Oktogen

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Oktogen
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C4H8N8O8
Masa molowa 296,16 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS 2691-41-0
PubChem 17596[1]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Oktogen (HMX, czasem też niepoprawnie oktogon[4], 1,3,5,7-tetranitro-1,3,5,7-tetraazacyklooktan) – organiczny związek chemiczny, jedna z nitroamin heterocyklicznych. Jest prawie najsilniejszym ze wszystkich znanych obecnie kruszących materiałów wybuchowych[a].

Właściwości:

  • Prędkość detonacji 9100 m/s przy gęstości 1,89 g/cm³
  • Maksymalna gęstość 1,96 g/cm³

Został otrzymany w 1941 roku przez Wrighta i Bachmanna, którzy wykryli jego obecność w postaci domieszki w heksogenie wytwarzanym ówczesnymi metodami. Obecnie jest produkowany w wielu krajach na skalę przemysłową ze względu na parametry wybuchowe. Ma dużą termostabilność i wrażliwość na bodźce mechaniczne zbliżoną do heksogenu.

Jest składnikiem m.in. oktolu, A-589, RX-04-AU, RX-04-DS, RZ-04-P1.

Otrzymywanie[edytuj | edytuj kod]

Synteza oktogenu jest dość kosztowna w porównaniu z innymi materiałami wybuchowymi. Polega ona na nitrowaniu urotropiny kwasem azotowym w obecności bezwodnego kwasu octowego, bezwodnika octowego oraz trójfluorku boru w postaci kompleksu z bezwodnym kwasem octowym.

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Najsilniejszym z otrzymanych dotąd materiałem wybuchowym kruszącym jest HNIW.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oktogen (CID: 17596) (ang.) w bazie PubChem, United States National Library of Medicine.
  2. a b c d Stanisław Cudziło i inni, Wojskowe materiały wybuchowe, seria Metalurgia, nr 13, Częstochowa: Wydawnictwo Wydziału Metalurgii i Inżynierii Materiałowej Politechniki Częstochowskiej, 2000, s. 83–84, ISBN 83-87745-50-2, OCLC 751171268.
  3. Oktogen (ang.) w bazie ChemIDplus, United States National Library of Medicine.
  4. Janusz Bełzowski, Andrzej Wojewódka: Koordynacyjne materiały wybuchowe, [w:] Chemik, 2010, 64, 1, s. 21; według uwag w: 1,3,5,7-tetranitro-1,3,5,7-tetraazacyklooktan (oktogon, HMX) pol.proz.com [dostęp 2012-06-07] – nazwa „oktogon” jest błędem tłumacza.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]