Operacja Archery

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Operacja Archery
II wojna światowa, front zachodni
Ilustracja
Brytyjscy komandosi podczas operacji
Czas 27 grudnia 1941
Miejsce Vågsøy
Terytorium Norwegia
Wynik zwycięstwo aliantów
Strony konfliktu
 Wielka Brytania
 Norwegia
 III Rzesza
Dowódcy
John Durnford-Slater
Jack Churchill
Martin Linge
nieznany
Siły
570 komandosów,
1 krążownik,
4 niszczyciele,
wsparcie lotnicze
150 żołnierzy,
1 czołg,
100 ludzi z niemieckich korpusów pracy,
wsparcie lotnicze,
nieznana liczba okrętów i sił obrony wybrzeża
Straty
22 zabitych
57 rannych
120 zabitych
98 pojmanych
10 okrętów zatopionych
Położenie na mapie Norwegii
Mapa lokalizacyjna Norwegii
miejsce bitwy
miejsce bitwy
61°55′40″N 5°07′00″E/61,927778 5,116667
Operacje w Norwegii (1941–1945)

ClaymoreAnkletArcheryMusketoonCheckmate • Ataki na Tirpitza (SourceTungstenMascotGoodwoodParavaneObviateCatechism) • JudgementDoomsday

Operacja Archeryrajd brytyjskich sił specjalnych przeciwko Niemcom stacjonującym na norweskiej wyspie Vågsøy. Został przeprowadzony podczas II wojny światowej, 27 grudnia 1941 roku siłami komandosów oraz norweskich członków SOE. W operacji brał udział brytyjski krążownik HMS „Kenya”, cztery niszczyciele (HMS „Onslow”, „Oribi”, „Offa” i „Chiddingflod”) oraz dwa okręty desantowe. Wzięli w niej udział komandosi z No. 3 Commando, dwa plutony No. 2 Commando, oddział medyczny z No. 4 Commando, oddział sabotażowy ze 101 plutonu No. 6 Commando i Norwegowie z Norwegian Independent Company 1. Cała akcja była wspierana z powietrza przez samoloty RAF-u[1].

Cele[edytuj | edytuj kod]

Na początku akcji siły komandosów w liczbie 570 ludzi podzielono na pięć części. Każda z nich otrzymała swoje zadanie:

  • zabezpieczyć obszar na północ od miasta Måløy w południowej części Vågsøy i związać walką napotkane posiłki wroga,
  • zabezpieczyć miasto Måløy
  • wyeliminować wroga na mniejszej wyspie Moldøen,
  • wyeliminować punkt oporu wroga w Holvik na zachód od Måløy,
  • piąta grupa miała pozostawać na morzu jako rezerwa.

Głównym celem operacji było zniszczenie zakładów produkcji oleju rybnego i magazynów, które Niemcy wykorzystali do produkcji materiałów wybuchowych. Innym celem było spowodowanie, aby z obawy przed kolejnymi atakami Niemcy przerzucili do Norwegii większe siły, które mogły być wykorzystane na froncie wschodnim.

Rajd[edytuj | edytuj kod]

Lądowanie o świcie było poprzedzone bardzo skutecznym bombardowaniem w wykonania artylerii okrętowej. Wszystkie cele zostały osiągnięte, z wyjątkiem Måløy. Niemiecki opór w mieście był o wiele silniejszy, niż się spodziewano, ponieważ Brytyjczycy nie wiedzieli o obecności tam oddziału strzelców alpejskich (niem. Gebirgsjäger), weteranów walk z frontu wschodniego. Doświadczenie obrońców w walkach ulicznych spowodowało, że zaplanowana na kilka godzin operacja przerodziła się w zaciekły bój na krótkim dystansie. Brytyjski dowódca, John Durnford-Slater, wezwał czekającą na morzu rezerwę. Wielu miejscowych Norwegów pomagało komandosom, pełniąc rolę tragarzy amunicji i granatów, a także zabierając rannych z pola walki.

Około godz. 14.00 komandosi rozpoczęli odwrót, niszcząc cztery fabryki, magazyny żywności, amunicji i paliw, centrale telefoniczne i inne instalacje wojskowe oraz pozostawiając większość miasta w płomieniach. Siły Royal Navy w postaci jednego krążownika i czterech niszczycieli zatopiły 10 niewielkich niemieckich statków, przy czym niektóre z nich zostały samozatopione przez ich załogi w celu uniemożliwienia przejęcia ich przez Brytyjczyków w drodze abordażu. Trudności techniczne uniemożliwiły niemieckiej artylerii nadbrzeżnej prowadzenie ognia z pełną skutecznością, przy czym jedno z trzech dział 130 mm trafiło w brytyjski krążownik[2].

Następstwa[edytuj | edytuj kod]

Operacja zakończyła się alianckim sukcesem[1]. Nie zatonął żaden okręt Royal Navy; marynarka straciła czterech zabitych i czterech rannych. Komandosi ponieśli straty w wysokości 17 zabitych i 53 rannych, a biorący udział w akcji dowódca norweskich sił zbrojnych na uchodźstwie, kapitan Martin Linge zginął w ataku na lokalną kwaterę dowodzenia Niemców. Osiem samolotów RAF-u zostało zestrzelonych, ponadto podczas nalotu zginął norweski cywil, prawdopodobnie od odłamków brytyjskiej bomby. Komandosi pozostawili na miejscu ciała co najmniej 120 Niemców i wrócili z 98 jeńcami.

W połączeniu z dokonanym dwa dni wcześniej przez brytyjskich komandosów rajdem na Lofoty, Operacja Archery wystarczyła, aby przekonać Adolfa Hitlera, że Brytyjczycy chcą dokonać inwazji na północną Norwegię, aby wywrzeć presję na neutralną Szwecję i Finlandię. By zapobiec temu fikcyjnemu zagrożeniu, skierował on 30 tys. żołnierzy z frontu wschodniego do Norwegii oraz nakazał wzmocnienie obrony przybrzeżnej i śródlądowej.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b OPERATION ARCHERY – VAAGSO and MAALOY – 27TH DEC 1941 (ang.). [dostęp 2009-05-12].
  2. Kjell-Ragnar Berge: The German coastal artillery fortifications at Tangane (ang.). Fylkesarkivet.no, 19.03.2007. [dostęp 2019-10-08].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]