożu fluidalnym[3]. STUOŚ pozwala zmniejszyć ponad 10-krotnie ilość produkowanych odpadów (z 200 tys. ton/rok do około 20 tys. ton/rok)[12].

Rozbudowa zakładu zakończyła się w 2012[13]. Koszt rozbudowy oczyszczalni, budowa zakładu spalania osadów oraz ułożenie systemu rur dostarczających ścieki wyniósł ok. 3,7 mld zł[14]. Była to jedna z największych stołecznych inwestycji współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej[15]. Po jej zakończeniu „Czajka” stała się największą oczyszczalnią ścieków w Polsce[6][13]. Rozbudowany zakład zajmuje powierzchnię 52,7 ha[7] i może przyjąć 435 tys. m3 ścieków na dobę[3].

Pierwszym etapem oczyszczania ścieków jest oczyszczanie mechaniczne[7]. Ścieki trafiają na kraty, następnie do piaskowników i do osadników wstępnych[7]. W drugim etapie są kierowane do basenów osadu czynnego[7]. Tam usuwany jest z nich azot i fosfor[7]. Z basenów ścieki trafiają do osadników wtórnych, w których osad czynny oddzielany jest od ścieków, które następnie odprowadzane są do Wisły[7].

W 2020 zakończono budowę zbiornika retencyjnego o pojemności 80 tys. m³ zlokalizowanego na terenie oczyszczalni[16].

Awarie[edytuj | edytuj kod]

Na przełomie listopada i grudnia 2018 w związku z awarią rekuperatorów STUOŚ została wyłączona z eksploatacji[17]. Stacja została ponownie uruchomiona w grudniu 2019[18].

W dniach 27 i 28 sierpnia 2019 doszło do awarii obydwu kolektorów znajdujących się w tunelu pod dnem Wisły[11]. W wyniku tego 28 sierpnia rozpoczęto zrzut do rzeki nieoczyszczonych ścieków pochodzących z obsługiwanych przez oczyszczalnię dzielnic lewobrzeżnych (Bielan, Bemowa, Żoliborza, Woli, Śródmieścia, Ochoty, Włoch i części Mokotowa)[11].

3 września 2019 żołnierze 2 Inowrocławskiego Pułku Inżynieryjnego zakończyli zleconą przez rząd budowę mostu pontonowego na Wiśle, na którym zaplanowano ułożenie tymczasowego zastępczego rurociągu transportującego ścieki do „Czajki“[19]. Awaryjny rurociąg na moście pontonowym został uruchomiony 9 września[20], a 14 września osiągnął on pełną wydajność i zrzut nieoczyszczonych ścieków do rzeki został wstrzymany[21]. Naprawa układu przesyłowego ścieków rurociągami pod dnem Wisły została zakończona w listopadzie 2019[22]. 16 listopada 2019 przełączono przesyłanie nieczystości z tymczasowego rurociągu do naprawionej instalacji[23].

29 sierpnia 2020 w oczyszczalni doszło do kolejnej awarii, w wyniku której nastąpił zrzut ścieków do rzeki[24]. 13 grudnia 2020 przepływ ścieków z tymczasowego układu przesyłowego ułożonego ponownie na moście pontonowym został przełączony do nowego, wydrążonego pod Wisłą stalowego rurociągu alternatywnego o średnicy 1,2 metra[25].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Marian Gajewski: Urządzenia komunalne Warszawy. Zarys historyczny. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1979, s. 114. ISBN 83-06-00089-7.
  2. Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 119. ISBN 83-01-08836-2.
  3. a b c d e f Zakład „Czajka”. mpwik.com.pl. [dostęp 17 lutego 2017].
  4. Dominika Olszewska: Stolica utonie w ściekach, jeśli Sejm nie zmieni prawa. gazeta.pl, 2010-10-13. [dostęp 17 kwietnia 2011].
  5. Michał Wojtczuk: Wisła wreszcie będzie czysta? Koniec wlewania ścieków. W: Gazeta Stołeczna [on-line]. warszawa.wyborcza.pl, 31 października 2011. [dostęp 2019-08-29].
  6. a b Oczyszczalnie ścieków. Oczyszczalnia ścieków Czajka. W: Warbud SA [on-line]. warbud.pl. [dostęp 2019-08-29].
  7. a b c d e f g Oczyszczalnia Ścieków „Czajka”. W: Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w m.st. Warszawie [on-line]. [dostęp 2019-09-03].
  8. Oczyszczalnia Południe już startuje. W: Urząd m.st. Warszawy [on-line]. um.warszawa.pl, 20 czerwca 2005. [dostęp 2020-09-04].
  9. Zakład „Południe”. W: Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w m.st. Warszawie Spółka Akcyjna [on-line]. mpwik.com.pl. [dostęp 2020-09-04].
  10. Wydrążono tunel pod Wisłą dla oczyszczalni ścieków "Czajka". Życie Warszawy, 2011-11-28. [dostęp 2012-09-24].
  11. a b c Awaria kolektora w Warszawie. W: Urząd m.st. Warszawy [on-line]. um.warszawa.pl, 28 sierpnia 2019. [dostęp 2019-08-29].
  12. Największa w Europie eko-inwestycja: warszawska Oczyszczalnia Ścieków Czajka (pol.). 2013. [dostęp 2013-10-07].
  13. a b Oczyszczanie ścieków. W: Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji [on-line]. [dostęp 2019-08-29].
  14. Michał Wojtczuk: Thriller z Czajką. Warszawa może stracić miliard zł. W: Gazeta Stołeczna [on-line]. gazeta.pl, 1 października 2012. [dostęp 2019-08-29].
  15. Jarosław Osowski. Top 7 inwestycji UE w Warszawie. „Gazeta Stołeczna”, s. 18, 19 października 2018. 
  16. Nowy zbiornik retencyjny dla Warszawy. W: Portal Funduszy Europejskich [on-line]. funduszeeuropejskie.gov.pl, 3 lipca 2020. [dostęp 2020-11-29].
  17. Informacja MPWiK dotycząca Stacji termicznej utylizacji osadów ściekowych (STUOŚ). W: Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w m.st. Warszawie SA [on-line]. 19 września 2019. [dostęp 2020-07-09].
  18. Spalarnia MPWiK działa od grudnia 2019 r.. W: Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w m.st. Warszawie SA [on-line]. 21 maja 2020. [dostęp 2020-07-09].
  19. Awaria w oczyszczalni „Czajka”. Zakończyła się budowa mostu pontonowego, RMF24, 3 września 2019 [dostęp 2019-09-14].
  20. Ścieki popłynęły do "Czajki" awaryjnym rurociągiem. Naprawa głównego kolektora jeszcze potrwa. metrowarszawa.gazeta.pl, 9 września 2019. [dostęp 2019-09-20].
  21. „Nic się nie przelewa”. Zahamowano zrzut ścieków do Wisły. Nieczystości płyną alternatywnym rurociągiem. metrowarszawa.gazeta.pl, 14 września 2019. [dostęp 2019-09-20].
  22. Naprawa układu przesyłowego ścieków zakończona. W: Urząd m.st. Warszawy [on-line]. um.warszawa.pl, 14 listopada 2019. [dostęp 2019-11-18].
  23. Warszawa: ścieki znów płyną do oczyszczalni "Czajka". Nocna operacja przełączenia rurociągów. metrowarszawa.gazeta.pl, 16 listopada 2019. [dostęp 2019-11-18].
  24. Awaria kolektora przesyłowego "Czajki". Trzaskowski: Będzie trzeba myśleć nad rozwiązaniami alternatywnymi. metrowarszawa.gazeta.pl, 29 sierpnia 2020. [dostęp 2020-08-30].
  25. Ścieki popłynęły nowym kolektorem pod Wisłą. MPWiK pracuje dalej. W: Urząd m.st. Warszawy [on-line]. um.warszawa.pl, 14 grudnia 2020. [dostęp 2020-12-31].