Okręty podwodne typu Amphitrite

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Okręty podwodne typu Amphitrite
Ilustracja
Kraj budowy  III Republika Francuska
Stocznia Arsenal de Rochefort
Arsenal de Toulon
Arsenal de Cherbourg
Zbudowane 8
Użytkownicy  Marine nationale
Typ poprzedzający Gustave Zédé
Typ następny Bellone
Służba w latach 1915-1935
Stracone 1
Uzbrojenie:
8 torped, 1 działo kal. 47 (75) mm
Wyrzutnie torpedowe:
• dziobowe
• zewnętrzne

2 x 450 mm
6 x 450 mm
Załoga 29 oficerów i marynarzy
Wyporność:
• na powierzchni 414 ton
• w zanurzeniu 609 ton
Długość 53,9 m
Szerokość 5,4 m
Zanurzenie 3,3 m
Napęd:
2 silniki wysokoprężne o łącznej mocy 800 KM
2 silniki elektryczne o łącznej mocy 700 KM
2 śruby
Prędkość:
• na powierzchni
• w zanurzeniu

13 węzłów
9,5 węzła
Zasięg:
• na powierzchni powierzchnia: 1300 Mm przy 10 w.
zanurzenie: 100 Mm przy 5 w.

Okręty podwodne typu Amphitritefrancuskie oceaniczne okręty podwodne z czasów I wojny światowej i okresu międzywojennego. W latach 1911–1918 w stoczniach Arsenal de Rochefort, Arsenal de Toulon i Arsenal de Cherbourg zbudowano osiem okrętów tego typu. Jednostki weszły w skład Marine nationale w latach 1915–1918, służąc na Morzu Śródziemnym i Adriatyku. Podczas wojny utracono jedną jednostkę („Ariane”), a pozostałe zostały skreślone z listy floty w latach 1925-1935.

Projekt i budowa[edytuj | edytuj kod]

Okręty podwodne typu Amphitrite zamówione zostały na podstawie programu rozbudowy floty francuskiej z 1909 roku[1][2]. Jednostki zaprojektował inż. Julien Hutter, ulepszając swój projekt okrętów typu Clorinde[3].

Spośród ośmiu okrętów typu Amphitrite dwa zbudowane zostało w Arsenale w Rochefort, cztery w Arsenale w Tulonie i dwa w Arsenale w Cherbourgu[1][2]. Stępki okrętów położono w latach 1911–1912[4], zostały zwodowane w latach 1914–1916[1][2], a do służby przyjęto je w latach 1915–1918[4]. Dwie jednostki („Astrée” i „Amarante”) przebudowano w Hawrze na podwodne stawiacze min[1][3]. Nazwy nawiązywały do mitologicznych postaci[5]. Okręty otrzymały numery burtowe Q94-Q101[1].

Okręt Stocznia Początek budowy Wodowanie Wejście do służby
„Amphitrite” (Q94) Arsenal de Rochefort 1911 9 czerwca 1914 1915
„Astrée” (Q95) 1912 6 grudnia 1915 czerwiec 1918
„Artémis” (Q96) Arsenal de Toulon 1911 14 października 1914 1915
„Aréthuse” (Q97) 1912 20 kwietnia 1916 1916
„Atalante” (Q98) 14 kwietnia 1915 1915
„Amarante” (Q99) 11 listopada 1915 wrzesień 1918
„Ariane” (Q100) Arsenal de Cherbourg 1911 5 września 1914 1915
„Andromaque” (Q101) 1912 13 lutego 1915 1916

Dane taktyczno–techniczne[edytuj | edytuj kod]

Wnętrze „Andromaque” (przed 1926 r.)

Okręty podwodne typu Amphitrite były średniej wielkości dwukadłubowymi, oceanicznymi okrętami podwodnymi[4]. Długość całkowita wynosiła 53,9 metra, szerokość 5,4 metra i zanurzenie 3,3 metra[1][2]. Wyporność w położeniu nawodnym wynosiła 414 ton, a w zanurzeniu 609 ton (wyporność podwodnych stawiaczy min „Astrée” i „Amarante” wynosiła 440 ton na powierzchni i 610 ton w zanurzeniu)[1][2][a]. Okręt napędzany był na powierzchni przez dwa dwusuwowe silniki wysokoprężne MAN (wyprodukowane na licencji we francuskich firmach Chaléessière, Loire, Indret i Schneider) o łącznej mocy 800 koni mechanicznych (KM)[1][3][b]. Napęd podwodny zapewniały dwa silniki elektryczne Nancy o łącznej mocy 700 KM[1][3]. Dwuśrubowy układ napędowy pozwalał osiągnąć prędkość 13 węzłów na powierzchni i 9,5 węzła w zanurzeniu[1][3][c]. Zasięg wynosił 1300 Mm przy prędkości 10 węzłów w położeniu nawodnym oraz 100 Mm przy prędkości 5 węzłów pod wodą[1][2].

Okręty były wyposażone w osiem zewnętrznych wyrzutni torped kalibru 450 mm: dwie na dziobie jednostki oraz sześć systemu Drzewieckiego, z łącznym zapasem 8 torped[1][6]. Uzbrojenie artyleryjskie stanowiło działo pokładowe kal. 47 mm L/50 M1902, wymienione przed końcem wojny na działo kal. 75 mm L/35 M1897[3][4].

Załoga pojedynczego okrętu składała się z 29 oficerów, podoficerów i marynarzy[1][5].

Służba[edytuj | edytuj kod]

Okręty typu Amphitrite służyły podczas wojny na Morzu Śródziemnym i Adriatyku[3]. „Ariane” została zatopiona 19 czerwca 1917 roku, storpedowana nieopodal Bizerty przez niemiecki okręt podwodny SM UC-22 (śmierć poniosło 21 członków załogi)[5][7]. Pozostałe jednostki przetrwały wojnę i zostały skreślone z listy floty w latach 1925-1935[1][2].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Według J. Gozdawy-Gołębiowskiego i T. Wywerki Prekurata wyporność wynosiła 410/550 ton[6].
  2. Projektowana moc silników Diesla miała wynosić 1300 KM[1][4].
  3. Projektowana prędkość na powierzchni miała wynosić 15 węzłów[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j k l m n o p Robert Gardiner, Randal Gray: Conway’s All the World’s Fighting Ships 1906–1921. London: 1985, s. 211.
  2. a b c d e f g Jean Labayle Couhat: French warships of World War I. London: 1974, s. 152.
  3. a b c d e f g Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara: 2007, s. 87.
  4. a b c d e Ivan Gogin: AMPHITRITE submarines (1915-1918) (ang.). Navypedia. [dostęp 2017-02-26].
  5. a b c Gordon Smith: World War 1 at Sea, FRENCH NAVY (ang.). Naval History Homepage. [dostęp 2017-02-26].
  6. a b J. Gozdawa-Gołębiowski, T. Wywerka Prekurat: Pierwsza wojna światowa na morzu. Warszawa: 1994, s. 537.
  7. Guðmundur Helgason: Ariane (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2017-02-26].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara, California: ABC-CLIO, 2007. ISBN 1-85367-623-3. (ang.)
  • Robert Gardiner, Randal Gray: Conway’s All the World’s Fighting Ships 1906–1921. London: Conway Maritime Press, 1985. ISBN 0-85177-245-5. (ang.)
  • Ivan Gogin: AMPHITRITE submarines (1915-1918) (ang.). Navypedia. [dostęp 2017-02-26].
  • Jan Gozdawa-Gołębiowski, Tadeusz Wywerka Prekurat: Pierwsza wojna światowa na morzu. Warszawa: Lampart, 1994. ISBN 83-902554-2-1.
  • Guðmundur Helgason: Ships hit by UC 22 (ang.). uboat.net. [dostęp 2017-02-26].
  • Jean Labayle Couhat: French warships of World War I. London: Ian Allan Ltd., 1974. ISBN 0-7110-0445-5. (ang.)
  • Gordon Smith: World War 1 at Sea, FRENCH NAVY (ang.). Naval History Homepage. [dostęp 2017-02-26].