Okręgi wyborcze do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Okręgi wyborcze do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej – jednostki podziału terytorialnego Polski utworzone w celu przeprowadzenia wyborów powszechnych do Senatu RP. Obecną liczbę i kształt okręgów reguluje ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy[1]. Wszystkie okręgi są jednomandatowe – w 100 okręgach wybiera się więc łącznie 100 senatorów. Nad przeprowadzaniem wyborów czuwają okręgowe komisje wyborcze odpowiednie dla właściwych terytorialnie okręgów wyborczych do Sejmu RP.

Zasady tworzenia okręgów[edytuj]

Okręgi wyborcze do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej obejmują obszar całości lub części województwa, przy czym ich granice nie mogą naruszać granic okręgów wyborczych do Sejmu, zaś miasta liczące powyżej 500 000 mieszkańców mogą być dzielone na kilka okręgów. Ustaleniu podziału terytorium kraju na okręgi wyborcze i liczby wybieranych w nich senatorów służy norma przedstawicielstwa – iloraz liczby ludności Polski przez 100 (na podstawie danych Państwowej Komisji Wyborczej z 4 sierpnia 2011 wynosiła ona 377 813 mieszkańców)[2], przy czym liczba mieszkańców w okręgu nie może być wyższa lub równa dwukrotności normy przedstawicielstwa oraz nie może być niższa niż połowa normy przedstawicielstwa. W województwie wybiera się senatorów w liczbie nie mniejszej niż liczba całkowita będąca ilorazem liczby mieszkańców województwa i normy przedstawicielstwa, a nie większej niż ta liczba całkowita powiększona o jeden.

Na terenie gmin wchodzących w skład poszczególnych okręgów wyborczych tworzone są obwody głosowania. Ponadto tworzone mogą być obwody dla:

Państwowa Komisja Wyborcza ma prawo przedkładania Sejmowi wniosków dotyczących propozycji zmian w podziale Polski na okręgi wyborcze, jeżeli konieczność taka wynika ze zmian w zasadniczym podziale terytorialnym państwa lub ze zmiany liczby mieszkańców w okręgu wyborczym lub w kraju. Dokonywanie zmian granic powiatów pociągających za sobą zmiany granic okręgów wyborczych jest zakazane w okresie 12 miesięcy poprzedzających upływ kadencji Sejmu i Senatu oraz po skróceniu kadencji Sejmu i Senatu. Zmian w podziale na okręgi wyborcze można dokonać nie później niż na 3 miesiące przed dniem upływu terminu zarządzenia wyborów do Sejmu i Senatu.

Ustalenie wyniku wyborów w okręgach[edytuj]

Mandat senatorski w danym okręgu otrzymuje kandydat, który otrzymał największą liczbę głosów ważnych (większość względna), przy czym każdy komitet może wystawić wyłącznie jednego kandydata. Jeżeli dwóch lub więcej kandydatów otrzymało równą liczbę głosów, o pierwszeństwie rozstrzyga większa liczba obwodów głosowania, w których jeden z kandydatów uzyskał więcej głosów, a przy dalszej równości, przeprowadzane jest przez przewodniczącego okręgowej komisji wyborczej losowanie. Jeżeli zostanie zarejestrowany tylko jeden kandydat, uważa się tego kandydata za wybranego, jeżeli w głosowaniu otrzymał więcej niż połowę ważnie oddanych głosów (wybiera się między opcjami „tak” i „nie”).

Wybory uzupełniające[edytuj]

W razie utraty mandatu przez senatora Prezydent RP zarządza przeprowadzenie wyborów uzupełniających w okręgu, z którego został on wybrany, w ciągu 3 miesięcy od dnia stwierdzenia wygaśnięcia mandatu senatora. Wyborów uzupełniających nie przeprowadza się w okresie 6 miesięcy przed dniem, w którym upływa termin zarządzenia wyborów do Sejmu.

Wygaśnięcie mandatu senatora niezwłocznie stwierdza Marszałek Senatu w formie obwieszczenia w następujących wypadkach:

  1. śmierci senatora,
  2. utraty prawa wybieralności lub nieposiadania go w dniu wyborów,
  3. pozbawienia mandatu prawomocnym orzeczeniem Trybunału Stanu,
  4. zrzeczenia się mandatu (w tym przez odmowę złożenia ślubowania),
  5. zajmowania w dniu wyborów lub powołania w toku kadencji na stanowisko lub powierzenia funkcji, których nie można łączyć z mandatem senatora,
  6. wyboru w toku kadencji na posła do Parlamentu Europejskiego.

Wykaz okręgów[edytuj]

Według danych Państwowej Komisji Wyborczej z 9 października 2011[2] najwięcej mieszkańców – 643 133 – zamieszkiwało obszar okręgu wyborczego nr 30 (największe miasto – Oświęcim), a najmniej mieszkańców – 216 436 – zamieszkiwało teren okręgu nr 61 (Bielsk Podlaski).

W poszczególnych województwach wybiera się następującą liczbę senatorów:

Okręgi wyborcze do Senatu RP od 2011

Uwagi:

  • Największe miasto – miasto o największej liczbie ludności w okręgu według danych z 31 grudnia 2014[3];
  • L. miesz. – liczba mieszkańców w okręgu według danych z 9 października 2011[2];
  • L. wybor. – liczba wyborców w okręgu według danych z 9 października 2011[2].
Okręgi do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej
Nr
Największe miasto Siedziba OKW Powiaty L. miesz. L. wybor.
1 Bolesławiec Legnica bolesławiecki, lubański, lwówecki, zgorzelecki 285 847 232 701
2 Jelenia Góra Jelenia Góra, jaworski, jeleniogórski, kamiennogórski, złotoryjski 288 256 238 761
3 Legnica Legnica; głogowski, legnicki, lubiński, polkowicki 409 501 330 527
4 Wałbrzych Wałbrzych Wałbrzych[a] (od 2013); świdnicki, wałbrzyski 333 569 276 552
5 Dzierżoniów dzierżoniowski, kłodzki, ząbkowicki 337 717 280 739
6 Oleśnica Wrocław górowski, milicki, oleśnicki, oławski, strzeliński, średzki, trzebnicki, wołowski, wrocławski 588 002 475 471
7 Wrocław część Wrocławia[b] 274 610 234 415
8 Wrocław część Wrocławia[c] 318 198 263 255
9 Bydgoszcz Bydgoszcz Bydgoszcz; bydgoski, świecki, tucholski 593 516 484 224
10 Inowrocław inowrocławski, mogileński, nakielski, sępoleński, żniński 407 977 328 355
11 Toruń Toruń Toruń; chełmiński, toruński 339 801 275 037
12 Grudziądz Grudziądz; brodnicki, golubsko-dobrzyński, grudziądzki, rypiński, wąbrzeski 337 752 268 594
13 Włocławek Włocławek; aleksandrowski, lipnowski, radziejowski, włocławski 367 018 297 536
14 Puławy Lublin lubartowski, łukowski, opolski, puławski, rycki 442 339 354 078
15 Świdnik janowski, kraśnicki, lubelski, łęczyński, świdnicki 424 020 339 028
16 Lublin Lublin 331 690 276 983
17 Biała Podlaska Chełm Biała Podlaska; bialski, parczewski, radzyński 273 092 216 354
18 Chełm Chełm; chełmski, krasnostawski, włodawski 255 978 209 847
19 Zamość Zamość; biłgorajski, hrubieszowski, tomaszowski, zamojski 442 429 356 484
20 Zielona Góra Zielona Góra Zielona Góra; krośnieński, świebodziński, zielonogórski 316 079 256 647
21 Gorzów Wielkopolski Gorzów Wielkopolski; gorzowski, międzyrzecki, strzelecko-drezdenecki, słubicki, sulęciński 378 931 306 166
22 Nowa Sól nowosolski, wschowski, żagański, żarski 306 504 245 201
23 Łódź Łódź część Łodzi[d] 402 711 338 848
24 Łódź część Łodzi[e]; brzeziński, łódzki wschodni 392 471 328 279
25 Kutno Sieradz kutnowski, łęczycki, łowicki, poddębicki 278 134 229 522
26 Pabianice łaski, pabianicki, zgierski 328 454 271 729
27 Zduńska Wola pajęczański, sieradzki, wieluński, wieruszowski, zduńskowolski 363 735 292 883
28 Piotrków Trybunalski Piotrków Trybunalski Piotrków Trybunalski; bełchatowski, piotrkowski, radomszczański 398 250 321 820
29 Tomaszów Mazowiecki Skierniewice; opoczyński, rawski, skierniewicki, tomaszowski 336 677 270 764
30 Oświęcim Kraków (I) chrzanowski, myślenicki, oświęcimski, suski, wadowicki 643 133 512 929
31 Olkusz Kraków (II) krakowski, miechowski, olkuski 418 318 338 536
32 Kraków część Krakowa[f] 345 765 287 308
33 Kraków część Krakowa[g] 357 846 296 100
34 Bochnia Tarnów bocheński, brzeski, proszowicki, wielicki 350 967 275 622
35 Tarnów Tarnów; dąbrowski, tarnowski 370 090 293 534
36 Nowy Targ Nowy Sącz limanowski, nowotarski, tatrzański 382 388 293 838
37 Nowy Sącz Nowy Sącz; gorlicki, nowosądecki 336 677 270 764
38 Płock Płock Płock; gostyniński, płocki, sierpecki, sochaczewski, żyrardowski 490 770 395 740
39 Ciechanów ciechanowski, mławski, płoński, przasnyski, żuromiński 350 193 279 022
40 Legionowo Warszawa (II) legionowski, nowodworski, warszawski zachodni, wołomiński 493 860 396 249
41 Pruszków grodziski, otwocki, piaseczyński, pruszkowski 502 344 407 796
42 Warszawa Warszawa (I) część Warszawy[h] 399 248 335 504
43 Warszawa część Warszawy[i] 432 003 363 743
44 Warszawa część Warszawy[j] 374 302 314 832
45 Warszawa część Warszawy[k] 402 338 339 545
46 Ostrołęka Siedlce Ostrołęka; makowski, ostrołęcki, ostrowski, pułtuski, wyszkowski 390 023 308 028
47 Mińsk Mazowiecki garwoliński, miński, węgrowski 322 420 255 290
48 Siedlce Siedlce; łosicki, siedlecki, sokołowski 247 781 198 717
49 Kozienice Radom białobrzeski, grójecki, kozienicki, przysuski 239 477 194 098
50 Radom Radom; lipski, radomski, szydłowiecki, zwoleński 483 235 387 006
51 Nysa Opole brzeski, kluczborski, namysłowski, nyski, prudnicki 400 590 329 139
52 Opole Opole; opolski 246 125 206 669
53 Kędzierzyn-Koźle głubczycki, kędzierzyńsko-kozielski, krapkowicki, oleski, strzelecki 350 476 291 783
54 Stalowa Wola Rzeszów Tarnobrzeg; leżajski, niżański, stalowowolski, tarnobrzeski 351 001 280 585
55 Mielec dębicki, kolbuszowski, mielecki, ropczycko-sędziszowski, strzyżowski 471 406 370 574
56 Rzeszów Rzeszów; łańcucki, rzeszowski 412 745 329 944
57 Krosno Krosno Krosno; brzozowski, jasielski, krośnieński 344 286 273 286
58 Przemyśl Przemyśl; bieszczadzki, jarosławski, leski, lubaczowski, przemyski, przeworski, sanocki 547 683 437 008
59 Suwałki Białystok Łomża, Suwałki; augustowski, grajewski, kolneński, łomżyński, moniecki, sejneński, suwalski, zambrowski 479 465 380 948
60 Białystok Białystok; białostocki, sokólski 491 733 401 410
61 Bielsk Podlaski bielski, hajnowski, siemiatycki, wysokomazowiecki 216 436 176 498
62 Słupsk Gdynia Słupsk; lęborski, słupski, wejherowski 447 729 351 535
63 Chojnice bytowski, chojnicki, człuchowski, kartuski, kościerski 417 915 321 042
64 Gdynia Gdynia; pucki 315 778 256 816
65 Gdańsk Gdańsk Gdańsk, Sopot 469 369 392 512
66 Tczew gdański, starogardzki, tczewski 332 114 259 250
67 Malbork kwidzyński, malborski, nowodworski, sztumski 224 411 178 174
68 Myszków Częstochowa częstochowski, kłobucki, lubliniecki, myszkowski 368 945 302 080
69 Częstochowa Częstochowa 229 609 193 215
70 Gliwice Gliwice Gliwice; gliwicki, tarnogórski 427 230 354 114
71 Zabrze Bytom, Zabrze 338 479 279 997
72 Jastrzębie-Zdrój Rybnik Jastrzębie-Zdrój, Żory; raciborski, wodzisławski 412 925 337 333
73 Rybnik Rybnik; mikołowski, rybnicki 304 071 246 977
74 Ruda Śląska Katowice Chorzów, Piekary Śląskie, Ruda Śląska, Siemianowice Śląskie, Świętochłowice 423 977 348 054
75 Tychy Mysłowice, Tychy; bieruńsko-lędziński 256 017 210 220
76 Dąbrowa Górnicza Sosnowiec Dąbrowa Górnicza; będziński, zawierciański 393 454 330 211
77 Sosnowiec Jaworzno, Sosnowiec 303 789 255 427
78 Bielsko-Biała Bielsko-Biała Bielsko-Biała; bielski, pszczyński 431 697 349 104
79 Cieszyn cieszyński, żywiecki 325 169 261 859
80 Katowice Katowice Katowice 294 977 249 350
81 Końskie Kielce buski, jędrzejowski, kazimierski, konecki, pińczowski, staszowski, włoszczowski 448 882 367 669
82 Ostrowiec Świętokrzyski opatowski, ostrowiecki, sandomierski, skarżyski, starachowicki 427 840 351 152
83 Kielce Kielce; kielecki 405 495 327 127
84 Elbląg Elbląg Elbląg; bartoszycki, braniewski, elbląski, lidzbarski 327 964 264 462
85 Ostróda działdowski, iławski, nowomiejski, ostródzki 312 769 244 436
86 Olsztyn Olsztyn Olsztyn; nidzicki, olsztyński, szczycieński 388 267 313 320
87 Ełk ełcki, giżycki, gołdapski, kętrzyński, mrągowski, olecki, piski, węgorzewski 408 683 324 510
88 Piła Piła chodzieski, czarnkowsko-trzcianecki, pilski, wągrowiecki, złotowski 410 953 324 002
89 Szamotuły grodziski, międzychodzki, nowotomyski, obornicki, szamotulski, wolsztyński 361 240 285 421
90 Swarzędz Poznań poznański 323 659 254 453
91 Poznań Poznań 513 703 432 413
92 Gniezno Konin gnieźnieński, słupecki, średzki, śremski, wrzesiński 393 471 313 647
93 Konin Konin; kolski, koniński, turecki 380 307 303 043
94 Leszno Kalisz Leszno; gostyński, kościański, leszczyński, rawicki 330 137 263 297
95 Ostrów Wielkopolski kępiński, krotoszyński, ostrowski, ostrzeszowski 349 600 277 992
96 Kalisz Kalisz; jarociński, kaliski, pleszewski 319 461 256 181
97 Szczecin Szczecin Szczecin; policki 447 703 370 147
98 Stargard Świnoujście; goleniowski, gryficki, gryfiński, kamieński, łobeski, myśliborski, pyrzycki, stargardzki 577 463 467 096
99 Kołobrzeg Koszalin białogardzki, choszczeński, drawski, kołobrzeski, świdwiński, wałecki 338 410 274 488
100 Koszalin Koszalin; koszaliński, sławieński, szczecinecki 304 530 246 956

Wybory na podstawie poprzednich ordynacji[edytuj]

1922–1935[edytuj]

Pierwszym aktem prawnym dotyczącym wyborów do Senatu RP była ustawa z dnia 28 lipca 1922 r. – Ordynacja wyborcza do Senatu[4], według której ustalono skład izby wyższej parlamentu w latach: 1922, 1928 i 1930. Jej zapisy nawiązywały do uchwalonej tego samego dnia ordynacji wyborczej do Sejmu. Czynne prawo wyborcze przysługiwało obywatelom powyżej 30. roku życia mającym prawa wyborcze do Sejmu, bierne – osobom powyżej 40. roku życia. 93 senatorów wybierano z list okręgowych, 18 z list państwowych.

Okręgami wyborczymi były poszczególne województwa, w których obsadzano następującą liczbę mandatów:

Wyborcy oddawali jeden głos na listę zamkniętą (bez wyboru konkretnego kandydata). Mandaty rozdzielano systemem proporcjonalnym przy pomocy metody D’Hondta – między listy okręgowe na podstawie liczby głosów otrzymanych w danym okręgu, zaś między listy państwowe na podstawie sumy głosów zebranych na obszarze całego kraju.

1935–1938[edytuj]

Ustawa z dnia 8 lipca 1935 r. – Ordynacja wyborcza do Senatu[5], uchwalona na podstawie konstytucji kwietniowej, zniosła zasadę powszechności wyborów do tej izby. Trzecia część Senatu – 32 osoby – była powoływana bezpośrednio przez Prezydenta RP, pozostała – 64 senatorów – wyłaniana była w wyniku wyborów pośrednich dokonywanych przez wojewódzkie kolegia wyborcze. Według tych zasad wybrano senatorów w 1935 i 1938.

Delegatów do wojewódzkich kolegiów wyborczych wybierali obywatele z tytułu zasługi, wykształcenia lub zaufania (m.in. odznaczeni orderami państwowymi; absolwenci wybranych typów szkół; posiadający stopień oficerski; członkowie samorządów terytorialnych; osoby zajmujące wybrane stanowiska w samorządach oraz organizacjach gospodarczych i zawodowych) powyżej 30. roku życia posiadający prawa wyborcze do Sejmu. Bierne prawo wyborcze przysługiwało obywatelom powyżej 40. roku życia posiadającym prawa wyborcze do Sejmu. Delegatów wybierano na zasadzie większości bezwzględnej (w ewentualnej III turze głosowania wystarczyła większość względna). Następnie tak wybrani członkowie wojewódzkich kolegiów wyborczych dokonywali wyboru senatorów spośród ustalonej przez komisję główną kolegium listy kandydatów.

Każdy z delegatów mógł oddać tyle głosów, ilu senatorów było wybieranych przez dane kolegium. W poszczególnych województwach obsadzano następującą liczbę mandatów:

Senatorami zostawali kandydaci, którzy otrzymali głosy stosownej większości delegatów.

1989–2001[edytuj]

Wybory do nowo powołanego Senatu PRL w 1989 przeprowadzono na podstawie ordynacji wyborczej z 7 kwietnia 1989[6], zaś wybory do Senatu RP w latach: 1991, 1993 i 1997 – na podstawie ordynacji z 10 maja 1991[7]. Czynne prawo wyborcze przysługiwało obywatelom powyżej 18. roku życia, bierne – powyżej 21. roku życia.

Okręgami wyborczymi były obszary poszczególnych województw, w których wybierano po 2 senatorów, a w katowickim i warszawskim – po 3.

Według ordynacji z 1989 uznawano, że wyborca oddaje głos na tych kandydatów, których nazwiska nie zostały skreślone na karcie do głosowania (nie więcej niż liczba obsadzanych w okręgu mandatów). Wybrani zostali kandydaci z kolejno największą liczbą oddanych głosów, przy czym każdy z nich musiał otrzymać więcej niż połowę głosów ważnych. Od 1991 mandaty obsadzano na zasadzie większości względnej, przy czym każdy głosujący miał prawo wyboru tylu kandydatów, ile miejsc obsadzano w tym okręgu (można było również wybrać mniejszą liczbę kandydatów).

2001–2011[edytuj]

Wybory do Senatu RP w latach: 2001, 2005 i 2007 przeprowadzono na podstawie ordynacji wyborczej z 12 kwietnia 2001[8]. Głównymi różnicami między obecnymi a zniesionymi przepisami były: wielkość i kształt okręgów wyborczych oraz liczba mandatów w nich obsadzanych. Podobnie jak obecnie czynne prawo wyborcze posiadali obywatele powyżej 18. roku życia, zaś bierne powyżej 30. roku życia.

Według ustawy w poszczególnych okręgach wybierano od 2 do 4 senatorów, przy czym pokrywały się one z okręgami wyborczymi do Sejmu (z wyjątkiem okręgu nr 12, obejmującego obszar okręgów nr 12 i 13 do izby niższej). Mandaty obsadzano na zasadzie większości względnej, przy czym każdy głosujący miał prawo wyboru tylu kandydatów, ile miejsc obsadzano w tym okręgu (można było również wybrać mniejszą liczbę kandydatów).

Wykaz okręgów 2001–2011[edytuj]

Okręgi wyborcze do Senatu RP w latach 2001–2011

Według danych Państwowej Komisji Wyborczej z 19 października 2007[9] (21 października tego roku odbyły się ostatnie wybory do Senatu na podstawie poprzedniej ordynacji) najwięcej mieszkańców – 1 753 921 – zamieszkiwało obszar okręgu wyborczego nr 12 z siedzibą w Krakowie. Najmniej mieszkańców – 603 700 – zamieszkiwało teren okręgu nr 26 (Częstochowa). Najwięcej osób przypadało na mandat w okręgu nr 40 (Szczecin) – 517 094, zaś najmniej w okręgu nr 26 (Częstochowa) – 301 850.

W poszczególnych województwach wybierano następującą liczbę senatorów:

Uwagi:
M – liczba mandatów obsadzanych w okręgu.
LM – liczba ludności w okręgu według danych z 19 października 2007[9].
LM:M – liczba ludności przypadająca na mandat w okręgu według danych z 19 października 2007[9].

Uwagi

  1. Do końca 2012 Wałbrzych wchodził w skład powiatu wałbrzyskiego. Przynależność tego miasta na prawach powiatu do okręgu nr 4 potwierdziła ustawa z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2015 r. poz. 1044).
  2. Osiedla: Bieńkowice, Biskupin-Sępolno-Dąbie-Bartoszowice, Borek, Brochów, Gaj, Gajowice, Grabiszyn-Grabiszynek, Huby, Jagodno, Klecina, Krzyki-Partynice, Księże, Oporów, Plac Grunwaldzki, Powstańców Śląskich, Przedmieście Oławskie, Przedmieście Świdnickie, Stare Miasto, Tarnogaj, Wojszyce-Ołtaszyn, Zacisze-Zalesie-Szczytniki.
  3. Osiedla: Gądów-Popowice Południowe, Jerzmanowo-Jarnołtów-Strachowice-Osiniec, Karłowice-Różanka, Kleczków, Kowale, Kuźniki, Leśnica, Lipa Piotrowska, Maślice, Muchobór Mały, Muchobór Wielki, Nadoodrze, Nowy Dwór, Ołbin, Osobowice-Rędzin, Pawłowice, Pilczyce-Kozanów-Popowice, Polanowice-Poświętne-Ligota, Pracze Odrzańskie, Psie Pole-Zawidawie, Sołtysowice, Swojczyce-Strachocin-Wojnów, Szczepin, Świniary, Widawa, Żerniki.
  4. Osiedla: Bałuty Zachodnie, Bałuty-Centrum, Bałuty-Doły, im. Józefa Montwiłła-Mirecki, Julianów-Marysin-Rogi, Karolew-Retkinia Wschód, Katedralna, Koziny, Lublinek-Pienista, Łagiewniki, Nad Nerem, Radogoszcz, Retkinia Zachód-Smulsko, Stare Polesie, Śródmieście-Wschód, Teofilów-Wielkopolska, Zdrowie-Mania, Złotno.
  5. Osiedla: Andrzejów, Chojny, Chojny-Dąbrowa, Dolina Łódki, Górniak, Mileszki, Nowosolna, Nr 33, Olechów-Janów, Piastów-Kurak, Rokicie, Ruda, Stary Widzew, Stoki, Widzew-Wschód, Wiskitno, Wzniesień Łódzkich, Zarzew.
  6. Dzielnice: II Grzegórzki, III Prądnik Czerwony, IV Prądnik Biały, XIV Czyżyny, XV Mistrzejowice, XVI Bieńczyce, XVII Wzgórza Krzesławickie, XVIII Nowa Huta.
  7. Dzielnice: I Stare Miasto, V Krowodrza, VI Bronowice, VII Zwierzyniec, VIII Dębniki, IX Łagiewniki-Borek Fałęcki, X Swoszowice, XI Podgórze Duchackie, XII Bieżanów-Prokocim, XIII Podgórze.
  8. Dzielnice: Praga-Południe, Praga-Północ, Rembertów, Targówek, Wesoła.
  9. Dzielnice: Mokotów, Ursynów, Wawer, Wilanów.
  10. Dzielnice: Białołęka, Bielany, Śródmieście, Żoliborz.
  11. Dzielnice: Bemowo, Ochota, Ursus, Włochy, Wola.
  12. W 2003 Wałbrzych został włączony do powiatu wałbrzyskiego.

Przypisy

  1. Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2011 r. Nr 21, poz. 112).
  2. a b c d Wybory 2011 do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej. [dostęp 2015-10-20].
  3. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2015 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2015.
  4. Ustawa z dnia 28 lipca 1922 r. – Ordynacja wyborcza do Senatu (Dz. U. z 1922 r. Nr 66, poz. 591).
  5. Ustawa z dnia 8 lipca 1935 r. – Ordynacja wyborcza do Senatu (Dz. U. z 1935 r. Nr 47, poz. 320).
  6. Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Ordynacja wyborcza do Senatu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz. U. z 1989 r. Nr 19, poz. 103).
  7. Ustawa z dnia 10 maja 1991 r. – Ordynacja wyborcza do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1991 r. Nr 58, poz. 246).
  8. Ustawa z dnia 12 kwietnia 2001 r. – Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2001 r. Nr 46, poz. 499).
  9. a b c Wybory do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej 2007. Wyniki wyborów. Państwowa Komisja Wyborcza. [dostęp 2015-10-20].