Olive Oatman

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Olive Oatman (1838–1903)

Olive Oatman (ur. 7 września 1837 w Illinois; zm. 20 marca 1903 w Sherman)[1] – jako dziewczynka została porwana przez Indian w Arizonie i uwolniona pięć lat później.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Podróż[edytuj | edytuj kod]

Olive Oatman (1857)

Olive Oatman była jednym z siedmiorga dzieci pary mormonów, Royce i Mary Ann Oatman, którzy wzięli ślub w 1832.

Ojciec Oatman z powodu wypadku nie mógł więcej pracować jako rolnik i dlatego postanowił, że przeprowadzi się ze swoją rodziną do Nowego Meksyku. W 1850 dołączył do wędrujących mormonów, z którymi doszło do wymiany zdań i przez to podróżujący podzielili się na grupy. Rodzina Oatman zdecydowała się wraz z innymi na trasę południową. Na początku 1851 dotarli do Meksyku. Tam ze względu na nieodpowiedni klimat postanowili jechać dalej, w kierunku Kalifornii.

W Maricopa Wells dotarli na obszar Indian. Niektóre rodziny postanowiły tam zostać i osiedlić się, jak im doradzono. Rodzina Oatman postanowiła jechać dalej, prawdopodobnie sama.

Masakra rodziny Oatman[edytuj | edytuj kod]

Przy rzece Gila River, około 140 kilometrów na wschód od miasta Yuma rodzina spotkała czwartego dnia, 18 lutego 1851[2] grupę Indian, którzy chcieli od nich tabakę, zapasy żywności i broń. Podczas tego spotkania napadli na Oatmanów i zamordowali rodziców i czworo dzieci. Trzynastoletnia Olive, siedmioletnia Mary Ann i piętnastoletni Lorenzo przeżyli. Później Olive Oatman zidentyfikowała tych Indian prawdopodobnie jako plemię Tonto, mogli to być też zachodni Yavapai lub Tolkepayas[3].

Dziewczyny zostały uprowadzone. Lorenzo leżał tam ranny, myślano, że nie żyje. Zaciągnął się do następnej osady, gdzie go zaopatrzono. Trzy dni później znaleziono pozostałych członków rodziny, którzy nie przeżyli i pochowano ich razem pod kopcem z kamieni.

Porwanie i życie w niewoli[edytuj | edytuj kod]

Nie żyjąca Mary Ann Oatman (1857)

U Indian dziewczynki pracowały jako niewolnice. Nosiły wodę i drewno. Ponieważ nie rozumiały ich języka, często dochodziło do nieporozumień i były przez to bite. Po roku przybyło plemię Mohave, żeby pohandlować z porywaczami. Indianie wymienili dwa konie, warzywa, koce i dwie dziewczynki, które wcześniej straciły prawie całą swoją rodzinę. Podczas kilkudniowych marszy wrócili do obozu Mohave, dzisiaj jest to miasto Needles.

Od rodziny przywódcy dziewczyny zostały dobrze przyjęte. Otrzymały kawałek ziemi tak, jak chciały i zostały odziane tak, jak reszta plemienia Mohave. Czy rzeczywiście uważano ich za członków rodziny, tego nie wiadomo. Najwyraźniej obie siostry uważały się za więźniów i nie odważyły się uciec. Kiedy to duża grupa ludzi białych odwiedziła Mohave, dziewczynki nie nawiązały z nimi kontaktu. Kilka lat później, kiedy Olive Oatman spotkała przywódcę Mohave w Nowym Jorku, rozmawiali oni o jej spędzonym czasie u Indian. Z biegiem czasu Oatman opisywała swoją niewolę coraz mniej pozytywnie; nie wykluczone, że po latach za jej zachowanie odpowiedzialny był syndrom sztokholmski.

Obie dziewczyny zostały wytatuowane na brodzie i na ramionach. Tatuaż był oznaką plemienia i miał on zapewnić bezpieczeństwo w przejściu do życia po śmierci. To nie był znak niewolnictwa[4].

W 1855 prawdopodobnie nastąpił wielki głód. Oprócz licznych członków plemienia zmarła także z braku pożywienia siostra Olive Oatman, dziesięcioletnia Mary Ann Oatman.

Uwolnienie[edytuj | edytuj kod]

W którymś momencie rozniosły się pogłoski, że w plemieniu Mohave mieszka biała kobieta. Kiedy Oatman miała dziewiętnaście lat, przybył do wioski indiański posłaniec z rządu Fort Yuma i zażądał uwolnienia dziewczyny. Po długich negocjacjach, w których też uczestniczyła Oatman, 28 lutego 1856 została wymieniona na koce i konie. Topeka, córka pary, która przygarnęła dziewczynę towarzyszyła jej w dwudziestodniowej podróży do Fort Yuma. Zanim tam wszyscy dotarli Oatman zażądała pasujących ubrań, bo do tej pory nosiła tylko tradycyjną spódnicę z trawy.

Oatman po kilku dniach spotkała swojego brata, Lorenzo, który to szukał swoje siostry przez lata. Wiadomość o tym spotkaniu szybko rozprzestrzeniła się w mediach.

Po uwolnieniu[edytuj | edytuj kod]

W 1857 pastor, Royal B. Stratton napisał książkę Captivity of the Oatman Girls: Being an Interesting Narrative of Life among the Apache and Mohave Indians, która sprzedała się 30 tysięcy razy, i która była bestsellerem. Przychody ze sprzedaży zostały wykorzystane na wykształcenie wyższe dla Olive i Lorenzo Oatman. W 1858 rodzeństwo przeprowadziło się do Nowego Jorku. Aby zwiększyć sprzedaż, Oatman dawała wykłady i opowiadała o swoich doświadczeniach z Indianami.

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

W listopadzie 1865 Oatman wyszła za mąż za hodowcę bydła, Johna Branta Fairchilda (1830–1907), który stał się później zamożnym bankierem. Małżeństwo żyło najpierw w dobrych warunkach przez siedem lat w Detroit, potem przeprowadzili się do Sherman. W 1876 para zaadoptowała dziewczynkę, Mary „Mamie“ Elizabeth (1874–1913). Oatman cierpiała na zespół stresu pourazowego. Miała paraliżujące bóle głowy i depresję. 21 marca 1903 zmarła w wieku 66 lat. Miała atak serca. Pochowano ją na cmentarzu West Hill, w Sherman. W Arizonie nazwano jedno z miast jej nazwiskiem, miastem Oatman. Jej brat, Lorenzo zmarł 8 października 1901[5].

Film[edytuj | edytuj kod]

W amerykańskim serialu, Hell on Wheels: Witaj w piekle Olive Oatman jest wzorem do naśladowania dla Evy Toole, granej przez aktorkę, Robin McLeavy. Okoliczności życiowe Evy w filmie oprócz uprowadzenia przez Indian i tatuaże nie mają nic wspólnego z historią i życiem Olive Oatman[6].

Literatura[edytuj | edytuj kod]

  • Royal B. Stratton: Captivity of the Oatman Girls: Being an Interesting Narrative of Life among the Apache and Mohave Indians (ang.)
  • Brian McGinty: The Oatman Massacre: A Tale of Desert Captivity and Survival, 2006 (​ISBN 0-8061-3667-7​) (ang.)
  • Margot Mifflin: The Blue Tattoo: The Life of Olive Oatman (Women in the West), 2011 (​ISBN 978-0-8032-1148-3​) (ang.)
  • Leo Banks, Stalwart Women: Frontier Stories of Indomitable Spirit (​ISBN 0-916179-77-X​) (ang.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Olive Oatman (Indian captive) (ang.). geni.com. [dostęp 2016-11-26].
  2. Fairchild, Olive Ann Oatman (ang.). tshaonline.org. [dostęp 2018-04-07].
  3. The Oatman Massacre: A Tale of Desert Captivity and Survival (ang.). books.google. [dostęp 2005].
  4. The white slave tattooed by her Native American family, full-body fanatics of the 1920s and cancer victims who opt for 'ink bras' instead of new breasts: A fascinating history of women with tattoos (ang.). dailymail.co.uk. [dostęp 2013-01-30].
  5. Lorenzo Oatman (ang.). geni.com. [dostęp 2015-08-17].
  6. Hell on Wheels (ang.). amc.com. [dostęp 2015-07-21].