Opływ Motławy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Opływ Motławy
ilustracja
Państwo  Polska
Lata budowy poł. XVI w.
Początek
Akwen Motława
Miejsce Śluza Kamienna
współrzędne 54°20′14″N 18°39′04″E/54,337222 18,651111
Koniec
Akwen Martwa Wisła
współrzędne 54°21′14″N 18°40′40″E/54,353889 18,677778
Typ kanału fosa
Położenie na mapie Gdańska
Mapa konturowa Gdańska, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „początek”, natomiast w centrum znajduje się punkt z opisem „koniec”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry znajduje się punkt z opisem „początek”, powyżej na prawo znajduje się również punkt z opisem „koniec”
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa konturowa województwa pomorskiego, blisko centrum na prawo u góry znajduje się punkt z opisem „początek”, powyżej na prawo znajduje się również punkt z opisem „koniec”

Opływ Motławy – dawna fosa i ramię ujściowe Motławy (poprzez Śluzę Kamienną), obecnie opływające od południa i wschodu bastiony fortyfikacji gdańskiego Dolnego Miasta, będące częścią potężnego systemu nowożytnych obwarowań Gdańska.

Opływ Motławy znajduje swoje ujście do Martwej Wisły na wysokości Gęsiej Karczmy, w miejscu dawnej przeprawy drogowej (nieopodal dzisiejszego mostu Siennickiego).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Opływ Motławy wokół Gdańska ("ząbkowany") i bastiony wokół Gdańska, na planie z 1694
Bastion Żubr i opływająca go fosa (Opływ Motławy)
Po lewej Śluza Kamienna, w środku Cztery Dziewice, po prawej Motława
Gdańsk i zachodnia część Opływu Motławy, ok. 1628
Opływ Motławy i Brama Wyżynna, XIX w.
 Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Budowa zachodnich wałów i otaczającego ich z zewnątrz Opływu Motławy rozpoczęła się około połowy XVI wieku. Były to fortyfikacje typu starowłoskiego. W latach 1623-1638 zbudowano ciąg 14 bastionów z fosą, od południa i wschodu. Były to fortyfikacje typu staroholenderskiego (czyli ziemnych, bez murowanych skarp i kazamat).

Z upływem czasu fortyfikacje straciły znaczenie militarne i stały się przestarzałą przeszkodą znacznie utrudniającą rozwój i funkcjonowanie miasta. Od końca XIX wieku rozpoczęto likwidowanie wałów i zasypywanie fosy. Zasypana została cała zachodnia odnoga Opływu Motławy.

Teren Opływu Motławy został po latach zaniedbań poddany rekultywacji i rewitalizacji. Wzdłuż fosy, na wałach i bastionach, powstały chodniki i ścieżki rowerowe przeobrażając tereny poforteczne w swoisty miejski park rekreacji. Fortyfikacje uległy częściowej dewastacji i rozbiórce (okolice stadionu "GKS Wybrzeże Gdańsk" i infrastruktura dworcowa nieistniejącej już wąskotorowej Gdańskiej Kolei Dojazdowej).

Fortyfikacje w ciągu Opływu Motławy[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]