Ogórecznik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ogórecznik
Ilustracja
Ogórecznik lekarski
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rodzina ogórecznikowate
Rodzaj ogórecznik
Nazwa systematyczna
Borago L.
Sp. Pl. 137. 1 Mai 1753[2]
Typ nomenklatoryczny
Borago officinalis L.[2]
Borago pygmaea

Ogórecznik (Borago L.) – rodzaj roślin należący do rodziny ogórecznikowatych. Należy do niego 5 gatunków[3][4]. Występują one w basenie Morza Śródziemnego[4][5]. Uprawiany i szeroko rozprzestrzeniony został ogórecznik lekarski B. officinalis[4], uprawiany i przejściowo dziczejący (jako efemerofit) także w Polsce[6]. Sadzony jest jako roślina ozdobna, miododajna i olejodajna (z nasion wytwarza się olej z ogórecznika). Kwiaty dodawane są do sałatek, a dawniej roślina wykorzystywana była także jako warzywo liściaste[4].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Pokryte szczeciniastymi włoskami[7] rośliny jednoroczne osiągające do 0,7 m wysokości lub byliny o pędach pełzających[5].
Liście
Skrętoległe, pojedyncze[5].
Kwiaty
5-krotne[5], półwiszące[7]. Działki kielicha zrośnięte tylko u nasady. Płatki korony zrośnięte w krótką rurkę u nasady, dalej szeroko[5], gwiazdkowato rozpostarte, purpurowoniebieskie lub białe[7]. Przy końcu rurki korony osklepki. Pręciki równej długości, o okazałych pylnikach, wzniesionych i przytulonych do szyjki słupka, z łącznikiem pazurkowato wydłużonym, ale o nitkach bardzo krótkich. Zalążnia górna, czterokomorowa, z pojedynczą szyjką słupka[5].
Owoce
Rozłupnie rozpadające się na cztery pomarszczone rozłupki[5].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj należy do podplemienia Boragininae, plemienia Boragineae, podrodziny Boraginoideae z rodziny ogórecznikowatych Boraginaceae[8].

Wykaz gatunków[3]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-22].
  2. a b Borago. W: Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2018-12-30].
  3. a b Borago. W: The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2018-12-30].
  4. a b c d David J. Mabberley: Mabberley's Plant-Book. Cambridge University Press, 2017, s. 123. ISBN 978-1-107-11502-6.
  5. a b c d e f g Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 2. Perennials and annuals. London: Macmillan, 2002, s. 232. ISBN 0-333-74890-5.
  6. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  7. a b c Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
  8. Genus: Borago L.. W: Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2018-12-30].