Ogrody Hevsel

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cytadela w Diyarbakir i Ogrody Hevsel – krajobraz kulturowy[a]
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Ilustracja
Państwo  Turcja
Typ kulturowy
Spełniane kryterium IV
Numer ref. 1488
Region[b] Azja i Pacyfik
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 2015
na 39. sesji
Położenie na mapie Turcji
Mapa lokalizacyjna Turcji
Ogrody Hevsel
Ogrody Hevsel
37°54′27″N 40°14′51″E/37,907500 40,247500

Ogrody Hevsel (tur. Hevsel Bahçeleri) – siedemset hektarów uprawnych ziem w prowincji Diyarbakır we wschodniej Turcji, między cytadelą w Diyarbakır a rzeką Tygrys. Ufortyfikowane miasto otoczone było systemem murów obronnych, a ogrody na stromym zboczu poniżej odgrywały istotną rolę w zaopatrzeniu twierdzy[1]. Ogrody wraz z cytadelą w Diyarbakır w 2015 roku zostały wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO[2].

Pierwsze wzmianki o ogrodach Hevsel pochodzą z kronik z IX wieku p.n.e., natomiast osada Diyarbakır na wzgórzu powyżej została założona już wcześniej[3]. Ogrody Hevsel powstały pomiędzy miastem a rzeką w celu zapewnienia mieszkańcom wody i żywności[4]. W 866 roku p.n.e. miasto zostało oblężone przez asyryjskiego króla Aszurnasirpala II, po zdobyciu miasta ogrody zostały zniszczone[4].

W 1655 roku ogrody obejmowały oba brzegi Tygrysu i znajdowały się w nich winnice, sady, ogrody różane oraz uprawy bazylii[4]. Natomiast dziewiętnastowieczni podróżnicy donosili o wielkiej różnorodności uprawianych warzyw i owoców[4].

Obecnie około jedna trzecia ogrodów jest wykorzystywana do uprawy topoli, a reszta do uprawy szerokiej gamy produktów, m.in. kapusty, szpinaku, sałaty, rzodkiewki, cebuli, pietruszki, rukwi wodnej, bakłażanów, kabaczków, pomidorów, papryki, fasoli, brzoskwini, moreli, śliwek, wiśni, fig, morw i orzechów[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Diyarbakır Fortress and Hevsel Gardens Cultural Landscape (ang.). UNESCO. [dostęp 2019-05-15].
  2. Nowe wpisy na Listę światowego dziedzictwa na sesji w Bon. unesco.pl. [dostęp 2019-05-15].
  3. Catherine Kuzucuoğlu, Attila Çiner, Nizamettin Kazancı: Landscapes and landforms of Turkey. Springer, 2019, s. 138. ISBN 978-3-030-03515-0.
  4. a b c d e Karadoğan Sabri, Alper Berrin, Soyukaya Nevin. Diyarbakır Fortress and Hevsel Gardens Cultural Landscape. „UNESCO world heritage in Turkey 2016”, s. 378-412, 2016 (ang.).