Ogórecznik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ogórecznik
Ilustracja
Ogórecznik lekarski
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd astropodobne
Rodzina ogórecznikowate
Rodzaj ogórecznik
Nazwa systematyczna
Borago L.
Sp. Pl. 137. 1 Mai 1753[3]
Typ nomenklatoryczny

Borago officinalis L.[3]

Borago pygmaea

Ogórecznik (Borago L.) – rodzaj roślin należący do rodziny ogórecznikowatych. Należy do niego 5 gatunków[4][5]. Występują one w basenie Morza Śródziemnego[5][6]. Uprawiany i szeroko rozprzestrzeniony został ogórecznik lekarski B. officinalis[5], uprawiany i przejściowo dziczejący (jako efemerofit) także w Polsce[7]. Sadzony jest jako roślina ozdobna, miododajna i olejodajna (z nasion wytwarza się olej z ogórecznika). Kwiaty dodawane są do sałatek, a dawniej roślina wykorzystywana była także jako warzywo liściaste[5].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Pokryte szczeciniastymi włoskami[8] rośliny jednoroczne osiągające do 0,7 m wysokości lub byliny o pędach pełzających[6].
Liście
Skrętoległe, pojedyncze[6].
Kwiaty
5-krotne[6], półwiszące[8]. Działki kielicha zrośnięte tylko u nasady. Płatki korony zrośnięte w krótką rurkę u nasady, dalej szeroko[6], gwiazdkowato rozpostarte, purpurowoniebieskie lub białe[8]. Przy końcu rurki korony osklepki. Pręciki równej długości, o okazałych pylnikach, wzniesionych i przytulonych do szyjki słupka, z łącznikiem pazurkowato wydłużonym, ale o nitkach bardzo krótkich. Zalążnia górna, czterokomorowa, z pojedynczą szyjką słupka[6].
Owoce
Rozłupnie rozpadające się na cztery pomarszczone rozłupki[6].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj należy do podplemienia Boragininae, plemienia Boragineae, podrodziny Boraginoideae z rodziny ogórecznikowatych Boraginaceae[9].

Wykaz gatunków[4]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-03-22] (ang.).
  3. a b Borago. W: Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2018-12-30].
  4. a b Borago. W: The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2018-12-30].
  5. a b c d David J. Mabberley: Mabberley's Plant-Book. Cambridge University Press, 2017, s. 123. ISBN 978-1-107-11502-6.
  6. a b c d e f g Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 2. Perennials and annuals. London: Macmillan, 2002, s. 232. ISBN 0-333-74890-5.
  7. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  8. a b c Geoffrey Burnie i inni, Botanica : ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, Niemcy: Könemann, Tandem Verlag GmbH, 2005, ISBN 3-8331-1916-0, OCLC 271991134.
  9. Genus: Borago L.. W: Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2018-12-30].