Przejdź do zawartości

Odeska Wytwórnia Filmowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Odeska Wytwórnia Filmowa
Одеська кіностудія
Ilustracja
Główna siedziba Odeskiego Studia Filmowego (2015)
Państwo

 Ukraina

Siedziba

Odessa

Adres

Bulwar Francuski 33
Odessa, 65044

Data powstania

1919

Forma prawna

wytwórnia filmowa

Położenie na mapie Odessy
Mapa konturowa Odessy, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Odeska Wytwórnia Filmowa”
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa konturowa Ukrainy, na dole znajduje się punkt z opisem „Odeska Wytwórnia Filmowa”
Położenie na mapie obwodu odeskiego
Mapa konturowa obwodu odeskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Odeska Wytwórnia Filmowa”
Ziemia46°27′34,56″N 30°45′25,56″E/46,459600 30,757100
Strona internetowa

Odeska Wytwórnia Filmowa (ukr. Одеська кіностудія, ros. Одесская киностудия) – ukraińska, wcześniej radziecka wytwórnia filmowa z siedzibą w Odessie. Założona w 1919, była jedną z pierwszych wytwórni filmowych w Związku Radzieckim.

Jest częściowo własnością państwową i znajduje się pod nadzorem Funduszu Mienia Państwowego Ukrainy oraz Ministerstwa Kultury. Wraz z kijowską Wytwórnią Filmową im. Dowżenki, należy do głównych i jedynych państwowych producentów filmowych w kraju[1].

Historia

[edytuj | edytuj kod]

Wytwórnia została założona 23 maja 1919 decyzją Komitetu Wykonawczego Guberni Odeskiej, z pozostałości po prywatnych wytwórniach filmowych Myrona Grossmana, Dmitrija Charitonowa i Borisowa. Wytwórnie te zaczęły podupadać po wojnie domowej w Rosji i wojnie o niepodległość Ukrainy – ich właściciele wyemigrowali z powodu prześladowań politycznych. Studio Grossmana „Myrograf” działało w Odessie już od 1907 i uznawane jest za najstarszą wytwórnię filmową na terenie dzisiejszej Ukrainy. Początkowo nosiła nazwę: „Sekcja filmów politycznych przy wydziale politycznym 41. Dywizji Armii Czerwonej”, a pierwszym filmem fabularnym zrealizowanym pod tym szyldem był Pauki i muchi[2].

W 1930 WUFKU zostało zreorganizowane w Ukrainafilm, podległe ogólnoradzieckiemu Sojuzkino[3].

W czasie II wojny światowej studio działało jako część Taszkenckiej Wytwórni Filmowej. Do Odessy powróciło w 1954[4].

W 1956 powstał pierwszy film po wojnie – Wiosna na ulicy Zarzecznej – który zapoczątkował nowy rozdział w historii studia. Ten okres stał się czasem twórczego rozkwitu, w którym w Odessie kręcono wiele znanych filmów, a pracowali tu m.in. reżyserzy tacy jak Wasilij Szukszyn, Georgij Jungwald-Chilkiewicz czy Kira Muratowa. W 1969, z okazji 50-lecia studia, stworzono słynny symbol – brygantynę, której towarzyszył dźwięk dzwonków statkowych[5][6].

W latach 70. i 80. wytwórnia stała się jednym z liderów w produkcji filmów w ZSRR, zwłaszcza w zakresie kina przygodowego i dziecięcego. W tym czasie powstały takie kultowe produkcje jak Przygody Elektronika, Kurierzy dyplomatyczni, D’Artagnan i trzej muszkieterowie czy Zwykłe i niewiarygodne przygody Piętrowa i Waseczkina. W tym okresie Odessa stała się miejscem, do którego przyjeżdżali reżyserzy z całego ZSRR, chcąc wykorzystać wyjątkowy lokalny koloryt i morze[5][6].

Po rozpadzie ZSRR, w latach 90. XX wieku, studio znalazło się w trudnej sytuacji ekonomicznej, jednak mimo to nie zaprzestało działalności, kontynuując produkcję filmów i dokumentów[5][6].

W 2005 wytwórnia została przekształcona w zamkniętą spółkę akcyjną, w której większość udziałów posiada państwo[1].

W 2019 Odeskie Studio obchodziło 100-lecie, będąc jednym z najstarszych ośrodków kinematograficznych w Ukrainie, z ponad 700 wyprodukowanymi filmami. Studio stało się ikoną ukraińskiego kina, produkując zarówno filmy fabularne, jak i dokumentalne[5][6]. W tym samym roku Narodowy Bank Ukrainy wyemitował pamiątkową monetę z okazji 100-lecia Odeskiej Wytwórni Filmowej[7]. Ukraińska poczta wydała także jubileuszowy znaczek poświęcony temu wydarzeniu.

W 20202 50%+2 akcji Odeskiej Wytwórni Filmowej znajdowało się w rękach państwa. Pozostałą część akcji posiadała spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Medija Koworkinh oraz Ołeksandr Morozow[8].

Muzeum Kina

[edytuj | edytuj kod]

Na terenie Odeskiej Wytwórni Filmowej znajdują się dwa muzeum związane z historią produkcji filmowej: Muzeum Ekspozycji Kina oraz Muzeum Techniki Kina. Są to jedne z nielicznych tego typu placówek w Ukrainie[9].

Muzeum Ekspozycji Kina znajduje się w pawilonie nr 5, gdzie zgromadzono bogatą kolekcję kostiumów, rekwizytów oraz innych artefaktów związanych z filmami. Eksponaty pochodzą z produkcji, które stały się klasykami kina, takich jak D’Artagnan i trzej muszkieterowie czy Gdzie jest Czarny Kot?. W muzeum zachowana jest realistyczna dekoracja sal, która pozwala odwiedzającym poczuć atmosferę czasów, w których żyli bohaterowie filmów[9].

Muzeum Techniki Kina znajduje się w pawilonie nr 1, gdzie prezentowane są różnorodne urządzenia i techniki wykorzystywane w produkcji filmowej. Odwiedzający mogą zobaczyć sprzęt filmowy i oświetleniowy, a także akcesoria operatorskie, projekcyjne i nagraniowe. W muzeum można zobaczyć także modele specjalistycznych pojazdów oraz lokalizację garażu z filmu Przygody Elektronika. W jednym z pomieszczeń znajduje się kącik poświęcony Władimirowi Wysockiemu. Dodatkowo, w muzeum znajduje się sala projekcyjna, w której wyświetlane są filmy Odeskiej Wytwórni Filmowej na oryginalnych taśmach 35 mm[9].

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. 1 2 Роман Брыль, Министерство культуры через суд вернуло пакет акций Одесской киностудии [online], biz.liga.net, 24 lipca 2020 [dostęp 2025-04-04] (ros.).
  2. ↑ История [online], odesafilmstudio.com.ua, 11 listopada 2020 [dostęp 2025-04-04] [zarchiwizowane z adresu 2020-11-11] (ros.).
  3. ↑ VUFKU History [online], kinofestnyc.com [dostęp 2025-04-04] (ang.).
  4. ↑ Odesa Film Studio [online], avid.wiki, 29 marca 2025 [dostęp 2025-04-04] (ang.).
  5. 1 2 3 4 Надежда Маркевич, Поздравления министров и стол Жеглова: как Одесская киностудия 100-летний юбилей отмечала [online], dumskaya.net, 2019 [dostęp 2025-04-04] (ros.).
  6. 1 2 3 4 История нашего кино: Одесская киностудия [online], domkino.tv, 2020 [dostęp 2025-04-04] (ros.).
  7. ↑ 100 років Одеській кіностудії [online], bank.gov.ua, 14 maja 2019 [dostęp 2025-04-04] [zarchiwizowane z adresu 2019-05-14] (ukr.).
  8. ↑ Ткаченко сказав, що продав свій пакет акцій Одеської кіностудії [online], detector.media, 22 czerwca 2020 [dostęp 2025-04-04] (ukr.).
  9. 1 2 3 Экскурсии в Мир Кино [online], odesafilmstudio.com.ua [dostęp 2025-04-04] (ukr.).

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]