Ojnomaos

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ojnomaos
mityczny król Pisy
Dane biograficzne
Ojciec Ares lub Hyperochos
Matka Harpinna lub Eurytoe lub Sterope
Dzieci Hippodameja

Ojnomaos (gr.m Οἰνόμαος Oinómaos, łac. Oenomaus) – w mitologii greckiej król Pisy w Elidzie.

Ojcem Ojnomaosa był syn Zeusa, Ares[1], choć podawano tu i Hyperochosa[2]. Co do matki zdania są rozmaite, mówię się o Harpinnie[3] lub Eurytoe (w obu przypadkach mając na myśli córkę bóstwa rzecznego Asoposa[4]) albo i Sterope, będącej jedną z Plejad[3].

Drzewo genealogiczne Ojnomaosa[4][2][5]
Zeus
 
Hera
 
 
 
 
Ares
 
Harpinna / Eurytoe / Sterope
 
 
 
 
Ojnomaos
 
Sterope / Eurytoe / Euarete
 

Nie ma natomiast zgody co do żony władcy. Wymieniane są imiona Sterope, Eurytoe, Euarete[4].

Ojnomaos był królem Pisy w Elidzie[6], leżącej niedaleko Olimpii[7].

Król ten znany jest ze swej córki Hippodamei[6], pięknej dziewczyny o złotych włosach[7]. Jednakże monarcha usłyszał kiedyś przepowiednię, że śmierć przyjdzie nań z ręki zięcia[6]. Co więcej, Ojnomaos sam pożądał swej córki, co stanowiłoby kazirodztwo i spotkało się z jej oporem[1]. Odrzucony Ojnomaos starał się uniemożliwić córce wstąpienie w związek małżeński. Pretendent do ręki królewny musiał wygrać z władcą wyścig na rydwany. Metę ustanowiono na Przesmyku Korynckim[6], w Koryncie tam, gdzie znajdował się ołtarz Posejdona[4]. Zalotnik brał Hippodameję na swój rydwan i uciekał. Jeśliby dojechał Przesmyku Korynckiego niedogoniony, mógłby wtedy poślubić dziewczynę. Jeśli jednak król go dogoni, zalotnik umrze[1]. Władca mówił otwarcie, że jeśli ktoś z nim przegra, to utnie mu głowę[7]. Podstęp Ojnomaosa polegał po pierwsze na tym, że zalotnika rozpraszała piękna dziewczyna w jego rydwanie, a ponadto obciążała ona dodatkowo rydwan[4]. Co więcej, Ojnomaos otrzymał od Aresa nadzwyczajne [6], boskie konie, których prześcignąć nie mógł żaden zwykły koń[2], i oręż[1]. To gwarantowało mu zwycięstwo. Dawał więc nawet swym przeciwnikom fory, modląc się i składając ofiary[6], dokładniej mówiąc dawał Zeusowi barana[2], gdy ruszali, dopiero potem wsiadając na rydwan, doganiał nieszczęsnego zalotnika, któremu obcinał głowę, którą następnie przybijał nad drzwiami swego domostwa[6] albo i rzucał pod drzwi, pragnąc w ten sposób wysłać czytelny sygnał do następnych konkurentów[4]. Ojnomaos zgładził w ten właśnie sposób 12 pretendentów[6]. Imiona ich są następujące: Mermnos, Hippotoos, Eurylochos, Automedont, Pelops (pochodzący z Opuntu, nie będący synem Tantala z Sipylos), Akarnan, Eurymachos, Lasjos, Chalkon, Trikoronos, Alkatoos (syn Portaona), Aristomachos, Krotalos[2].

O pragnieniu małżeństwa z córką Ojmaosa mówił głośno Polidektes z Serifos[8], do walki z królem stanął jednak w końcu Pelops[7], pochodzący od Tantala z Sipylos[9]. Chłopak był nie tylko ulubieńcem Posejdona[6], obdarowanym przezeń skrzydlatymi rumakami[6] i rydwanem, który potrafił sunąć po wodzie bez zamoczenia się[1], ale dzięki swej wielkiej urodzie[1] wzbudził miłość w córce Ojnomaosa[6]. Córka zdradziła swego ojca. Poprosiła o pomoc woźnicę królewskiego, pochodzącego od Hermesa Myrtilosa, który również był w niej zakochany[1], i to od dawna[4]. Był w związku z tym gotów dla niej do poświęceń[1]. Możliwe też, że Pelops albo i sama Hippodameja za pomoc obiecali mu jedną noc z królewną[4]. Myrtilos majstrował przy zatyczkach kół rydwanu Ojnomaosa. Jedna z wersji mówi, iż je po prostu wyjął (wedle Parandowskiego jeden ćwiek z tylnego koła[7]), inna zaś podaje, że zatyczki z brązu zamienił na woskowe, co opisuje Ferekydes z Aten[1]. Jeszcze inna nie mówi o zatyczkach, działanie Myrtilosa upatrując w przyczynieniu się do pęknięcia osi wozu Ojnomaosa[2]. Rozpoczęto wyścig. W jego trakcie wosk stopił się i koła rydwanu króla odpadły. Monarcha stracił życie[10], wypadając z rydwanu i ponosząc śmierć na miejscu[7] bądź też wleczony za końmi, zaplątany w lejce[2], bądź też poniósł śmierć bezpośrednio z ręki Pelopsa. Umierał, przeklinając zdradę Myrtilosa[1].

Jego następcą na tronie Pisy został sprawca jego śmierci, jego zięć Pelops[11].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j Kubiak 1997 ↓, s. 500.
  2. a b c d e f g Grimal 2008 ↓, s. 261.
  3. a b Schmidt 2006 ↓, s. 226.
  4. a b c d e f g h Grimal 2008 ↓, s. 145.
  5. Grimal 2008 ↓, s. Tablica 2.
  6. a b c d e f g h i j k Pietrzykowski 1983 ↓, s. 224.
  7. a b c d e f Parandowski 1979 ↓, s. 204.
  8. Parandowski 1979 ↓, s. 200.
  9. Kubiak 1997 ↓, s. 205.
  10. Pietrzykowski 1983 ↓, s. 224-225.
  11. Kubiak 1997 ↓, s. 500-501.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]