Opowieści kanterberyjskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Geoffrey Chaucer jako pielgrzym. Z rękopisu Opowieści kanterberyjskich

Opowieści kanterberyjskie (ang. Canterbury Tales) – zbiór opowiadań z XIV w. autorstwa Geoffreya Chaucera, historie opowiadane przez grupę pielgrzymów, zmierzających z Southwark do grobu Thomasa Becketa w Canterbury. Opowieści te zostały napisane w języku średnioangielskim.

Tekst jest nie tylko zabytkiem literatury, ale stanowi cenne źródło informacji dla językoznawców oraz historyków zainteresowanych myślą i postawami społecznymi w końcu XIV wieku.

Dzieło Chaucera jest bardzo wyrafinowane pod względem formalnym. Poeta wykorzystuje rymowany parzyście dziesięciozgłoskowiec i różnego rodzaju zwrotki, w tym strofę królewską[1].

Opowieści kanterberyjskie są zbudowane na zasadzie opowieści ramowej z jednym narratorem głównym i wieloma innymi narratorami, analogicznie do Dekamerona Giovanniego Boccaccia.

Najważniejsze przedstawione historie to:

  • Opowieść rycerza
  • Opowieść młynarza
  • Opowieść włodarza
  • Opowieść damy z Bath
  • Opowieść kwestarza
  • Opowieść kucharza
  • Opowieść giermka
  • Opowieść woźnego
  • Opowieść ziemianina
  • Opowieść przekupnia relikwii
  • Opowieść księdza z orszaku przeoryszy
  • Opowieść szafarza
  • Opowieść sługi kanonika

Dzieło było zamierzone na o wiele większą skalę (120 opowiadań), jednak poeta nie doprowadził go do końca.

Polskie tłumaczenia[edytuj | edytuj kod]

Opowieści kanterberyjskie (w wyborze, głównie powiastki z gatunku fabliaux) na język polski przełożyła Helena Pręczkowska. Tłumaczenie to ukazało się w 1963 roku w Wydawnictwie Ossolineum. Opowieść rycerza przetłumaczył Przemysław Mroczkowski[2]. Jako pierwszy fragmenty prologu głównego przetłumaczył Jan Kasprowicz[3]. W 2021 roku nakładem Biblioteki Śląskiej ukazało się tłumaczenie Jarka Zawadzkiego; zdaniem wydawcy będzie to „pierwszy kompletny przekład arcydzieła średniowiecznej poezji narracyjnej”, zaś w pracach nad przekładem „uczestniczył Zespół Konsultacyjny złożony ze znawców literatury i kultury dawnej – anglistów, mediewistów i komparatystów.”[4][5]

Aluzją do początku Opowieści kanterberyjskich jest pierwsza linijka Ziemi jałowej T.S. Eliota.

Film[edytuj | edytuj kod]

W 1972 powstał film w reżyserii Piera Paolo Pasoliniego, który otrzymał Złotego Niedźwiedzia.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Joseph Berg Esenwein, Mary Eleanor Roberts, The art of versification. Revised edition, Springfield 1921, s. 111.
  2. Geoffrey Chaucer, Opowieść rycerza. Przełożył i przypisami oraz posłowiem opatrzył Przemysław Mroczkowski, Kraków 1988.
  3. Przekład znalazł się w antologii Poeci angielscy. Wybór poezyi, Lwów 1907.
  4. Bibliotheca Translata (informacje o serii oraz o działalności wydawniczej Biblioteki Śląskiej), 20 stycznia 2021.
  5. https://bs.katowice.pl/publikacja-pierwszego-pelnego-przekladu-opowiesci-kanterberyjskich-geoffreya-chaucera/

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]