Olympus Mons

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Olympus Mons
Olympus Mons
Planeta Mars
Położenie region Tharsis
Pasmo Tharsis
Wysokość 21 229 m nad poziom odniesienia
Wybitność około 26 km m
Dane wulkanu
Rok erupcji 100–200 mln lat temu
Typ wulkanu wulkan tarczowy
Aktywność wygasły
Położenie na mapie Marsa
Mapa lokalizacyjna Marsa
Olympus Mons
Olympus Mons
Mars18,40°N 134,00°W/18,400000 -134,000000
Olympus Mons
Olympus Mons – zdjęcie z Mars Global Surveyor
Porównanie rozmiaru Olympus Mons do rozmiaru Francji
Topografia Olympus Mons, skala pionowa dziesięciokrotnie zwiększona w stosunku do rzeczywistej

Olympus Mons (łac. Góra Olimp) – najwyższa znana góra w Układzie Słonecznym, położona na Marsie.

Olympus Mons jest wygasłym wulkanem tarczowym, powstałym w wyniku powolnego i długotrwałego wycieku lawy, przez co jego zbocze jest nachylone pod małym kątem - 5 stopni[1] (identycznego typu wulkany można znaleźć także na Wenus i na Ziemi; np. Mauna Kea na Hawajach). Wznosi się na 21 229 metrów ponad średnią powierzchnię planety i 25-27 kilometrów nad otaczającą go równinę[2][3]. Na tej wysokości ciśnienie atmosferyczne jest mniejsze od 0,1 ciśnienia na powierzchni Marsa, ale i tak szczyt może być pokryty chmurami zestalonego dwutlenku węgla[4]. Olympus Mons mierzy 624 km średnicy u podstawy (wyraźnie zaznaczonej klifowymi krawędziami, o wysokości dochodzącej do 6 km[5])[6], a znajdujący się na wierzchołku krater jest długi na 85 km, szeroki na 60 km oraz głęboki na 3 km. Na szczycie ma liczne zapadliska[4].

Według danych obserwacyjnych pochodzących z sondy Mars Global Surveyor wulkan po raz ostatni wybuchł 100–200 milionów lat temu[7].
Za pomocą krążącej wokół Marsa sondy Mars Express zbadano wiek zestalonej lawy na zboczach wulkanu. Okazało się, że wiek ten sięga od 115 do zaledwie 2 mln lat[4].

Wulkan mieści się w regionie zwanym Aureolą Olympus Mons, poprzecinanym znaczących rozmiarów grzbietami i blokami skalnymi, rozciągającymi się do 1000 km od szczytu. Tak duża wysokość Olympus Mons prawdopodobnie wynika z faktu, że na Marsie nie ma płyt tektonicznych, co pozwoliło wypływać gorącej lawie przez nieporównywalnie dłuższy okres niż wynosi przeciętna aktywność wulkanu na Ziemi.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. National Geographic - Najwyższe szczyty Układu Słonecznego
  2. Highest and Lowest Points on Mars. [dostęp 2016-08-18].
  3. Space Facts - Olympus Mons
  4. a b c Praca zbiorowa: KOSMOS. Warszawa: Buchmann Sp. z o.o., 2012, s. 64. ISBN 978-83-7670-323-7.
  5. StarChild - Olympus Mons
  6. Olympus Mons
  7. Recent Activity on Mars: Fire and Ice (ang.). W: Planetary Science Research Discoveries (PSRD) [on-line]. 2005-01-31. [dostęp 2016-01-12].