Opuchlak truskawkowiec
| Otiorhynchus sulcatus[1] | |||
| (Fabricius, 1775) | |||
.jpg) Imago | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Gromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Nadrodzina | |||
| Rodzina | |||
| Podrodzina | |||
| Plemię | |||
| Rodzaj | |||
| Podrodzaj | |||
| Gatunek |
opuchlak truskawkowiec | ||
| Synonimy | |||
| |||
Opuchlak truskawkowiec (Otiorhynchus sulcatus) – gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych (Curculionidae) i podrodziny Entiminae.
Opis
[edytuj | edytuj kod]Ciało imago owalne i pękate, długie na 7-10 mm. Umaszczenie czarne. Ryjek szeroki, na końcu płatowato zgrubiały. Przedplecze silnie wypukłe, chropowate. Na owalnych pokrywach widoczne plamki ułożone z żółtych włosków. Nogi z wyraźnie zgrubiałymi udami[2].
Larwy pędrakowate, białe z brązowymi główkami. Nie posiadają odnóży. Dorastają do 1,5 cm[3].
Biologia
[edytuj | edytuj kod].jpg)
Opuchlaki te zamieszkują tereny porośnięte roślinnością krzewiastą, jak parki, ogrody, obrzeża lasów. Wybitnie polifagiczne; żerowanie stwierdzono na wielu różnych gatunkach roślin, m. in. na winoroślach (Vitis L.), cisach (Taxus L.), ligustrach (Ligustrum L.), rododendronach (Rhododendron L.), ostrokrzewach (Ilex L.), poziomkach (Fragaria L.)[4][5]. Imagines żywią się liśćmi roślin, natomiast larwy żerują na korzeniach i podziemnych pędach. Rozmnażanie partenogenetyczne. W warunkach hodowlanych odnotowano występowanie między samicami zachowań pseudokopulacyjnych. Samica składa jaja na ziemi, u podstawy łodygi rośliny żywicielskiej. Przy dogodnej temperaturze około 25℃, larwy wykluwają się zazwyczaj po tygodniu, a następnie zakopują się pod ziemią. Zimują w wyżłobionych przez siebie w gruncie komorach. Wraz z nadejściem wiosny, larwy opuszczają schronienie i intensywnie żerują, by po okresie przy najmniej trzech tygodni przejść w stadium poczwarki. Przepoczwarzenie ma miejsce w znajdującej się 15-20 cm pod ziemią komorze. Do przeobrażenia dochodzi zazwyczaj po około dziesięciu dniach. Imagines obserwowane są od kwietnia do września. Aktywne są głównie o zmierzchu i nocą. W trakcie dnia ukrywają się pod opadłymi liśćmi i korą bądź w obrębie mchu. Niezdolne do lotu. W przypadku łagodnych zim, obserwuje się zimowanie także dorosłych osobników[6].
Występowanie
[edytuj | edytuj kod]Gatunek rdzenny dla Europy, gdzie występuje pospolicie na całym jej obszarze, z wyjątkiem północy Fennoskandii i południowych krańców kontynentu[6]. W Polsce gatunek pospolity[2].
Introdukowany do Ameryki Północnej na początku XX wieku, choć mógł być tam obecny już w pierwszej połowie wcześniejszego stulecia[4]. Obecnie, zasięgiem obejmuje głównie południe Kanady oraz północne stany USA. Obserwowany także w środkowej i południowej części kontynentu, jednak jest tam wyraźnie rzadszy[7]. W Ameryce Południowej zawleczony do Chile[6]. Pojedyncze obserwacje także w Argentynie[8].
W 1889 roku odnotowano obecność chrząszcza na Nowej Zelandii w mieście Nelson na Wyspie Południowej[9]. Od tamtej pory rozpowszechniony na całym archipelagu. W regionie Oceanii O. sulcatus obserwowany jest również na południowym wschodzie Australii, a także na Tasmanii. Gatunek zawleczono także na teren Japonii[6].
Opuchlak truskawkowiec a działalność człowieka
[edytuj | edytuj kod]Za globalne rozprzestrzenienie się O. sulcatus odpowiada międzykontynentalny handel roślinami ogrodowymi, na których żerują chrząszcze. Plastyczność ich diety pozwala na kolonizowanie nowych gatunków krzewów i drzew, co przyśpiesza proces ekspansji[10].
Opuchlak truskawkowiec uważany jest za szkodnika upraw roślin ogrodowych. Żerowanie larw poważnie uszkadza system korzeniowy roślin, najczęściej prowadząc do ich zwiędnięcia. Ponadto, podgryzane przez imagines liście roślin ozdobnych obniżają ich wartość estetyczną, a zatem także i ekonomiczną w ramach handlu ogrodniczego[10].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Otiorhynchus sulcatus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- ↑ a b Otiorhynchus sulcatus – Opuchlak truskawkowiec [online], Insektarium, 15 października 2020 [dostęp 2025-09-19]
- ↑ Vine weevil (Otiorhynchus sulcatus) identification guide [online], Natural History Museum Identification & Advisory Service [dostęp 2025-09-19]
- ↑ a b David J. Shetlar, Jennifer E. Andon, Black Vine Weevil (and Other Root Weevils) [online], Ohio State University, 20 kwietnia 2015 [dostęp 2025-09-19]
- ↑ Otiorhynchus sulcatus [online], Atlas of Forest Pests [dostęp 2025-09-19]
- ↑ a b c d E.R. Moorhouse, et al., A review of the biology and control of the vine weevil, Otiorhynchus sulcatus (Coleoptera: Curculionidae), ,,Annals of Applied Biology'' 121 (2), s. 431-454, 1992.
- ↑ Species Otiorhynchus sulcatus - Black Vine Weevil [online], BugGuide.Net, 14 lutego 2025 [dostęp 2025-09-19]
- ↑ Otiorhynchus sulcatus [online], iNaturalist [dostęp 2025-09-19]
- ↑ R. I. Kingsley, On the occurrence of the black vine weevil (Otiorhynchus sulcatus) in Nelson, ,,Transactions and Proceedings of the New Zealand Institute'' 22, s. 338-340, 1889.
- ↑ a b Tom W. Pope, Joe M. Roberts, Vine Weevil, Otiorhynchus sulcatus (Coleoptera: Curculionidae), Management: Current State and Future Perspectives, ,,Annual Review of Entomology'' 67, s. 221-238, 2022.