Olsza (Kraków)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy dzielnicy Krakowa. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Dwór Potockich
Supermarket ALMA
Szkoła Podstawowa nr 75

Olsza – dawna wieś zlokalizowana w Dolinie Prądnika, ok. 3 km na północny wschód od centrum Krakowa, obecnie w granicach Krakowa, wchodzi w skład Dzielnicy II Grzegórzki i Dzielnicy III Prądnik Czerwony.

Etymologia nazwy[edytuj]

Olsza jest nazwą odapelatywną od nazwy drzewa olsza. Pierwotnie tereny Olszy porastały gęste lasy łęgowe, charakterystyczne dla dolin rzecznych (tu – dla Doliny Prądnika) i zbudowane głównie z olchy czarnej.

Położenie[edytuj]

Olsza położona jest na północny wschód od Starego Miasta. Obejmuje teren wzdłuż ulic Olszyny i Pilotów. Przez Olszę przepływa rzeka Białucha (Prądnik). Olszę przecina dwutorowa linia kolejowa PLK-100 (Kraków Mydlniki - Gaj) będąca "małą" towarową obwodnicą Krakowa, obecnie wykorzystywana przez pociągi towarowe oraz kilka pociągów TLK.

Od południa Olsza graniczy z Osiedlem Oficerskim. Granica jest umowna, można przyjąć że do Osiedla Oficerskiego należy ta część zabudowy, która powstała w uporządkowanej formie do II wojny światowej. Można też przyjąć umowną granicę na linii ul. Grochowskiej i rzeki Białuchy.

Od zachodu Olsza graniczy z os. Warszawskie (rozdziela rzeka Prądnik wzdłuż ul. Gdańskiej). Od północy od os. Olsza II oddziela linia ulic: Malawskiego, Bohaterów Wietnamu i Młyńskiej. Od wschodu ul. Meissnera rozdziela od os. Pszona, a ul. Chałupnika od os. Śliczna.

Historia[edytuj]

Pierwsza wzmianka na temat Olszy pochodzi z XVII w. kiedy to stanowiła część Prądnika Czerwonego, jednak z osobnym folwarkiem (w rejonie obecnych ulic Kanonierów, Pięknej, Ptasiej i Sokołowskiego).

Większość obecnej zabudowy Olszy powstała na działkach budowlanych wytyczonych po II wojnie światowej z majątku rodziny Potockich.

Zabytki[edytuj]

Dwór Potockich
(ul. Sokołowskiego 19). Już w XVII wieku na terenie tzw. Starej Olszy istniał oddzielny folwark. W drugiej połowie XVIII wieku wybudowany został przez karmelitów bosych dwór. W pierwszej połowie XIX stulecia został on przebudowany w stylu klasycystycznym, z kolumnowym portykiem od południa. Otoczenie dworku zmieniono na park krajobrazowy.
Dwór wraz z parkiem o powierzchni 3,3 ha jest wpisany pod nazwą "Ogród w Olszy" do ewidencji zabytków Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków.

Infrastruktura[edytuj]

  • Przy Zespole Szkół Sportowych na ul. Grochowskiej nr 20 znajduje się 25-metrowy basen kryty wykorzystywany przez MKS Jordan.
  • Przy ulicy Pilotów usytuowany supermarket Alma, Castorama oraz salon meblowy Black Red White.

Szkolnictwo[edytuj]

Na terenie Olszy działa Zespół Szkół Ogólnokształcących Mistrzostwa Sportowego im. Mikołaja Kopernika w Krakowie w skład którego wchodzą:

  • Szkoła Podstawowa nr 75
  • Liceum ogólnokształcące Mistrzostwa Sportowego
  • Gimnazjum nr 8 Mistrzostwa Sportowego

W Zespole Szkół Mistrzostwa Sportowego działa Międzyszkolny Klub Sportowy Jordan Kraków. W sekcji pływackiej trenuje obecnie 160 młodych pływaków. Przez ok. trzy lata w Jordanie trenowała obecna mistrzyni olimpijska Otylia Jędrzejczak.

Na ul. Lotniczej działa również Młodzieżowy Dom Kultury "Dom Harcerza". Prowadzi on zajęcia nauki gry na instrumentach (gitara klasyczna, perkusja, keyboard) oraz koła zainteresowań (malarskie, fotograficzne, taneczne itd.)

Bibliografia[edytuj]

  • Encyklopedia Krakowa. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa-Kraków 2000

Linki zewnętrzne[edytuj]