Oposek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Opośniczek)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Oposek
Marmosa[1]
J.E. Gray, 1821[2]
Ilustracja
Przedstawiciel rodzaju – oposek wielkooki (M. robinsoni)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Nadrząd torbacze
Rząd dydelfokształtne
Rodzina dydelfowate
Podrodzina dydelfy
Plemię Marmosini
Rodzaj oposek
Typ nomenklatoryczny

Didelphis marina J.E. Gray, 1821 (późniejsza, niepoprawna pisownia Didelphis murina Linnaeus, 1758)

Synonimy
Gatunki

zobacz opis w tekście

Oposek[13] (Marmosa) – rodzaj ssaka z podrodziny dydelfów (Didelphinae) w rodzinie dydelfowatych (Didelphidae).

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj obejmuje gatunki występujące od Meksyku po środkową część Ameryki Południowej[14][15].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała 8,3–24 cm, długość ciała 10,1–29,4 cm; masa ciała 10–230 g[14].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

  • Didelphis: gr. δι- di- „podwójny”, od δυο duo „dwa”; δελφυς delphus „łono, macica”[16]. Gatunek typowy: Didelphis murina Linnaeus, 1758.
  • Sarigua: fr. sarigue, od br. Sarigueya, çarigueia lub çarigueira „opos”[17]. Gatunek typowy: Didelphis murina Linnaeus, 1758.
  • Marmosa: nazwa nadana oposkowi w Brazylii, zgodnie z Sebą, i zaadaptowana w języku francuskim w formie marmose przez Buffona[18].
  • Asagis: gr. negatywny przedrostek α- a- „bez”; σαγις sagis „kieszonka, woreczek”[19]. Gatunek typowy: Didelphis murina Linnaeus, 1758.
  • Notagogus: gr. νωταγωγες nōtagōges „nosić na plecach”[20]. Gatunek typowy: Didelphis murina Linnaeus, 1758.
  • Micoureus: nazwa Micouré oznaczająca w języku guarani oposa[21]. Gatunek typowy: Didelphis cinerea Temminck, 1824 (= Marmosa cinerea paraguayana Tate, 1931).
  • Grymaeomys: gr. γρυμεα grumea „torba, worek”; μυς mus, μυός muos „mysz”[22]. Gatunek typowy: Didelphis murina Linnaeus, 1758.
  • Cuica: rodzima, rdzenno amerykańska nazwa, pochodząca z połączenia coo „zwierzę” i yeîca lub îca „lepki, gumowaty”[23]. Gatunek typowy: Didelphis murina Linnaeus, 1758.
  • Stegomarmosa: gr. στεγη stegē „dach” (por. στεγω stegō „pokryć”); rodzaj Marmosa J.E. Gray, 1821[9]. Gatunek typowy: Stegomarmosa andersoni Pine, 1972.
  • Grayium: John Edward Gray (1800–1875), brytyjski zoolog[10]. Gatunek typowy: Didelphis murina Linnaeus, 1758.
  • Eomarmosa: gr. εως eōs lub ηως ēōs „świt”; rodzaj Marmosa J.E. Gray, 1821[11]. Gatunek typowy: Marmosa rubra Tate, 1931; opisany jako podrodzaj Marmosa.
  • Exulomarmosa: łac. exsul lub exul „wygnaniec”, od ex „poza”; solum „kraj, ląd”; rodzaj Marmosa J.E. Gray, 1821[24]. Gatunek typowy: Marmosa robinsoni Bangs, 1898; opisany jako podrodzaj Marmosa.

Podział systematyczny[edytuj | edytuj kod]

Do rodzaju należą następujące podrodzaje wraz z gatunkamii[25][13]:

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. a b W części.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Marmosa, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. J.E. Gray. On the Natural Arrangement of Vertebrose Animals. „The London Medical Repository”. 15, s. 308, 1821 (ang.). 
  3. C. Linnaeus: Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Wyd. 10. T. 1. Holmiae: Impensis Direct. Laurentii Salvii, 1758, s. 55. (łac.)
  4. L. Muirhead: IV. Sub-order. Pedimana. W: D. Brewster: The Edinburgh encyclopaedia. Cz. 13. Edinburg: William Blackwood, 1819, s. 429. (ang.)
  5. a b C. W. L. Gloger: Gemeinnütziges Hand- und Hilfsbuch der Naturgeschichte. Cz. 1. Breslau: A. Schulz, 1841, s. 82. (niem.)
  6. R.-P. Lesson: Nouveau tableau du regne animal, Mammiferes. Paris: A. Bertrand, 1842, s. 186. (fr.)
  7. H. Burmeister: Systematische Uebersicht der Thiere Brasiliens: welche während einer Reise durch die Provinzen von Rio de Janeiro und Minas geraës gesammlt oder beobachtet Wurden. T. 1. Berlin: G. Reimer, 1854, s. 138. (niem.)
  8. E. Liais: Climats, géologie, faune et géographie botanique du Brésil. Paris: Garnier Frères, 1872, s. 330. (fr.)
  9. a b R. H. Pine. A New Subgenus and Species of Murine Opossum (Genus Marmosa) from Peru. „Journal of Mammalogy”. 53 (2), s. 279, 1972. DOI: 10.2307/1379162 (ang.). 
  10. a b M. Kretzoi & M. Kretzoi. Index generum et subgenerum mammalium. „Fossilium Catalogus I: Animalia”. 137 (1), s. 148, 2000 (łac.). 
  11. a b Voss i in. 2014 ↓, s. 14.
  12. a b Voss i in. 2014 ↓, s. 15.
  13. a b Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 3. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  14. a b Astúa 2015 ↓, s. 137–144.
  15. D.E. Wilson & D.M. Reeder (red.): Species Marmosa. W: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-10-19].
  16. Palmer 1904 ↓, s. 229.
  17. Palmer 1904 ↓, s. 619.
  18. Palmer 1904 ↓, s. 400.
  19. Palmer 1904 ↓, s. 123.
  20. Palmer 1904 ↓, s. 461.
  21. Palmer 1904 ↓, s. 420.
  22. Palmer 1904 ↓, s. 300.
  23. Palmer 1904 ↓, s. 206.
  24. Voss i in. 2014 ↓, s. 16.
  25. Astúa 2020 ↓, s. 44–46.
  26. a b Astúa 2015 ↓, s. 137.
  27. Astúa 2015 ↓, s. 138.
  28. a b Astúa 2015 ↓, s. 140.
  29. a b c Astúa 2020 ↓, s. 44.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]