Olga Tokarczuk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Olga Tokarczuk
Ilustracja
Olga Tokarczuk (2017)
Data i miejsce urodzenia 29 stycznia 1962
Sulechów
Narodowość polska
Dziedzina sztuki literatura piękna
Ważne dzieła
Odznaczenia
Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
Strona internetowa
Tokarczuk i Holland (2017)
O. Tokarczuk podczas Festiwalu Góry Literatury (2017)

Olga Tokarczuk (ur. 29 stycznia 1962 w Sulechowie) – polska pisarka, eseistka, autorka scenariuszy, poetka, psycholog; laureatka The Man Booker International Prize 2018 za powieść Bieguni (Flights)[1] oraz dwukrotna laureatka Nagrody Literackiej „Nike” za powieści: Bieguni (2008) i Księgi Jakubowe (2015).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Olga Tokarczuk wychowała się w Sulechowie, następnie przeniosła się z rodzicami do Kietrza, gdzie ukończyła Liceum Ogólnokształcące im. C.K. Norwida[2]. Ukończyła psychologię na Uniwersytecie Warszawskim. W czasie studiów jako wolontariuszka opiekowała się osobami chorymi psychicznie. Po studiach pracowała jako psychoterapeutka w poradni zdrowia psychicznego w Wałbrzychu[3]. Gdy jej pierwsze utwory literackie zyskały popularność, zrezygnowała z pracy i po przeprowadzeniu się do Nowej Rudy poświęciła się pisaniu. Mieszka obecnie we Wrocławiu, także w Krajanowie koło Nowej Rudy, w Sudetach Środkowych, pejzaż i kultura tych okolic przewija się w kilku jej utworach. Prowadzi warsztaty prozatorskie w Studium Literacko-Artystycznym na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie.

Była współorganizatorem Festiwalu Opowiadania, podczas którego autorzy krótkich form literackich z Polski i zagranicy prezentują swoje utwory[3]. Od 2008 prowadzi zajęcia z twórczego pisarstwa na Uniwersytecie Opolskim[4]. Była członkinią Zielonych 2004 oraz redakcji „Krytyki Politycznej”.

Biografia artystyczna[edytuj | edytuj kod]

Zadebiutowała w 1979 na łamach pisma „Na przełaj”, gdzie pod pseudonimem Natasza Borodin ogłosiła pierwsze opowiadania. Jako powieściopisarka zadebiutowała w 1993. Wydała wówczas Podróż ludzi Księgi. Książka uzyskała nagrodę Polskiego Towarzystwa Wydawców Książek. Publikowała m.in. w „Mandragorze[5][6].

W 1995 ukazała się druga powieść autorki, E.E. Książka opowiada o dojrzewaniu dziewczynki, która nagle uzyskuje zdolności parapsychiczne i równie nagle je traci. Dużym sukcesem Tokarczuk okazała się wydana w 1996 powieść Prawiek i inne czasy. Rok 1998 przyniósł zbiór trzech opowiadań zatytułowany Szafa, a także kolejną powieść pt. Dom dzienny, dom nocny.

W 2004 ukazały się Ostatnie historie. Książka ta składa się z trzech oddzielnych opowieści, ukazanych w niezależnych od siebie czasie i przestrzeni.

Jest twórczynią wiersza Bardo. Szopka, zawierającego opis ruchomej szopki z klasztoru redemptorystów w Bardzie Śląskim. Ma także honorowe obywatelstwo tego miasta.

W pierwszej połowie października 2007 ukazała się powieść Bieguni. Tokarczuk pracowała nad nią trzy lata. Wspomina, że większość notatek robiła w czasie podróży[7]. „Ale nie jest to książka o podróży. Nie ma w niej opisów zabytków i miejsc. Nie jest to dziennik podróży ani reportaż. Chciałam raczej przyjrzeć się temu, co to znaczy podróżować, poruszać się, przemieszczać. Jaki to ma sens? Co nam to daje? Co to znaczy” – pisze we wstępie autorka[7]. Jak mówi sama Tokarczuk, „pisanie powieści jest dla mnie przeniesionym w dojrzałość opowiadaniem sobie samemu bajek. Tak jak to robią dzieci, zanim zasną. Posługują się przy tym językiem z pogranicza snu i jawy, opisują i zmyślają”[8].

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Ekranizacje[edytuj | edytuj kod]

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Olga Tokarczuk z nagrodą Bookera 2018! Książka ''Bieguni'' najlepsza na świecie, „gazeta.pl”, 22 maja 2018 [dostęp 2018-05-22] (pol.).
  2. Olga Tokarczuk. Absolwentka Liceum Ogólnokształcącego w Kietrzu – matura 1980. [dostęp 2009-11-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-04-18)].
  3. a b Anna Morawiecka Bieguństwo, wywiad z Olgą Tokarczuk, magazyn „Ludzka Sprawa”, 11(26)/2008, s 4–5.
  4. Beata Łabutin: Olga Tokarczuk wykładowcą UO (pol.). Gazeta Wyborcza, 7 lutego 2008. [dostęp 2008-06-15].
  5. O. Tokarczuk, Oddział psychogeriatryczny, „Mandragora, nr 4, Wrocław 1984, s. 105–109; Powrót na niebo, „Mandragora” nr 8, Wrocław, 1990, s. 142–145.
  6. Karol Maliszewski, Poezja wrocławska w latach 1980–2000, pierwodruk: Karol Maliszewski, Pociąg do literatury, Wrocław, 2010, s. 75–89, dolnoslaskosc.pl, 2004 [dostęp 2016-10-14].
  7. a b Spotkanie z okazji wydania nowej powieści Olgi Tokarczuk (notka PAP), Instytut Książki, 08.10.2007 [dostęp 2015-12-26].
  8. Podróż ludzi Księgi – notka wydawnicza (Wydawnictwo W.A.B.) [dostęp 2015-12-25].
  9. Poprzedzony wstępem Kingi Dunin.
  10. Olga Tokarczuk, „Moment niedźwiedzia”. Culture.pl. [dostęp 2012-03-12].
  11. Zgubiona dusza.
  12. a b Za artykułem w „Gazecie Wyborczej” online na Wyborcza.pl.
  13. Nagroda Nike 1999. nike.org.pl. [dostęp 2015-07-20].
  14. Nagroda Nike 2002. nike.org.pl. [dostęp 2015-07-20].
  15. Nagroda Literacka Nike 2015 dla Olgi Tokarczuk. onet.pl, 2015-10-04. [dostęp 2015-10-04].
  16. Nagroda Nike 1997. nike.org.pl. [dostęp 2015-07-20].
  17. Związek Rzemiosła Polskiego: Laureaci Nagrody Literackiej im. Władysława Reymonta w latach 1994–2009. zrp.pl. [dostęp 2014-09-11].
  18. Nagroda Nike 2008. nike.org.pl. [dostęp 2015-07-20].
  19. Gloria Artis dla Olgi Tokarczuk. mkidn.gov.pl, 2010-01-29. [dostęp 2012-11-21].
  20. Nagroda Nike 2010. nike.org.pl. [dostęp 2015-07-20].
  21. Znamy finalistów Nike 2015 | Artykuł | Culture.pl. [dostęp 2015-09-13].
  22. Natalia Szostak, Olga Tokarczuk odebrała w Szwecji Międzynarodową Nagrodę Literacką. Wyróżniono ją za ''Księgi Jakubowe'', wyborcza.pl, 19 stycznia 2017 [dostęp 2017-01-22].
  23. IV Gala Alei Gwiazd Literatury z Olgą Tokarczuk, Miejska Biblioteka Publiczna w Mińsku Mazowieckim [dostęp 2017-12-14].
  24. Przemysław Malinowski, Prezydent Poznania i pisarka Olga Tokarczuk laureatami nagród IX Kongresu Kobiet, rp.pl, 10 września 2017 [dostęp 2017-12-14] (pol.).
  25. Polcul. Wyróżnienia wiosna 2018 (pol.). Polcul Foundation. [dostęp 2018-04-28].
  26. Flights wins the Man Booker International Prize 2018 (ang.). http://themanbookerprize.com.+[dostęp 2018-05-23].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]