Ogólnopolski Strajk Kobiet

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Chorągiewka z logiem Strajku Kobiet niesiona na marszu równości w Krakowie (2022).

Ogólnopolski Strajk Kobiet (OSK) – polski feministyczny ruch społeczny, który powstał we wrześniu 2016 roku, na fali protestów zapoczątkowanych przez partię Razem[1]. Został zawiązany w proteście wobec odrzucenia przez Sejm RP projektu ustawy „Ratujmy kobiety” i jednoczesnego skierowania do prac w komisji projektu „Stop aborcji”. Odpowiedzialny za organizację Czarnego Poniedziałku – akcji protestacyjnej, która odbyła się równocześnie w 147 miastach Polski[2][3].

W 2017 ruch został wyróżniony Nagrodą Radia Tok FM im. Anny Laszuk[4].

Czarny Poniedziałek[edytuj | edytuj kod]

Grupa kilkudziesięciu osób uczestniczy w proteście. Część osób klaszcze. Z tyłu pod ceglaną ścianą budynku kilka osób trzyma duży biały transparent na którym znajduje się napis: "POSŁANKI I POSŁOWIE, NIE MYŚLCIE, ŻE POZOSTANIECIE BEZKARNI! Razem PRZECIW FANATYKOM!" Napis jest czarny z wyjątkiem słowa Razem które jest fioletowe
Czarny Poniedziałek we Wrocławiu

23 września 2016 roku Sejm RP odrzucił obywatelski projekt ustawy Komitetu Ratujmy Kobiety, liberalizujący prawo aborcyjne[5]. 25 września partia Razem zorganizowała 9 manifestacji pod hasłem „#czarnyprotest” w największych miastach Polski. Występująca na zgromadzeniu we Wrocławiu Marta Lempart przypomniała o strajku kobiet w Islandii z 1975 roku i wezwała do protestu kobiet w Polsce 3 października 2016 roku, inicjując powstanie OSK[6].

W mediach społecznościowych (szczególnie na portalu Facebook) zawiązały się lokalne komitety organizacyjne Strajku oraz ogólnopolski komitet wsparcia Strajku we Wrocławiu. Koordynatorki ustaliły formę akcji: powstrzymanie się kobiet od wykonywania pracy, czarny ubiór, udział w protestach[3].

3 października w 147 polskich miastach odbyły się zgromadzenia pod hasłem „Czarny Poniedziałek / Ogólnopolski Strajk Kobiet”. Liczbę osób uczestniczących w wydarzeniach szacowano na od 98 do 200 tysięcy[2][3][7][8]. 6 października 2016 roku Sejm odrzucił projekt ustawy „Stop aborcji”[9].

Międzynarodowy Strajk Kobiet[edytuj | edytuj kod]

Wydarzenia w Polsce uzyskały zasięg w międzynarodowych mediach, a polskie działaczki postanowiły podjąć współpracę z ruchami kobiecymi z innych krajów. W wyniku tego powstała inicjatywa Międzynarodowego Strajku Kobiet. Suchanow mówi w wywiadzie dla "Le Monde", że inicjatywa ta pochodzi z Polski.[10] W 2020 Klementyna Suchanow opublikowała książkę To jest wojna. Kobiety, fundamentaliści i nowe średniowiecze, w której opisuje początki OSK oraz jak powstawał Międzynarodowy Strajk Kobiet.[11]

8 marca 2017 roku, w Międzynarodowy Dzień Kobiet, w 54 krajach odbyły się manifestacje środowisk kobiecych, nawołujące do powstrzymania przemocy wobec kobiet, liberalizacji prawa aborcyjnego w poszczególnych krajach i zrównania szans kobiet w społeczeństwie[12].

Inne akcje[edytuj | edytuj kod]

Marta Lempart i Agnieszka Czerederecka, liderki OSK, przed przedstawieniem projektu ustawy "Legalna Aborcja. Bez kompromisów" w Sejmie (2022).
Protest w Niepołomicach (2020)

OSK wsparł akcję Komitetu Ratujmy Kobiety 2017, którego celem było ponowne przedstawienie Sejmowi projektu ustawy liberalizującej prawo aborcyjne[13].

3 października 2017 roku, w rocznicę Czarnego Poniedziałku, działaczki OSK zorganizowały Czarny Wtorek – serię manifestacji poparcia dla projektu ustawy „Ratujmy kobiety”[14].

22 października 2020 działaczki OSK zapoczątkowały protesty przeciwko zaostrzeniu ustawy antyaborcyjnej[15]. Wśród głoszonych postulatów znalazły się m.in. aborcja na żądanie, dymisja rządu, wprowadzenie świeckiego państwa i usunięcie religii ze szkół, zaradzenie katastrofie klimatycznej oraz likwidacja tzw. umów śmieciowych na rynku pracy[16][17][18]. 1 listopada 2020 Ogólnopolski Strajk Kobiet powołał do życia Radę Konsultacyjną. Rada ma przekuć w rozwiązania prawne postulaty zgłoszone OSK przez tysiące protestujących po wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie aborcji[19].

Ruch prowadzi własną telewizję – Wku***ona TV[20].

Kontrowersje[edytuj | edytuj kod]

Protesty, które wybuchły po ogłoszeniu orzeczenia w sprawie aborcji ze względów embriopatologicznych[21][22][23] nabrały antyrządowego i antyklerykalnego wydźwięku. Marta Lempart, jedna z liderek OSK, w jednym z wywiadów udzielonych dla Radia ZET okazała poparcie dla niszczenia kościołów i zakłócania obrzędów religijnych[24]. W związku z organizowanymi demonstracjami policja odnotowała 22 wtargnięcia na msze i 79 uszkodzeń elewacji budynków kościelnych[25]. W wyniku protestów zdewastowano kilka pomników Jana Pawła II, m.in. w Konstancinie Jeziorna[26], Legionowie[27] i Poznaniu[28]. Zdewastowano również obiekty niezwiązane z religią, takie jak pomnik Ronalda Reagana w Warszawie[29], obiekty użyteczności publicznej[30] oraz biuro jednego z posłów PiS[31]. Strajk Kobiet na swoim oficjalnym profilu w mediach społecznościowych opublikował publicznie dostępne ze względu na prowadzenie działalności gospodarczej adresy zamieszkania: prof. Krystyny Pawłowicz, Kai Godek, Bartłomieja Wróblewskiego i Roberta Bąkiewicza. Działacze ruchu zachęcali do protestów pod domami wskazanych osób[32].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Maciej Gdula, Nowy autorytaryzm, 2018, s. 37-38.
  2. a b Dominika Urzędowska, Joanna Suchomska, Feministki w sieci. Nowe media w działaniach przeciwko ograniczaniu praw kobiet w Polsce, „Dyskurs&Dialog” (2), 2020, DOI10.5281/zenodo.3946532, ISSN 2658-2368.
  3. a b c O nas, strona internetowa OSK. strajkkobiet.eu. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-08-03)]..
  4. O Nagrodzie Radia TOK FM. tokfm.pl. [dostęp 2020-10-28].
  5. Sejm odrzucił projekt komitetu „Ratujmy kobiety” liberalizujący przepisy aborcyjne, RMF24, 23.09.2016 [dostęp 2018-06-10].
  6. Magdalena Drozdek, Jednego dnia kobiety sparaliżowały cały kraj. Teraz powtórzy się to w Polsce?, Wirtualna Polska, 26.09.2016 [dostęp 2018-06-10].
  7. W Warszawie 30 tys. osób, we Wrocławiu 20 tysięcy, poparcie świata... „Czarny poniedziałek” przerósł oczekiwania, Gazeta.pl, 3.10.2016 [dostęp 2018-06-10].
  8. „Czarny protest”. Manifestacje w wielu miastach w Polsce. Ile osób wzięło udział w demonstracjach?, Wirtualna Polska, 04.10.2016 [dostęp 2018-06-10].
  9. Sejm odrzucił projekt ustawy „Stop aborcji”, Wirtualna Polska, 05.10.2018 [dostęp 2018-06-10].
  10. Angeline Montoya. Journée des droits des femmes : « En Pologne, nous savons comment faire les révolutions ». „Le Monde”, 7 March 2017. Le Monde. (fr.). 
  11. Klementyna Suchanow: To jest wojna. Kobiety, fundamentaliści i nowe średniowiecze. Agora, 2020, s. 640. ISBN 978-83-268-2929-1.
  12. Międzynarodowy Strajk Kobiet. Protesty i marsze w kilkuset miastach na świecie, Wprost, 08.03.2018 [dostęp 2018-06-10].
  13. Informacje o akcji na stronie OSK. strajkkobiet.eu. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-06-10)]. [dostęp 2018-06-10].
  14. „Czarny wtorek”. Kobiety protestują w całej Polsce, Wyborcza.pl, 03.10.2017 [dostęp 2018-06-10].
  15. Dlaczego Trybunał Konstytucyjny selektywnie publikuje stanowiska stron postępowań na swojej stronie?, rp.pl [dostęp 2020-10-26] (pol.).
  16. Dymisja rządu i w pełni legalna aborcja. Postulaty Strajku Kobiet. [w:] Polsat News [on-line]. 27.10.2020. [dostęp 2020-11-12].
  17. Katarzyna Wójcik, Michał Dobrołowicz: Strajk Kobiet powołał Radę Konsultacyjną, w składzie m.in. Michał Boni. Czym się zajmie?. [w:] Rmf24.pl [on-line]. 1.11.2020. [dostęp 2020-11-12].
  18. Michał Kolanko: Czego domaga się Strajk Kobiet? 13 postulatów. [w:] Rp.pl [on-line]. 3.11.2020. [dostęp 2020-11-12].
  19. Maria Pankowska, Agata Szczęśniak, Strajk Kobiet powołuje Radę Konsultacyjną, OKO.press, 2 listopada 2020 [dostęp 2020-11-06].
  20. Wyborcza.pl, krakow.wyborcza.pl [dostęp 2021-01-07].
  21. Sonia Otfinowska, W Warszawie trzeci dzień protestów w związku z orzeczeniem TK w sprawie aborcji, Polska Agencja Prasowa SA [dostęp 2020-12-01], Cytat: "Pierwszy z protestów wynikł spontanicznie jeszcze w czwartek parę godzin po tym, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niekonstytucyjności aborcji z powodu przesłanki embriopatologicznej." (pol.).
  22. WPROST.pl, Ogólnopolski Strajk Kobiet o represjach na protestach: Policja ma nowe rozkazy, Wprost, 16 listopada 2020 [dostęp 2020-11-28], Cytat: "Protesty, jakie od 22 października przetaczają się przez Polskę, związane są z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Organ ten orzekł, że aborcja embriopatologiczna jest niezgodna z ustawą zasadniczą." (pol.).
  23. Polsat News, Wyrok Trybunału Konstytucyjnego ws. tzw. aborcji eugenicznej - Polsat News, polsatnews.pl [dostęp 2020-11-23] (pol.).
  24. Jan Strychacz, Marta Lempart wzywa do niszczenia fasad kościołów. „Trzeba robić to, co się czuje”, Propolski.pl [dostęp 2020-11-23] (pol.).
  25. Polsat News, Wtargnięcia na msze, zniszczone elewacje kościołów, zatrzymania. Dane policji - Polsat News, polsatnews.pl [dostęp 2020-11-23] (pol.).
  26. Polsat News, Zdewastowany pomnik Jana Pawła II. Dłonie papieża oblane farbą - Polsat News, polsatnews.pl [dostęp 2020-11-23] (pol.).
  27. Marta Gostkiewicz, Legionowo. Zdewastowano pomnik Jana Pawła II. Czerwona błyskawica, wawalove.wp.pl, 17 listopada 2020 [dostęp 2020-11-23] (pol.).
  28. Zenon Kubiak, Pomnik Jana Pawła II w Poznaniu oblany farbą i pokryty hasłami proaborcyjnymi, Poznań Nasze Miasto, 26 października 2020 [dostęp 2020-11-23] (pol.).
  29. Warszawa: Pomnik Ronalda Reagana pomazany farbą, www.rmf24.pl [dostęp 2020-11-23] (pol.).
  30. Warszawa: Tak wygląda Żoliborz po Strajku Kobiet. Te zdjęcia budzą grozę [GALERIA], www.se.pl [dostęp 2020-11-23].
  31. Maciej Drzażdżewski, Strajk kobiet. Reakcja Aleksandry Dulkiewicz na zniszczenie biura PiS w Gdańsku, wiadomosci.wp.pl, 28 października 2020 [dostęp 2020-11-23] (pol.).
  32. Strajk Kobiet ujawnił adresy m.in. Bąkiewicz i Godek, wpolityce.pl [dostęp 2020-11-23].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]