Ohio

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy stanu w USA. Zobacz też: inne znaczenia.
Ohio
State of Ohio
stan
17. stan od 1 marca 1803
Ilustracja
Cleveland zimą od strony jeziora Erie.
Pieczęć Flaga
Pieczęć Flaga stanowa Ohio
Dewiza: Z Bogiem wszystkie rzeczy są możliwe
Państwo  Stany Zjednoczone
Stolica Columbus
Kod ISO 3166-2 US-OH
Gubernator Mike DeWine (R)
Powierzchnia 116 098[1] km²
Populacja (2017)
• liczba ludności

11 658 609[2]
• gęstość 107,05 os./km²
Strefa czasowa UTC-5:00
UTC-4:00
Języki urzędowe de iure brak
de facto angielski
Położenie na mapie USA
Położenie na mapie
Strona internetowa
Portal Portal Stany Zjednoczone
Columbus
Piramida wieku

Ohio (wymowa: /oʊˈhaɪ.oʊ/ i) – stan w północno–wschodniej części Stanów Zjednoczonych, nad jeziorem Erie. Ohio pod względem powierzchni jest stosunkowo małe, ale z populacją ponad 11,6 milionów mieszkańców jest w dziesięciu najgęściej zaludnionych stanów USA[3]. Z Ohio pochodziło siedmiu prezydentów USA, dzięki czemu stan zyskał sobie przydomek „matki współczesnych prezydentów”[4].

Ohio posiada dwa duże obszary metropolitalne z liczbą mieszkańców ponad 2 miliony i należą do nich: Columbus (stolica) i ClevelandElyria. Także obszar metropolitalny Cincinnati, częściowo położony w Kentucky i Indianie obejmuje ponad 2 mln ludzi[5].

Sektor produkcyjny w Ohio zatrudniający ponad 700 tys. osób, produkuje więcej tworzyw sztucznych, gumy, sprzętu elektrycznego i metali niż jakikolwiek inny stan w USA[4].

Swoją nazwę bierze od rzeki Ohio, która tworzy jego południową granicę i w języku irokeskim oznacza „dużą wodę”.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Powierzchnia w zachodniej części stanu nizinna, we wschodniej i środkowej wyżynna i pagórkowata. Ohio należy do stanów Wielkich Jezior. Od północy graniczy z jedenastym co do wielkości jeziorem na świecie – Jeziorem Erie[6].

Równiny na zachodzie Ohio mają jedne z najbardziej urodzajnych pól uprawnych w kraju i stanowią początek narodowego Pasu Kukurydzy, który rozciąga się na zachód przez Środkowy–Zachód USA[6].

Klimat wilgotny kontynentalny. Region południowy ma najwyższe temperatury i najdłuższy okres wegetacji - średnio 198 dni, w porównaniu z 150 do 178 dni w pozostałej części stanu. Ponad połowa rocznych opadów występuje w okresie wegetacyjnym, od maja do października. Rekordowa niska temperatura dla stanu została zanotowana w Milligan (-39°C) w dniu 10 lutego 1899 r. Najwyższa temperatura (45°C), została zarejestrowana w pobliżu Gallipolis w dniu 21 lipca 1934 r[7].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pod koniec XVII wieku osiedlili się tutaj imigranci z Francji i Wielkiej Brytanii. Stan Ohio należał do tej ostatniej w latach 1756–1763. Od 1783 w niepodległych Stanach Zjednoczonych na Terytorium Północno-Zachodnim, gdzie zakazane było niewolnictwo. Indianie czynnie sprzeciwiali się osadnictwu. Odbyła się tu m.in. bitwa pod Fallen Timbers w 1794 roku.

W roku 1788 wybudowano Mariettę – pierwszą stałą osadę. W następnej kolejności powstały: Cincinnati w 1788; Cleveland w 1796; Columbus w 1812.

Ohio ogłoszono w 1803 samodzielnym stanem, siedemnastym przyjętym do Unii. Po 1815 roku gwałtownie rozwinęła się gospodarka dzięki osadnikom, budowie kanałów łączących Wielkie Jeziora i linii kolejowych. W czasie wojny secesyjnej stan pozostał w Unii.

W 1863 roku John D. Rockefeller zainwestował w pierwszą rafinerię, w Cleveland. W 1870 zakłada firmę Standard Oil, która do 1878 roku kontrolowała 90% krajowych rafinerii ropy naftowej[4].

W latach 1880–1914 emigranci z Europy Wschodniej (w tym Polacy) i południowej osiedlali się tu masowo. Do miast przybywali Czarnoskórzy ze stanów południowych – przyczyniło się to do zamieszek na tle rasowym, m.in. w 1966 roku w Cleveland.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Spis ludności z roku 2010 stwierdza, że stan Ohio liczy 11 536 504 mieszkańców, co oznacza wzrost o 183 364 (1,6%) w porównaniu z poprzednim spisem z roku 2000. Dzieci poniżej piątego roku życia stanowią 6,0% populacji, 22,3% mieszkańców nie ukończyło jeszcze osiemnastego roku życia, a 16,7% to osoby mające 65 i więcej lat. 51,0% ludności stanu stanowią kobiety[8].

Język[edytuj | edytuj kod]

W 2010 roku najpowszechniej używanymi językami są[9]:

Rasy i pochodzenie[edytuj | edytuj kod]

W 2018 roku, 81,5% mieszkańców stanowiła ludność biała (79,2% nie licząc Latynosów), 12,4% to Murzyni lub Afroamerykanie, 2,8% miało rasę mieszaną, 2,1% to Azjaci, 0,2% to rdzenna ludność Ameryki, 0,03% to Hawajczycy i mieszkańcy innych wysp Pacyfiku. Latynosi stanowią 3,7% ludności stanu[10].

Do największych grup należą osoby pochodzenia niemieckiego (24,4%), irlandzkiego (13,0%), afroamerykańskiego, angielskiego (8,0%), „amerykańskiego” (7,2%) i włoskiego (6,3%). Duże grupy stanowią też osoby pochodzenia polskiego (428,7 tys.), francuskiego (264,7 tys.), szkockiego (210,8 tys.), meksykańskiego (200 tys.), węgierskiego (183,2 tys.), holenderskiego (156,8 tys.), afrykańskiego (124,2 tys.), portorykańskiego (124,1 tys.), walijskiego (120,2 tys.), słowackiego (114,9 tys.) i szkocko–irlandzkiego (109,7 tys.). Większość ludności azjatyckiej stanowią Hindusi, Arabowie i Chińczycy[10].

Większe miasta[edytuj | edytuj kod]


Columbus
Columbus
Cleveland
Cleveland

L.p. Miasto Hrabstwo Liczba mieszkańców (2017)[11]

Cincinnati
Cincinnati
Toledo
Toledo

1 Columbus Franklin 879 170
2 Cleveland Cuyahoga 385 525
3 Cincinnati Hamilton 301 301
4 Toledo Lucas 276 491
5 Akron Summit 197 846
6 Dayton Montgomery 140 371
7 Parma Cuyahoga 79 167
8 Canton Stark 70 909
9 Youngstown Mahoning 64 604
10 Lorain Hrabstwo Lorain 63 841

Religia[edytuj | edytuj kod]

Wnętrze Pierwszego Kościoła Baptystów w Cleveland.

Dane z 2014 r.[12]:

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Ohio posiada czwarty co do wielkości system autostrad międzystanowych[6].

Należy do najbardziej rozwiniętych stanów Stanów Zjednoczonych. Gęsta sieć komunikacyjna, liczne porty śródlądowe. Przemysł elektrotechniczny wypiera przodujące niegdyś górnictwo soli kamiennej i węgla kamiennego.

W Ohio znajduje się wiele zakładów przemysłu lotniczego (z Dayton pochodzili bracia Wright). W Ohio znajdują się siedziby główne wielu międzynarodowych korporacji. Są to między innymi: Kroger (Cincinnati), Procter & Gamble (Cincinnati), Goodyear Tire and Rubber Company (Acron), AK Steel Holding (West Chester), Timken Company (Jackson Township), Abercrombie & Fitch (New Albany), Wendy's (Dublin).

Rolnictwo[edytuj | edytuj kod]

Elektrownia jądrowa Davis–Besse będąca jednym z dwóch reaktorów jądrowych w Ohio.

Rolnictwo bardzo dobrze rozwinięte. Dominuje hodowla trzody chlewnej i bydła. W stanie jest prawie 2800 gospodarstw mlecznych, ponadto Ohio jest największym producentem sera szwajcarskiego w USA. Duży dochód przynosi także hodowla kurczaków i indyków. Podstawowe produkty roślinne to: soja, kukurydza i pszenica[14].

Przemysł i energia[edytuj | edytuj kod]

Znaczna część przemysłu w Ohio związana jest z produkcją chemikaliów, a także pojazdów silnikowych, sprzętu transportowego, żywności, napoi, wyrobów tytoniowych, obróbką metali i produkcją maszyn.

Ważną rolę odgrywa wydobywanie minerałów, w tym ropy naftowej, gazu ziemnego i węgla bitumicznego. W 2019 roku po raz pierwszy wytwarzanie energii elektrycznej przez gaz ziemny (43%), było większe od tej wytwarzanej przez elektrownie węglowe (39%)[6].

Symbole stanowe[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. State Area Measurements and Internal Point Coordinates (ang.). U.S. Census Bureau. [dostęp 2018-04-09].
  2. U.S. Census Bureau QuickFacts: Ohio, www.census.gov [dostęp 2018-01-04] (ang.).
  3. Population density in the U.S., by state 2019, Statista [dostęp 2020-06-22] (ang.).
  4. a b c Casey Leins, 10 Things to Know About Ohio, US News, 2019 [dostęp 2020-06-22] (ang.).
  5. Columbus (Micropolitan Statistical Area, Metropolitan Areas, USA) - Population Statistics, Charts, Map and Location, www.citypopulation.de [dostęp 2020-06-22].
  6. a b c d Ohio - State Energy Profile Analysis - U.S. Energy Information Administration (EIA), www.eia.gov [dostęp 2019-01-31].
  7. Climate - Ohio, www.city-data.com [dostęp 2019-01-31].
  8. U.S. Census Bureau QuickFacts: Ohio; UNITED STATES, www.census.gov [dostęp 2019-01-31] (ang.).
  9. Data Center Results, apps.mla.org [dostęp 2019-01-31].
  10. a b 2018: ACS 5-Year Estimates Data Profiles - Ohio, data.census.gov [dostęp 2020-06-22].
  11. Biggest Cities in Ohio, www.biggestuscities.com [dostęp 2019-01-31].
  12. Adults in Ohio. Pew Research Center, 2014. [dostęp 2019-01-16].
  13. State Membership Report. The ARDA. [dostęp 2019-01-16].
  14. Hannah Patterson, Top 10 Ohio Agriculture Products, Farm Flavor, 30 listopada 2018 [dostęp 2019-01-31] (ang.).