Okopy (województwo podlaskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy wsi w województwie podlaskim. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.
Okopy
Rodzaj miejscowości wieś
Państwo  Polska
Województwo podlaskie
Powiat sokólski
Gmina Suchowola
Strefa numeracyjna 85
Kod pocztowy 16-150[1]
Tablice rejestracyjne BSK
SIMC 0041163[2]
Położenie na mapie gminy Suchowola
Mapa lokalizacyjna gminy Suchowola
Okopy
Okopy
Położenie na mapie powiatu sokólskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu sokólskiego
Okopy
Okopy
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa lokalizacyjna województwa podlaskiego
Okopy
Okopy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Okopy
Okopy
Ziemia53°35′16″N 23°09′07″E/53,587778 23,151944

Okopywieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Suchowola[2].

Wieś znana jest jako miejsce urodzenia błogosławionego księdza Jerzego Popiełuszki[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś powstała w XVI wieku w czasie zasiedlania Puszczy Nowodworskiej, należała do ekonomii grodzieńskiej. Nazwa wsi odnosi się do kurhanów średniowiecznych, zwanych przez miejscową ludność okopami.

W końcu XVIII wieku była to wieś królewska ekonomii grodzieńskiej położona w powiecie grodzieńskim województwa trockiego Wielkiego Księstwa Litewskiego[4].

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie białostockim.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Dom, w którym urodził się ks. Jerzy Popiełuszko
  • Pomnikgłaz z tablicą poświęconą księdzu Jerzemu oraz kapliczka
  • Duży, drewniany krzyż
  • Duży pomnik upamiętniający II wojnę światową znajdujący się za domem ks. J. Popiełuszki
  • Dwa kurhany w pobliżu wsi oraz kilka zabytkowych krzyży wotywnych

Inne[edytuj | edytuj kod]

Najstarsze pokolenie mieszkańców wsi Okopy i jej okolic w codziennych kontaktach używa gwary języka białoruskiego z naleciałościami zapożyczonymi z języka polskiego[5]. W opracowaniach dotyczących biografii księdza Jerzego Popiełuszki można spotkać się z różnymi nazwami tego dialektu, takimi jak: podlaska gwara białoruska[6], polsko-białoruski dialekt[7], bądź język polski, ale z dużymi białoruskimi naleciałościami[8]. Sami mieszkańcy wsi określają swój język mianem prostego bądź tutejszego[7][9][10]. Z perspektywy dialektologicznej nazywani są oni terminem białoruskojęzycznych katolików bądź Białorusinami Sokólszczyzny[11][10]. Mimo to nie wykształcili oni białoruskiej świadomości narodowej i w pełni utożsamiają się z narodem polskim. Pojęcie polskości w tym przypadku stało się synonimem katolicyzmu. Więź religijna białoruskojęzycznych mieszkańców wsi Okopy, jak i jej okolic okazała się silniejsza od więzi językowej i dlatego zdecydowała o włączeniu się tej społeczności w skład polskiej wspólnoty narodowej[12]. Współcześnie, wspomnianą powyżej, białoruską gwarę mieszkańców wsi Okopy uznać należy za pozostającą na granicy wymarcia, gdyż umiejętność posługiwania się nią ograniczona jest do grupy osób w podeszłym wieku i nie jest ona przekazywana młodszym pokoleniom[13][14].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Izabela Walijewska: Haworym pa prostu. Słowniczek gwary gminy Suchowola. Suchowola: Gminny Ośrodek Kultury, Sportu i Turystyki w Suchowoli, 2012.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych. Poczta Polska S.A., lipiec 2015. s. 845. [dostęp 2015-10-22].
  2. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1461, 2013-02-13. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów. ISSN 0867-3411. [dostęp 2015-10-22]. 
  3. Gabriel Bartoszewski: Kalendarium życia sługi Bożego ks. Jerzego Popiełuszki. Centrum Opatrzności Bożej, 2010-03-20. [dostęp 2015-10-22].
  4. Вялікі гістарычны атлас Беларусі Т.2, Mińsk 2013, s. 96.
  5. Mariusz Derecki: Okopy księdza Jerzego Popiełuszki. W: Mapa Kultury [on-line]. Narodowe Centrum Kultury, 2011-12-12. [dostęp 2015-10-22].
  6. Popiełuszko bohaterem Białorusinów. Wilnoteka.lt, 2017-03-31. [dostęp 2018-07-03].
  7. a b Przemysław Waingertner: Rocznica męczeńskiej śmierci bł. ks. Jerzego. W: Tygodnik Solidarność [on-line]. Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność”. [dostęp 2015-10-22].
  8. Konstanty Juliański: Rodzinne Okopy. INTERIA.PL S.A., 2009-10-14. [dostęp 2015-10-21].
  9. Krzysztof Goss. To nasz język regionalny. Rozmowa z Marzeną Kalinowską. „Czasopis”. 5 (286), s. 18, maj 2015. Stowarzyszenie Dziennikarzy Białoruskich. ISSN 1230-1876. [dostęp 2015-10-25]. 
  10. a b Dokumenty i komentarze dotyczące miejscowości w gminach. W: Jarosław Janowicz: Likwidacja oficjalnego nazewnictwa miejscowości Białostocczyzny pochodzenia białoruskiego przez administrację rządową w latach 1921–2004. Dokumenty. Komentarze. Białystok: Scripta Manent, 2004. ISBN 83-919340-1-2.
  11. Dorota Wysocka. Białorusini Sokólszczyzny – gdzież są?. „Przegląd Prawosławny”. 3 (273), marzec 2008. Fundacja im. Księcia Konstantego Ostrogskiego. ISSN 1230-1078. [dostęp 2016-01-24]. 
  12. Włodzimierz Pawluczuk, Światopogląd jednostki w warunkach rozpadu społeczności tradycyjnej, Warszawa 1972, s. 40–42.
  13. Stanisław Glinka: Atlas gwar wschodniosłowiańskich Białostocczyzny. Wrocław, Warszawa, Kraków, Gdańsk: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, 1980, s. 40. [dostęp 2016-01-24].
  14. Stanisław Glinka, Granica językowa i przykłady zróżnicowania fonetycznego gwar białoruskich Białostocczyzny, „Sprawozdania z Prac Naukowych Wydziału Nauk Społecznych” 1960, s. 5.