Okopy konfederatów barskich

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Rezerwat przyrody Okopy Konfederackie
Tablica informacyjna przy drodze krajowej nr 75 między Muszynką a przejściem granicznym ze Słowacją

Okopy konfederatów barskich – umocnienia konfederatów barskich rozrzucone na obszarze południowo-wschodniej Polski i za aktualną granicą wschodnią. Przeważnie były to umocnienia polowe lub półstałe typu bastionowego, budowane w pobliżu baz, np. Jawor lub w ramach modernizacji zamków, np. Lanckorona. W budowie ich pomagali inżynierowie francuscy. Niektóre z nich dotrwały do naszych czasów.

Obozy warowne Beskidów[edytuj | edytuj kod]

W rejonie Beskidu Sądeckiego, Niskiego i Bieszczadów obozy warowne powstały przy przełęczach koło Muszynki, Izb, Blechnarki, Koniecznej, Grabu, Czeremchy, Radoszyc. Początkowo zachowane okopy znane były tylko na Jaworze nad Muszynką, gdzie w 1963 utworzono rezerwat przyrodyOkopy Konfederackie” (gmina Krynica-Zdrój, nadleśnictwo Piwniczna). Natomiast ślady okopów pod Lackową nad Izbami były widoczne do 1985, kiedy zostały zniszczone przez spychacz podczas uzdatniania łąk[1][2].

Przed odkryciem w 2014 r. obozu Łupków prawdopodobnie znane były okopy w Koniecznej.

250-lecie zawiązania konfederacji barskiej[edytuj | edytuj kod]

Z okazji 100-lecia odzyskania niepodległości i 250-lecia zawiązania konfederacji barskiej, szańce konfederatów barskich w Muszynce, Izbach, Wysowej, Koniecznej i Łupkowie, próbowali zlokalizować i zbadać archeolodzy. Kierownikiem projektu jest prof. Michał Parczewski z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Rzeszowskiego[3].

W badaniach brał udział program telewizyjny „Było, nie minęło[4].

Zestawienie fortyfikacji nadgranicznych[edytuj | edytuj kod]

Główne źródło z 2016 r.[2]:
Nazwa Współrzędne Stan Uwagi
Wojkowa pochodzenie niepewne
Muszynka 49°22′06″N 21°05′08″E/49,368333 21,085556 zachowane relikty szańców rezerwat przyrody Okopy Konfederackie
Izby zachowane relikty szańców
Wysowa[5] 49°25′05,3″N 21°09′54,3″E/49,418139 21,165083 zachowane relikty szańców
Konieczna zachowane relikty szańców
Grab[6] 49°25′43,0″N 21°27′10,4″E/49,428619 21,452892
Barwinek
Czeremcha
Radoszyce
Łupków[7] zachowane relikty szańców odkryty w 2014 r.
Roztoki Górne[8] 49°08′43,7″N 22°19′57,5″E/49,145472 22,332639 zachowane relikty szańców

Uwaga: lista może być niepełna.

Zaplecze fortyfikacji nadgranicznych[edytuj | edytuj kod]

Mytarka – Szaniec obserwacyjny kontrolujący szlak na Węgry i niedaleką przeprawę drogi Mytarka – Nowy Żmigród.

Strzegocice[edytuj | edytuj kod]

Stworzona przez Marcina Lubomirskiego w województwie sandomierskim grupa redut[10]:

  • na południe od Strzegocic:
    • pięcioboczna na wysokości 304,7 m n.p.m. o powierzchni 8000 m²,
    • czworoboczna na wysokości 206,1 m n.p.m. o powierzchni 5500 m²,
  • między Pilznem a Bielowy, na skarpie nad Wisłoką:
    • siedem czworobocznych o powierzchni 2–3 tys. m².

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Literatura[edytuj | edytuj kod]

  • Maciej Śliwa, Konfederacja Barska od Spiszu po Bieszczady, Wydawnictwo Posserwis, wyd. I, Kraków 2019.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. „Rocznik Sądecki”, r. 1972, T. 13 [1].
  2. a b Michał Parczewski, Szaniec konfederatów barskich w Łupkowie w Bieszczadach Zachodnich 2016 r.
  3. Archeolodzy przebadają szańce konfederatów barskich – na 100-lecie odzyskania niepodległości [2].
  4. Na wałach konfederackich redut.
  5. Obóz Konfederatów barskich pod Wysową – próba rekonstrukcji [3].
  6. Obóz Konfederatów barskich pod Grabiem [4].
  7. Szaniec konfederatów barskich w Łupkowie w Bieszczadach Zachodnich.
  8. Konfederacki szaniec przywrócony pamięci [5].
  9. Szaniec obserwacyjny Konfederatów Barskich.
  10. Maciej Śliwa, Konfederacja Barska od Spiszu po Bieszczady, Wydawnictwo Posserwis, wyd. I, Kraków 2019.