Opornik (roślina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Opornik
Ilustracja
Opornik łatkowaty
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad dwuliścienne właściwe
Rząd bobowce
Rodzina bobowate
Rodzaj opornik
Nazwa systematyczna
Pueraria A.P. de Candolle
Annales des Sciences Naturelles (Paris) 4: 97. Jan 1825[2]
Typ nomenklatoryczny
P. tuberosa (Roxburgh ex Willdenow) DC.
Synonimy
  • Neustanthus Benth.,
  • Zeydora Lour. ex Gomes[3]

Opornik (Pueraria DC.) – rodzaj roślin z rodziny bobowatych. Obejmuje ok. 20 gatunków[4][5][6]. Rośliny te występują w południowej i wschodniej Azji, sięgając po wyspy Polinezji[5][7]. Do rodzaju należą dwa gatunki o dużym, zwłaszcza dawniej znaczeniu użytkowym[8]. Opornik łatkowaty był ważną rośliną włóknistą, z której włókien wyrabiano liny, sieci i grube tkaniny[8], a w połączeniu z innymi włóknami – także lekkie. Jego bulwy są jadalne i sadzony bywa jako roślina przeciwerozyjna[6]. Opornik fasolowaty uprawiany jest jako roślina pastewna, nawozowa i przeciwerozyjna[8].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Opornik fasolowaty
Pokrój
Pnącza zielne i drewniejące. U niektórych gatunków z bulwami korzeniowymi[5].
Liście
Złożone, z trzema listkami i przylistkami, czasem wyrastającymi poniżej nasady liści. Listki okazałe, o kształcie jajowatym lub rombowatym, całobrzegie lub o brzegu falistym albo klapowanym[5].
Kwiaty
Motylkowe, zebrane w grona wyrastające w kątach liści lub zebrane w pęczki na szczytach łodyg. Z węzłów kwiatostanu zwykle wyrasta po kilka kwiatów. Przysadki drobne, trwałe lub odpadające. Działki w liczbie 5 zrośnięte w dzwoneczkowaty kielich, przy czym dwa górne ząbki są zrośnięte często w niepodzieloną lub dwudzielną wargę. Płatki korony niebieskie lub fioletowe, także w liczbie 5, nierówne. Górny w formie okazałego żagielka. Boczne tworzą stulone skrzydełka okrywające łódeczkę zawierającą 10 pręcików i słupek. Pręciki zrosłe są w rurkę i tylko jeden, najwyższy, jest wolny. Zalążnia jest górna, powstaje z jednego owocolistka i zawiera liczne zalążki. Szyjka słupka cienka, zakończona drobnym, główkowatym znamieniem[5].
Owoce
Strąki cylindryczne lub spłaszczone, równowąskie, podobnej grubości na całej długości lub zgrubiałe w miejscu, gdzie są nasiona i cieńsze między nimi. Nasiona ścieśnione, kulistawe lub podługowate[5].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Jeden z rodzajów podrodziny bobowatych właściwych Faboideae z rodziny bobowatych Fabaceae[1]. W obrębie podrodziny należy do plemienia Phaseoleae i podplemienia Glycininae[3].

Wykaz gatunków[4]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website/Fabaceae (ang.). 2001–. [dostęp 2009-09-23].
  2. Pueraria. W: Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2019-02-01].
  3. a b Genus: Pueraria DC.. W: Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2019-02-01].
  4. a b Pueraria. W: The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2019-02-01].
  5. a b c d e f Delin Wu, Mats Thulin: Pueraria Candolle. W: Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2019-02-01].
  6. a b Alicja i Jerzy Szweykowscy (red.): Słownik botaniczny. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003, s. 602. ISBN 83-214-1305-6.
  7. Pueraria DC.. W: Flora of Pakistan [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2019-02-01].
  8. a b c Wielka Encyklopedia Przyrody. Rośliny kwiatowe 1. Warszawa: Muza SA, 1998, s. 226-227. ISBN 83-7079-778-4.