Ogród Dendrologiczny w Przelewicach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ogród Dendrologiczny w Przelewicach
Ilustracja
Pałac w Ogrodzie Dendrologicznym w Przelewicach
Państwo  Polska
Województwo  zachodniopomorskie
Miejscowość Przelewice
Adres Przelewice 17 (74-210 Przelewice)
Powierzchnia 45 ha
Data założenia 1933 r.
Projektant Conrad von Borsig
Położenie na mapie gminy Przelewice
Mapa lokalizacyjna gminy Przelewice
Ogród Dendrologiczny w Przelewicach
Ogród Dendrologiczny w Przelewicach
Położenie na mapie powiatu pyrzyckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu pyrzyckiego
Ogród Dendrologiczny w Przelewicach
Ogród Dendrologiczny w Przelewicach
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa zachodniopomorskiego
Ogród Dendrologiczny w Przelewicach
Ogród Dendrologiczny w Przelewicach
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Ogród Dendrologiczny w Przelewicach
Ogród Dendrologiczny w Przelewicach
53°06′25″N 15°04′56″E/53,106944 15,082222
Strona internetowa

Ogród Dendrologiczny w Przelewicacharboretum w Przelewicach w województwie zachodniopomorskim.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Obecnie łączna powierzchnia ogrodu to około 45 ha. Na powierzchni 30 ha znajduje się część ogrodu wraz z pałacem przeznaczona dla zwiedzających. Około 22 ha tej części stanowi przedwojenna, pierwotna część ogrodu, pozostałe tereny dołączono po II wojnie światowej. Około 1,6 ha to szkółki utworzone w latach 80. na terenie przedwojennych sadów majątku przelewickiego. W 2006 roku 15 ha dawnych gruntów ornych zostało przyłączone do ogrodu w celu powiększenia kolekcji (tereny te nie są dostępne dla zwiedzających)

Ogród Dendrologiczny w Przelewicach powstał jako prywatna kolekcja miłośnika drzew i krzewów[kto?], który wierzył, że ludzie są na Ziemi po to, żeby kierować przyrodą, nadawać sens jej istnieniu. Człowiek ten[kto?] przekształcił istniejący park przypałacowy według własnych pragnień, ale zachował wiele elementów przypominających poprzednich gospodarzy. Wszyscy kolejni opiekunowie ogrodu[kto?] również starali się zgodnie z własną wiedzą i umiejętnościami[według kogo?] wzbogacić ten zakątek zachowując efekty pracy poprzedników. Dawidia chińska, której kwiat stał się symbolem ogrodu dendrologicznego i trafił do herbu gminy Przelewice, znalazła się w Światowej Czerwonej Księdze roślin ginących i zagrożonych w skali całej Ziemi. Podobnych gatunków jest w Ogrodzie więcej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Majątek w Przelewicach[edytuj | edytuj kod]

6 lipca 1799 r. ostatni właściciel majątku przelewickiego z rodu von Schack, Otto Friedrich Ludwig von Schack sprzedał swoje dobra Augustowi Heinrichowi von Borgstedenowi. Za czasów von Borgstedena nastąpiło uwłaszczenie chłopów, przebudowa i modernizacja majątku, budowa pałacu oraz założenie parku.

Prawdopodobnie 1818 r. 18-letnia Augusta Arend poznała księcia Augusta pruskiego, bratanka Fryderyka Wielkiego. 10 czerwca 1819 r. na świat przyszła Malwina, pierwsze z siedmiorga dzieci księcia i Augusty, jej imieniem nazwano później jeden z przelewickich folwarków, dzisiejszą wieś Ślazowo. W 1821 r. książę August kupił Przelewice jako zabezpieczenie przyszłości swoich dzieci. Po transakcji pracownicy von Borgstedena zachowali swoje miejsca pracy w majątku. 12 lipca 1825 r. Augusta Arend uzyskała szlachectwo i stała się „Panią na Przelewicach” (Frau von Prillwitz), a nazwisko von Prillwitz nosiły później jej dzieci.

Ogród[edytuj | edytuj kod]

Kamień pamiątkowy założyciela i pierwszego dyrektora ogrodu

Ogród Dendrologiczny w Przelewicach założony został w 1933 r. Pierwszy park przypałacowy w Przelewicach powstał ok. roku 1814 po zbudowaniu pałacu. Kolejni właściciele majątku[kto?] modyfikowali park według własnych potrzeb i gustu – przez pewien czas istniała tu szparagarnia, uprawy sadownicze i warzywniki rozmieszczone częściowo między starymi alejami. W latach 1933-38 ówczesny właściciel Conrad von Borsig przekształcił park w kolekcję dendrologiczną i to założenie jest obecnie objęte ochrona konserwatorską. W czasie parcelacji majątku po II wojnie światowej od arboretum oddzielono ok. 10 ha sadów, szkółek i warzywników. Później dołączono teren o podobnej powierzchni leżący wzdłuż granicznego rowu. Znajduje się tam m.in. zakładany w latach 2000-2003 skalniak.

Zasoby[edytuj | edytuj kod]

Zasoby ogrodu to około 1200 gatunków drzew, krzewów i roślin zielnych, m.in.:

Najokazalszym drzewem w ogrodzie jest wiąz szypułkowy, okaz o obwodzie 607 cm i wysokości 31 m (w 2012)[1]. Ze względu na łagodny klimat w tym arboretum rośnie wiele roślin wrażliwych na mrozy.

W oparciu o kwiaty ogrodu powstają w dużym stopniu regionalne miody przelewickie.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Paweł Zarzyński, Robert Tomusiak, Krzysztof Borkowski: Drzewa Polski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2016. ISBN 978-83-63895-686. OCLC 934696860.