Oleksów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Oleksów
Wjazd do wsi
Wjazd do wsi
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat kozienicki
Gmina Gniewoszów
Sołectwo Oleksów
Liczba ludności (2007) 310
Strefa numeracyjna (+48) 48
Kod pocztowy 26-920[1]
Tablice rejestracyjne WKZ
SIMC 0620062
Położenie na mapie gminy Gniewoszów
Mapa lokalizacyjna gminy Gniewoszów
Oleksów
Oleksów
Położenie na mapie powiatu kozienickiego
Mapa lokalizacyjna powiatu kozienickiego
Oleksów
Oleksów
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Oleksów
Oleksów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Oleksów
Oleksów
Ziemia51°29′20″N 21°48′13″E/51,488889 21,803611
Strona internetowa miejscowości
Kościół parafialny pw. św. Stanisława w Oleksowie

Oleksówwieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie kozienickim, w gminie Gniewoszów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 738.

Części wsi[edytuj]

Integralne części wsi Oleksów[2][3]
SIMC Nazwa Rodzaj
0620079 Gruszka część wsi
0620085 Nowy Oleksów część wsi
0620091 Roztoki część wsi
0620100 Stary Oleksów część wsi

Historia[edytuj]

Pochodzenie nazwy tej miejscowości wywodzi się od staropolskiej nazwy osobowej "Oleksy".

Początki Oleksowa nie są znane. Pierwsza pisana wzmianka o tej miejscowości pochodzi ze spisów parafialnych z lat 1325-1327. Wspomina się wtedy drewniany kościół i proboszcza Lamberta. Bolesław Kumor początki parafii umieszcza w XIII wieku. Brak jest bliższej daty jej powstania. Data powstania parafii w 1254, podana przez księdza Wiśniewskiego w 1913 r., nie została przez ks. Kumora potwierdzona. Początkowo parafia Oleksów związana była z archidiakonatem lubelskim. Parafia Oleksów otrzymywała dziesięciny z Bronowic (parafia Jaroszyn) i z pobliskiej Policzny. W kronikach Jana Długosza z XV wieku Oleksów zwany był też Bierdziedze. Na przełomie XIV i XV wieku wieś należała do rodziny Gnatowskich a potem przeszła na własność Gniewoszów . Historia gminy nierozerwalnie związana jest z tym rodem. Przodkami rodu Gniewoszów z Oleksowa był ród Gniewoszów herbu Rawicz z Dalowic w powiecie proszowskim w pobliżu Krakowa.

Cmentarz w Oleksowie został założony w 1831 roku, kiedy to pochowano 302 żołnierzy Królestwa Polskiego, którzy 9 sierpnia 1831, pod dowództwem ppłk. Teodora Kalinkowskiego[4] stoczyli walkę z armią rosyjską. Była to jedna z najkrwawszych bitew stoczonych przez wojska polskie w okresie Powstania Listopadowego, nazwana później bitwą pod Gniewoszowem. Zginęło 302 żołnierzy a ponad 500 dostało się do niewoli, w tym dowódca ppłk. Teodor Kalinkowski. Na cmentarzu są dwie kwatery: jedna poświęcona żołnierzom Powstania Listopadowego, a druga żołnierzom Powstania Styczniowego.

Przypisy

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  2. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  3. GUS. Rejestr TERYT
  4. Ur.1782 roku w Iwanowicach pod Krakowem. Po upadku powstania został zesłany do syberyjskiej Wiatki.

Bibliografia[edytuj]

  • Lechowicz Z1977b, "Grodzisko w Oleksowie-Sławczynie, gm.Gniewoszów" – PKZ O-Łódż
  • Opis powiatu radomskiego przez ks.Franciszka Siarczyńskiego – W-wa 1847r
  • Ks. Bolesław Kumor, "Dzieje diecezji krakowskiej do roku 1795", tom IV

Linki zewnętrzne[edytuj]