Olympus Mons

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Olympus Mons
Olympus Mons
Planeta Mars
Położenie region Tharsis
Pasmo Tharsis
Wysokość 21 229 m nad poziom odniesienia
Wybitność około 26 km m
Dane wulkanu
Rok erupcji 100–200 mln lat temu
Typ wulkanu wulkan tarczowy
Aktywność wygasły
Położenie na mapie Marsa
Mapa lokalizacyjna Marsa
Olympus Mons
Olympus Mons
Mars18,40°N 134,00°W/18,400000 -134,000000

Olympus Mons (łac. Góra Olimp) – najwyższa znana góra w Układzie Słonecznym, położona na Marsie.

Olympus Mons jest wygasłym wulkanem tarczowym, powstałym w wyniku powolnego i długotrwałego wycieku lawy, przez co jego zbocze jest nachylone pod małym kątem – 5 stopni[1] (takie wulkany można znaleźć także na Wenus i na Ziemi; np. Mauna Kea na Hawajach). Wznosi się na 21 229 metrów ponad średnią powierzchnię planety i 25–27 kilometrów nad otaczającą go równinę[2][3]. Na tej wysokości ciśnienie atmosferyczne jest mniejsze od 0,1 ciśnienia na powierzchni Marsa, ale i tak szczyt może być pokryty chmurami zestalonego dwutlenku węgla[4]. Olympus Mons mierzy 624 km średnicy u podstawy, wyraźnie zaznaczonej skarpami o wysokości dochodzącej do 6 km[5]. Znajdujący się na wierzchołku krater jest długi na 85 km, szeroki na 60 km oraz głęboki na 3 km. Na szczycie ma liczne zapadliska[4].

Według danych obserwacyjnych pochodzących z sondy Mars Global Surveyor do ostatniej erupcji doszło 100–200 milionów lat temu[6]. Krążąca wokół Marsa sondy Mars Express pozwoliła ustalić wiek zestalonej lawy na zboczach wulkanu na od 115 do zaledwie 2 mln lat[4].

Mapa topograficzna okolic wulkanu

Wulkan jest w regionie zwanym Aureolą Olympus Mons, poprzecinanym znaczących rozmiarów grzbietami i blokami skalnymi, rozciągającymi się do 1000 km od szczytu.

Duża wysokość Olympus Mons związana jest prawdopodobnie z brakiem płyt tektonicznych, przez co lawa wypływała w jednym miejscu przez nieporównywalnie dłuższy czas niż wynosi przeciętna aktywność takiego wulkanu na Ziemi[5].

Zobacz też[edytuj]


Przypisy

  1. National Geographic - Najwyższe szczyty Układu Słonecznego
  2. Highest and Lowest Points on Mars. [dostęp 2016-08-18].
  3. Space Facts - Olympus Mons
  4. a b c Kosmos. Warszawa: Buchmann, 2012, s. 64. ISBN 978-83-7670-323-7.
  5. a b Olympus Mons. JPL.
  6. Linda M. V. Martel: Recent Activity on Mars: Fire and Ice (ang.). Planetary Science Research Discoveries (PSRD), 2005-01-31. [dostęp 2016-01-12].