Okręty podwodne typu Pluviôse

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Okręty podwodne typu Pluviôse
Ilustracja
Kraj budowy  III Republika Francuska
Stocznia Arsenal de Cherbourg
Arsenal de Rochefort
Arsenal de Toulon
Zbudowane 18
Użytkownicy  Marine nationale
Typ poprzedzający Circé
Typ następny Brumaire
Służba w latach 1908-1919
Stracone 5
Uzbrojenie:
8 torped
Wyrzutnie torpedowe:
• dziobowe
• rufowe
• zewnętrzne

1 x 450 mm
2 x 450 mm
4 x 450 mm
Załoga 24 oficerów i marynarzy
Wyporność:
• na powierzchni 398 ton
• w zanurzeniu 550 tony
Zanurzenie testowe 40 m
Długość 51,1 m
Szerokość 4,9 m
Zanurzenie 3 m
Napęd:
2 silniki parowe potrójnego rozprężania, 2 kotły, łączna moc 700 KM
2 silniki elektryczne o łącznej mocy 450 KM
2 śruby
Prędkość:
• na powierzchni
• w zanurzeniu

12 węzłów
8 węzłów
Zasięg:
• na powierzchni powierzchnia: 1500 Mm przy 9 w.
zanurzenie: 50 Mm przy5 w.

Okręty podwodne typu Pluviôsefrancuskie oceaniczne okręty podwodne z początku XX wieku i okresu I wojny światowej. W latach 1906–1911 w stoczniach Arsenal de Cherbourg, Arsenal de Rochefort i Arsenal de Toulon zbudowano 18 okrętów tego typu. Jednostki weszły w skład Marine nationale w latach 1908–1911. Podczas służby utracono pięć jednostek, a pozostałe zostały skreślone z listy floty w końcu 1919 roku.

Projekt i dane taktyczno–techniczne[edytuj | edytuj kod]

Schemat okrętu typu Pluviôse.
Model jednego z okrętów typu Pluviôse„Monge”

Okręty podwodne typu Pluviôse zamówione zostały na podstawie programu rozbudowy floty francuskiej z 1905 roku[1][2]. Jednostki zaprojektował inż. Maxime Laubeuf, powracając do napędu parowego na powierzchni[3][4]. Wadą okrętów był długi czas zanurzania[2][3].

Jednostki typu Pluviôse były średniej wielkości dwukadłubowymi, oceanicznymi okrętami podwodnymi. Długość całkowita wynosiła 51,1 metra, szerokość 4,9 metra i zanurzenie 3 metry[1][2][3]. Wyporność w położeniu nawodnym wynosiła 398 ton, a w zanurzeniu 550 ton[1][2][3]. Okręty napędzane były na powierzchni przez dwie maszyny parowe potrójnego rozprężania o łącznej mocy 700 koni mechanicznych (KM), do których parę dostarczały dwa kotły du Temple[1][2][3]. Napęd podwodny zapewniały dwa silniki elektryczne o łącznej mocy 450 KM[1][2][3]. Dwuśrubowy układ napędowy pozwalał osiągnąć prędkość 12 węzłów na powierzchni i 8 węzłów w zanurzeniu[1][3][5]. Zasięg wynosił 1500 Mm przy prędkości 9 węzłów (lub 900 Mm przy prędkości 12 węzłów) w położeniu nawodnym oraz 50 Mm przy prędkości 5 węzłów pod wodą[1][2][3]. Dopuszczalna głębokość zanurzenia wynosiła 40 metrów[6].

Okręty wyposażone były w siedem wyrzutni torped kalibru 450 mm: jedną wewnętrzną na dziobie[a], dwie zewnętrzne systemu Drzewieckiego, dwie zewnętrzne po obu stronach kiosku (odchylone o 6° od osi symetrii okrętu) i dwie zewnętrzne na rufie (odchylone o 1° od osi symetrii okrętu), z łącznym zapasem 8 torped model 1904[1][2][3].

Załoga pojedynczego okrętu składała się z 24 oficerów, podoficerów i marynarzy[1][2][3].

Budowa[edytuj | edytuj kod]

Spośród osiemnastu okrętów typu Pluviôse dziewięć zbudowanych zostało w Arsenale w Cherbourgu, trzy w Arsenale w Tulonie i sześć w Arsenale w Rochefort[1][2][3]. Stępki okrętów położono w 1906 roku[6], zwodowane zostały w latach 1907–1910[1][2][3], a do służby weszły w latach 1908–1911[6]. Nazwy okrętów nawiązywały do miesięcy we francuskim kalendarzu rewolucyjnym (9 jednostek) oraz wybitnych naukowców i wynalazców (także 9 jednostek)[7]. Okręty otrzymały numery burtowe Q51-Q59, Q64-Q69 i Q75-Q77[1].

Okręt Stocznia Początek budowy Wodowanie Wejście do służby
„Pluviôse” (Q51) Arsenal de Cherbourg 1906 27 maja 1907 październik 1908
„Ventôse” (Q52) 15 września 1907 1908
„Germinal” (Q53) 7 grudnia 1907
„Floréal” (Q54) 18 kwietnia 1908 1909
„Priarial” (Q55) 26 września 1908
„Messidor” (Q56) 24 grudnia 1908
„Thermidor” (Q57) 3 lipca 1909 1910
„Fructidor” (Q58) 13 listopada 1909
„Vendémiaire” (Q59) 7 lipca 1907 1908
„Papin” (Q64) Arsenal de Rochefort 4 stycznia 1908 1909
„Fresnel” (Q65) 16 czerwca 1908
„Berthelot” (Q66) 19 maja 1909 1910
„Monge” (Q67) Arsenal de Toulon 31 grudnia 1908 1909
„Ampère” (Q68) 30 października 1909 1910
„Gay-Lussac” (Q69) 17 marca 1910 styczeń 1911
„Watt” (Q75) Arsenal de Rochefort 18 czerwca 1909 1910
„Cugnot” (Q76) 14 października 1909
„Giffard” (Q77) 10 lutego 1910

Przebieg służby[edytuj | edytuj kod]

Okręty typu Pluviôse były intensywnie wykorzystywane przed I wojną światową i podczas wojny, służąc na wodach kanału La Manche i Morzu Śródziemnym[3][6]. 5 października 1908 roku podczas prób na „Fresnelu” doszło do wypadku – okręt został zalany przez wodę, która dostała się do wnętrza okrętu przez dziobową wyrzutnię torped[2][3]. W maju 1910 roku „Ventôse” w ciągu sześciu dni przepłynął 1000 Mm bez uzupełniania zapasów[3]. 26 maja 1910 roku nieopodal Calais „Pluviôse” został staranowany i zatopiony z całą, liczącą 27 osób załogą przez przybrzeżny parowiec „Pas-de-Calais”[1][3][b]. Okręt po podniesieniu i remoncie powrócił do aktywnej służby[1][9]. 8 czerwca 1912 roku w kanale La Manche „Vendémiaire” został staranowany i zatopiony przez francuski przeddrednot „Saint Louis” (katastrofę przeżył tylko jeden członek załogi okrętu)[1][6][9]. 5 grudnia 1915 roku nieopodal Kotoru „Fresnel” został zaskoczony przez austro-węgierskie samoloty i okręty nawodne, które zmusiły go do wejścia na mieliznę[2][9]. Okręt został ostatecznie zatopiony przez niszczyciel SMS „Warasdiner” (cała, licząca 26 osób załoga została uratowana)[2][7][9]. 29 grudnia 1915 roku nieopodal Kotoru „Monge” został staranowany przez austro-węgierski krążownik SMS „Helgoland”, a następnie zatopiony ogniem artylerii[9][10][c]. 29 kwietnia 1918 roku nieopodal Hawru „Priarial” zatonął w wyniku kolizji z brytyjskim parowcem „Tropic” (z załogi liczącej 26 osób ocalało 7 marynarzy)[1][7][9]. 2 sierpnia 1918 roku nieopodal Mudros „Floréal” zatonął w wyniku kolizji z brytyjskim uzbrojonym parowcem HMS „Hazel” (cała, licząca 26 osób załoga została uratowana)[2][7][9]. Pozostałe okręty zostały skreślone z listy floty w listopadzie i grudniu 1919 roku[1][6][9].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Zdemontowane na większości jednostek w 1914 roku, po wypadku na „Fresnelu”, który został zalany przez wodę, która dostała się do wnętrza okrętu przez dziobową wyrzutnię torped[2][3].
  2. Dowódcą „Pluviôse” był wówczas por. mar. Maurice Callot, na którego cześć nazwano później okręt podwodny[8].
  3. Na cześć poległego dowódca jednostki, kpt. mar. Rolanda Morillota nazwano w 1917 roku zdobyczny niemiecki okręt podwodny – SM UB-26[11].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j k l m n o p q Robert Gardiner, Randal Gray: Conway’s All the World’s Fighting Ships 1906–1921. London: 1985, s. 209.
  2. a b c d e f g h i j k l m n o p Jean Labayle Couhat: French warships of World War I. London: 1974, s. 140.
  3. a b c d e f g h i j k l m n o p q Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara: 2007, s. 81.
  4. John Moore (red.): Jane’s Fighting Ships of World War I. London: 1990, s. 199.
  5. J. Gozdawa-Gołębiowski, T. Wywerka Prekurat: Pierwsza wojna światowa na morzu. Warszawa: 1994, s. 536.
  6. a b c d e f Ivan Gogin: PLUVIÔSE submarines (1908 - 1911) (ang.). Navypedia. [dostęp =2017-01-01].
  7. a b c d Gordon Smith: World War 1 at Sea, FRENCH NAVY (ang.). Naval History Homepage. [dostęp 2017-01-01].
  8. Pierre Félix Maurice CALLOT (fr.). Ecole Navale. [dostęp 2017-01-01].
  9. a b c d e f g h Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara: 2007, s. 82.
  10. Jean Labayle Couhat: French warships of World War I. London: 1974, s. 143.
  11. Antoine Joseph Louis Roland MORILLOT (fr.). Ecole Navale. [dostęp 2017-01-01].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]