Oficerska Szkoła Obserwatorów Lotniczych

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Oficerska Szkoła
Obserwatorów Lotniczych
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1919
Rozformowanie 1922
Dowódcy
Pierwszy ppor. obs. Wiktor Szandorowski
Ostatni ppłk pil. Antoni Buckiewicz
Organizacja
Dyslokacja garnizon Warszawa
garnizon Toruń
Rodzaj sił zbrojnych wojsko
Rodzaj wojsk lotnictwo

Oficerska Szkoła Obserwatorów Lotniczych – szkoła lotnictwa Wojska Polskiego w II Rzeczypospolitej Polskiej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Szkolenie obserwatorów lotniczych w lotnictwie polskim początkowo było prowadzone w jednostkach lotniczych. Brak było odpowiedniego zaplecza do zorganizowania właściwej szkoły. Na lotnisku mokotowskim w czasie I wojny światowej funkcjonowała szkoła szkoląca obserwatorów na potrzeby Luftstreitkräfte, jednak wycofująca się armia niemiecka zniszczyła jej wyposażenie fotograficzne i radiowe. Utworzenie szkoły stało się możliwe dopiero po przybyciu do Polski jednostek lotniczych „Błękitnej Armii”[1].

16 maja 1919 roku minister spraw wojskowych rozkazem D.M.O.1379. Dep. I zatwierdził etat Oficerskiej Szkoły Obserwatorów Lotniczych[2]. 27 lipca 1919 roku minister spraw wojskowych nadał dowódcy szkoły prawa i kompetencje dowódcy samodzielnego batalionu[3]. 1 sierpnia 1919 roku oficjalnie otwarto Oficerską Szkołę Obserwatorów Lotniczych w Warszawie[4]. Jej pierwszym komendantem został ppor. obserwator Wiktor Szandorowski, a kadrę instruktorską tworzyli oficerowie polscy i francuscy: por. Goliński, mjr Maissoneuve, kpt. Mennier, por. Elave, por. Laporotte i por. Lacome. Pierwsza grupa szkolonych liczyła 29 kursantów, szkolenie trwało do 19 września 1919 roku. Absolwentami kursu zostało 16 lotników, których niezwłocznie skierowano do jednostek frontowych[5]. Ta pierwsza grupa była szkolona w najtrudniejszych warunkach – brak było pomieszczeń wykładowych i sprzętu. Samoloty do lotów treningowych udostępniała Francuska Szkoła Pilotów oraz 581 Eskadra Salmsonów, Szkoła posiadała tylko jednego własnego pilota[6]. W 1919 roku 581 Eskadra Salmsonów, po przeniesieniu do niej lotników francuskich z innych jednostek lotniczych Wojska Polskiego, stała się eskadrą szkolną w ramach OSOL[7]. 17 września 1919 roku minister spraw wojskowych zatwierdził „Przepisy dotyczące przyjmowania uczniów do Oficerskiej Szkoły Obserwatorów Lotniczych”[8].

Drugi kurs rozpoczął się 27 października 1919 roku. Naukę rozpoczęło 41. kursantów. Do dyspozycji szkoły została oddana 4 Eskadra Wywiadowcza, którą ściągnięto z frontu[5]. W trakcie trwania tego kursu Szkoła została przeniesiona do Torunia. Dyslokacja nastąpiła 26 lutego 1920 roku, szkoła została umieszczona w budynkach byłej niemieckiej szkoły lotniczej[9]. Kadra instruktorska również była międzynarodowa: w jej skład wchodzili Francuzi (kpt. Mennier, kpt. Bovidier, kpt. Peron, kpt. Lete i por. Birkel) oraz Polacy (kpt. Władysław Franciszek Bielawski, por. Czesław Filipowicz, por. Jan Żardecki, por. Karol Miłobędzki i urzędnik wojskowy Józef Gabriel Milczewski). Szkolenie zakończono 9 lutego 1920 roku. Kurs ukończyło 19 absolwentów[6].

Pomimo dużego zapotrzebowania na obserwatorów, trzeci kurs został zorganizowany dopiero 14 kwietnia 1920 roku[a]. W kadrze instruktorskiej znaleźli się Francuzi: kpt. Lete, kpt. Avrile, kpt. Olivian, kpt. Peyron, por. Gibon i por. Birkel oraz Polacy: kpt. Julian Słoniewski, por. Karol Miłobędzki, por. Mieczysław Marian Przybyłowicz, por. Jan Żardecki, por. Biernacki, por. Jerzy Jan Roszkowski i urzędnik wojskowy Józef Gabriel Milczewski. Przyjęto na niego 36 kursantów, a 6 czerwca 1920 roku absolwentami zostało 26 spośród nich[6].

10 kwietnia 1920 roku minister spraw wojskowych określił nowe warunki przyjęcia kandydatów do szkoły oraz zapowiedział uruchomienie kolejnego kursu w dniu 15 lipca tego roku[12]. Trudna sytuacja na froncie spowodowała zwieszenie działalności Szkoły. Jej kadra i słuchacze otrzymali przydział do 4 Eskadry Wywiadowczej (nazwanej „Toruńską”) i wzięli udział w działaniach wojennych na froncie polsko-bolszewickim[5].

Jesienią 1921 roku działalność Szkoły została wznowiona. Jej komendantem w listopadzie 1921 roku został ppłk pil. Antoni Buckiewicz. W 1922 roku Szkoła została przemianowana na Szkołę Obserwatorów i Strzelców Lotniczych[13].

Zestawienie działalności szkoły[6]
Kurs Czas trwania kursu Przeciętna ilość

instruktorów

Ilość przyjętych

uczniów

Ilość lotów

szkolnych

Ilość godzin

wylatanych

Ilość

absolwentów

I Kurs 1 VIII – 19 IX 1919 1 miesiąc i 20 dni 4 29 100 53 16
II Kurs 27 X 1919 – 9 II 1920 3 miesiace i 10 dni 9 41 144 65 19
III Kurs 14 IV – 6 VI 1920 1 miesiąc i 20 dni 9 36 203 103 26
Razem 106 647 221 71

Z uwagi na specyfikę wojny polsko-bolszewickiej w trakcie kursów szczególną uwagę przywiązywano do nauki nawigacji. Zakładano, że absolwenci kursu będą zdolni do prowadzenia nawigacji podczas głębokich lotów na rozpoznanie (do 250 km) i lotów łącznikowych. Kursanci w trakcie zajęć przechodzili również praktyczne ćwiczenia w zakresie strzelania powietrznego oraz podstaw praktycznego pilotażu[9].

Absolwenci[edytuj | edytuj kod]

25 września 1919 roku minister spraw wojskowych mianował niżej wymienionych oficerów obserwatorami z prawem noszenia odznaki obserwatora na czas pełnienia służby w Wojskach Lotniczych:

  1. kpt. Witold Józef Prosiński,
  2. ppor. Edward Wasiakowski,
  3. ppor. Karol Miłobędzki,
  4. ppor. Eugeniusz Tromszczyński,
  5. por. Tadeusz Antonowicz,
  6. por. Stanisław Jan Gołębiowski,
  7. por. Stanisław Gogoliński,
  8. por. Wiktor Szandorowski,
  9. por. Franciszek Trenkwald,
  10. por. Bolesław I Kwiatkowski,
  11. por. Tytus Karpiński,
  12. por. Tomasz Turbiak,
  13. por. Aleksander Łaguna,
  14. por. Bolesław Popelewski,
  15. pchor. Bohdan Błysk-Wilski,
  16. por. Józef Mieczysław Zajączkowski[14].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. 10 listopada 1919 roku minister spraw wojskowych ustalił termin rozpoczęcia 3. Kursu na dzień 20 stycznia 1920 roku, a termin składania próśb o przyjęcie na kurs do dnia 15 grudnia 1919 roku[10]. 29 grudnia 1919 roku sprostowano, że kurs miał się rozpocząć 15 lutego 1920 roku, a prośby o przyjęcie należało złożyć do 1 grudnia 1919 roku[11].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Księga Pamiątkowa 1933 ↓, s. 100-102.
  2. Dz. Rozk. MSWojsk. ↓, nr 57 z 24 maja 1919 roku, poz. 1830.
  3. Dz. Rozk. MSWojsk. ↓, nr 82 z 2 sierpnia 1919 roku, poz. 2914.
  4. Dz. Rozk. MSWojsk. ↓, nr 79 z 22 lipca 1919 roku, poz. 2692.
  5. a b c Pawlak 1989 ↓, s. 41-42.
  6. a b c d Księga Pamiątkowa 1933 ↓, s. 101.
  7. Bartel i in. 1978 ↓, s. 41.
  8. Dz. Rozk. MSWojsk. ↓, Nr 93 z 25 października 1919 roku, poz. 3578.
  9. a b Marciniuk 2014 ↓, s. 10.
  10. Dz. Rozk. MSWojsk. ↓, nr 96 z 9 grudnia 1919 roku, poz. 3957.
  11. Dz. Rozk. MSWojsk. ↓, nr 99 z 29 grudnia 1919 roku, poz. 4387.
  12. Dz.Rozk. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 4 maja 1920 roku, poz. 355.
  13. Oficerska Szkoła Obserwatorów Lotniczych. infolotnicze.pl. [dostęp 2019-08-29].
  14. Dz. Rozk. MSWojsk. ↓, Nr 93 z 25 października 1919 roku, poz. 3507, 3508.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]