Agiński Okręg Buriacki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Okręg Agińsko-Buriacki)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Agiński Okręg Buriacki
Агинский Бурятский округ
okręg
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Rosja
Siedziba Aginskoje
Powierzchnia 19 312,3 km²
Populacja (2008)
• liczba ludności

76 383
Położenie na mapie Rosji
Położenie na mapie
Ziemia 51°00′N 114°30′E/51,000000 114,500000
Portal Portal Rosja

Agiński Okręg Buriacki (ros. Агинский Бурятский округ) – jednostka podziału administracyjnego Kraju Zabajkalskiego w Federacji Rosyjskiej.

Okręg powstał 1 stycznia 2008 w wyniku przekształcenia Agińsko-Buriackiego Okręgu Autonomicznego i włączeniu go w skład nowo powstałego Kraju Zabajkalskiego.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Agiński Okręg Buriacki położony jest na kontynencie azjatyckim.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Stepy zabajkalskie historycznie były zasiedlone przez plemiona mongolskie. W 1648 r. te tereny przeszły we władanie Carstwa Rosyjskiego co zapoczątkowało migrację do tego regionu rosyjskiej ludności rolniczej, głównie to byli kozacy zabajkalscy. W 1689. Chiny potwierdziły na mocy zawartego z Rosją Traktatu nerczyńskiego przynależność stepów zabajkalskich do Rosji.

W czasach Imperium Rosyjskiego[edytuj | edytuj kod]

Tajsza (głowa) Agińskiej Dumy Stepowej (w latach 1858-1878) Tugułdur Tobojew.
Spotkanie przyszłego cesarza Mikołaja II z Buriatami agińskimi w 1891. w trakcie podróży po Syberii i Dalekim Wschodzie.

Polityka podatkowa Rosji oraz konflikty tubylczej ludności buriackiej a osadników rosyjskich jak też brak obrony ludności buriackiej ze strony kozaków w czasie najazdów mongolskich i chińskich spowodowały wyjazd do Moskwy delegacji chorińskiej (buriackie plemię Chori zamieszkuje step zabajkalski) która w 1702. uzyskała audiencję u cara Piotra I, rezultatem tego było potwierdzenie własności Buriatów na ich ziemie, kozacy wstrzymywali od tego czasu wszystkie najazdy mongolskie i chińskie. Wynikiem tego stała długotrwała normalizacja sytuacji na stepach zabajkalskich.

W wyniku tak zwanej "Reformy Sperańskiego" w Syberii (Sperański od 1819. był gubernatorem Syberii) w 1822. powołano organa samorządu ludności tubylczej, dla Buriatów zabajkalskich to była Chorińska Duma Stepowa, w 1839. z niej wyodrębniła się Agińska Duma Stepowa. Te wydarzenie zapoczątkowało rozrost jej centrum administracyjnego Aginskoje.

W 1903. rozwiązano Agińską Dumę Stepową w ramach reformy wołostnej i na jej miejscu powołano dwie jednostki administracyjne: Agińską oraz Cugolską wołost` tubylczą. Celem reformy deklarowano popędzanie koczowników do przejścia na tryb życia osiadły, ale to spowodowało niezadowolenie ludności buriackiej. Temu w 1917. po Rewolucji lutowej w kwietniu 1917. Agińską i Cugolską wołost` tubylcze scalono do Ajmaku (powiatu) Agińskiego.

W czasach radzieckich[edytuj | edytuj kod]

Po porażce "białych" w trakcie wojny domowej w Rosji w której Buriaci agińscy brali udział po obu stronach, Ajmak Agiński znalazł się w granicach formalnie niezależnej radzieckiej Republiki Dalekiego Wschodu gdzie w kwietniu 1921. został częścią nowo powołanego Buriacko-Mongolskiego Obwodu Autonomicznego.

15 listopada 1922. Republika Dalekiego Wschodu została scalona z Rosją Radziecką, i już 30 grudnia tegoż roku powołano Związek Radziecki. W Rosji Radzieckiej od styczna 1922. istniał jeszcze jeden buriacki twór autonomiczny - Mongolsko-Buriacki Obwód Autonomiczny - wyodrębniony z guberni irkuckiej. W maju 1923. obydwie autonomie buriackie scalono we wspólną Buriacko-Mongolską Autonomiczną Socjalistyczną Republikę Radziecką.

W czasie kolektywizacji wymuszono na buriackiej ludności koczowniczej przejścia na tryb życia osiadły oraz przekazanie ziem i bydła pastewnego do kołchozów.

26 września 1937. z Buriacko-Mongolskiej ASRR wyodrębniono Agiński Buriacko-Mongolski Okręg Narodowościowy i przekazano do składu obwodu czytyjskiego.

W 1958. zmieniono jego nazwę na Agińsko-Buriacki Okręg Narodowościowy; a w 1977 w związku z uchwaleniem nowej konstytucji ZSRR, po przekształceniu wszystkich okręgów narodowościowych w ZSRR na okręgi autonomiczne, zmieniono jego nazwę na Agińsko-Buriacki Okręg Autonomiczny.

Po 1991 roku[edytuj | edytuj kod]

Po rozpadzie ZSRR w 1991, okręg stał się podmiotem Federacji Rosyjskiej. W wyniku referendum przeprowadzonego 11 marca 2007, 1 marca 2008 Agińsko-Buriacki Okręg Autonomiczny został włączony w skład Kraju Zabajkalskiego jako obecny Agiński Okręg Buriacki.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Buriaci - 62,5%, Rosjanie - 35,1%, Tatarzy - 0,5%.

Tablice rejestracyjne[edytuj | edytuj kod]

Tablice pojazdów zarejestrowanych w Agińskim Okręgu Buriackim mają oznaczenie 80 w prawym górnym rogu nad flagą Rosji i literami RUS.