Oponiak osłonek nerwu wzrokowego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Badanie MRI prawostronnego oponiaka osłonek nerwu wzrokowego
Plan stereotaktycznej frakcjonowanej radioterapii u tego samego pacjenta

Oponiak osłonek nerwu wzrokowego (ang. optic nerve sheath meningioma, ONSM) – rzadki nowotwór wywodzący się z komórek pajęczynówki nerwu wzrokowego. Opona pajęcza otacza nerw w odcinku wewnątrzoczodołowym i w kanale wzrokowym; częstsza jest ta pierwsza lokalizacja (92%)[1]. Pierwotnie zlokalizowane w przednim dole czaszki oponiaki naciekające odcinek wewnątrzczaszkowy nerwu i wkraczające do oczodołu określane są niekiedy jako wtórne ONSM; jest to znacznie częstsza sytuacja niż pierwotny guz osłonki nerwu. Rzadko, guz wywodzi się z ektopowych komórek opony pajęczej, rozproszonych w oczodole (w mięśniach zewnętrznych gałki ocznej lub ścianach oczodołu). Guzy z tych rozproszonych komórek meningotelialnych nie mają połączenia z osłonką nerwu wzrokowego.

Epidemiologia[edytuj]

ONSM stanowią około 2% guzów oczodołu i 1-2% wszystkich oponiaków. Obustronne i wieloogniskowe ONSM są charakterystyczne dla nerwiakowłókniakowatości typu 2 (NF2)[1][2][3]. Średnia wieku rozpoznania guza to 42 lata dla kobiet i 36 lat dla mężczyzn; wiek zachorowania to szeroka granica 3-80 lat[1]. Podobnie jak wewnątrzczaszkowe oponiaki, ONSM są nieco częstsze u kobiet (61%).

Objawy i przebieg[edytuj]

Charakterystyczna jest triada objawów (triada Hoyta-Spencera): stopniowa utrata wzroku, zanik tarczy nerwu wzrokowego, i przeciek siatkówkowo-rzęskowy[4].

Rozpoznanie[edytuj]

Obrazowanie rezonansu magnetycznego jest złotym standardem w diagnostyce ONSM[5]. Tomografia komputerowa może uwidocznić guz nerwu, ale tylko MRI, szczególnie z kontrastem gadolinowym, pozwala prześledzić przebieg nerwu w kanale wzrokowym. Postępy w technikach obrazowych pozwoliły na stawianie rozpoznania na ich podstawie w połączeniu z obrazem klinicznym, tym samym oddalając konieczność biopsji guza.

Różnicowanie[edytuj]

W diagnostyce ONSM należy brać pod uwagę hiperplazję osłonki nerwu w przebiegu glejaka nerwu wzrokowego[3].

Leczenie[edytuj]

Celem leczenia jest zachowanie lub poprawienie wzroku. Nierzadko nie wdraża się leczenia poprzestając na obserwacji; wieloletni przebieg choroby bez pogorszenia widzenia nie jest rzadki. Standardowe leczenie polega na radioterapii i (lub) resekcji guza.

Przypisy

  1. a b c Dutton JJ: Optic nerve sheath meningiomas. Surv Ophthalmol 37:167–183, 1992
  2. Berman D, Miller NR: New concepts in the management of optic nerve sheath meningiomas. Ann Acad Med Singapore 35:168–174, 2006
  3. a b Carrasco JR, Penne RB: Optic nerve sheath meningiomas and advanced treatment options. Curr Opin Ophthalmol 15:406–410, 2004
  4. BertilB. Lindblom BertilB., Charles L.Ch.L. Truwit Charles L.Ch.L., William F.W.F. Hoyt William F.W.F., Optic nerve sheath meningioma. Definition of intraorbital, intracanalicular, and intracranial components with magnetic resonance imaging., „Ophthalmology”, 99 (4), 1992, s. 560-6, DOI10.1016/S0161-6420(92)31932-3, PMID1584575.
  5. Turbin RE, Pokorny K: Diagnosis and treatment of orbital optic nerve sheath meningioma. Cancer Control 11:334–341, 2004

Bibliografia[edytuj]

  • Eddleman CS, Liu JK. Optic nerve sheath meningioma: current diagnosis and treatment. „Neurosurg Focus”. 23. 5, s. E4, 2007. DOI: 10.3171/FOC-07/11/E4. PMID: 18004966. 
  • Bosch MM, Wichmann WW, Boltshauser E, Landau K. Optic nerve sheath meningiomas in patients with neurofibromatosis type 2. „Arch Ophthalmol”. 124. 3, s. 379-85, 2006. PMID: 16534058. 

Linki zewnętrzne[edytuj]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.