Orłów Murowany

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Orłów Murowany
Dwór w Orłowie
Dwór w Orłowie
Państwo  Polska
Województwo lubelskie
Powiat krasnostawski
Gmina Izbica
Wysokość 191 m n.p.m.
Strefa numeracyjna (+48) 84
Kod pocztowy 22-375[1]
Tablice rejestracyjne LKS
SIMC 0889798
Położenie na mapie gminy Izbica
Mapa lokalizacyjna gminy Izbica
Orłów Murowany
Orłów Murowany
Położenie na mapie powiatu krasnostawskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu krasnostawskiego
Orłów Murowany
Orłów Murowany
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Orłów Murowany
Orłów Murowany
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Orłów Murowany
Orłów Murowany
Ziemia50°54′15″N 23°13′17″E/50,904167 23,221389

Orłów Murowanywieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie krasnostawskim, w gminie Izbica[2][3].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wieś stanowi sołectwo – zobacz jednostki pomocnicze gminy Izbica[4].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Po raz pierwszy wieś Orłów wzmiankowano w roku 1396[5]. W 1419 r. wieś została nadana przez króla Władysława Jagiełłę Trojanowi Szyrokiemu z Grąbca i Kisielewa w ziemi płockiej, w nagrodę jego zasług w wojnie z Krzyżakami. W r. 1440 wieś stanowiła własność Piotra Trojana (Trojanowskiego) z Orłowa, wojskiego chełmskiego. W XVI stuleciu nadal do Trojanowskich: w 1537 do Andrzeja stolnika chełmskiego, w 1564 roku do Andrzeja i Hieronima Trojanów herbu Junosza, a w 1597 do Jana i Jakuba. W 1578 liczyła 11, 5 łana (193, 2 ha) gruntów uprawnych. W następnych wiekach wieś często zmieniała swych właścicieli: w początkach XVII wieku należała do Andrzeja Średzińskiego, a do roku 1649 jej właścicielem był Oktawian Samborzecki. Później należała do Zamoyskich linii chełmskiej, w końcu XVII w. do Sarbiewskich, od 1725 Jordanów, zaś od 1793 do hrabiów Kickich. Ci ostatni w roku 1878 zapisali swe dobra Towarzystwu Osad Rolnych[5].

W świetle spisu ludnościowego z 1827 r. Orłów Murowany liczył 15 domów i 102 mieszkańców, natomiast Orłów Drewniany – 34 domy i 289 mieszkańców, w tym 22 Żydów[6].

Spis z r. 1921 wykazywał natomiast 71 domów z 421 mieszkańcami (w tym 11 Żydów) w Orłowie Drewnianym oraz 39 domów z 262 mieszkańcami (w tym 3 Ukraińców) w Orłowie Murowanym.

W kwietniu 1944 r. oddział BCh “Huragana” dokonał udanej zasadzki pod Orłowem na grupę żandarmerii niemieckiej i policjantów granatowych[5].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Zamek Trojanów z 2 połowy XV wieku (w ruinie). Obecnie zachowały się jedynie fragmenty murów bastionów, kazamat wały ziemne oraz fosa. Zamek był przebudowany przypuszczalnie w XVI i XVII wieku. Zamieszkiwany był jeszcze w XVIII wieku przez rodzinę Kowalkowskich, ale w XIX wieku został opuszczony i popadł w ruinę[7][8]. Część północna dawnego zamku (mieszcząca „przygródek” z bramą) o wymiarach około 40x50 m jest otoczona wałami o konstrukcji ziemno-kamiennej. W ścianie północnej w narożnikach znajdują się pozostałości bastionów ziemno-kamiennych o pierwotnym prostokątnym narysie. Część południowa oddzielona od północnej fosą, ma zarys zbliżony do kwadratu o bokach około 40 m. W ścianie północnej widoczne są pozostałości muru z cegieł. Natomiast w stromej ścianie południowej zachowały się dwa narożne bastiony o narysie prostokątnym, w konstrukcji ceglano-kamiennej. Bastion pd.-zach. ma od strony zachodniej małe okienko wyprowadzone z małej wewnętrznej kazamaty[9].
  • Pałac Kickich - w 1842 roku Kajetan Kicki rozpoczął budowę założenia pałacowego według projektu Henryka Marconiego. Pałac został przebudowany w 1882 r.[10] Od 1945 służy jako szkoła. Przy pałacu 2 oficyny i park pałacowy.
  • Kościół neoromański z lat 1923-1929 r.
  • w początkach XX w. stała tu drewniana cerkiew pounicka o niewiadomym czasie powstania

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2016-02-07].
  2. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 18.11.2015].
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 2013-02-15. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 18.11.2015]. 
  4. Wykaz sołtysów. Urząd Gminy Izbica. [dostęp 2018-07-17].
  5. a b c Bondyra ↓, s. według indeksu.
  6. Orłów Drewniany, Murowany w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. VII: Netrebka – Perepiat. Warszawa 1886.Str. 589-590.
  7. L. Kajzer, S. Kołodziejski, J. Salm, Orłów Murowany, woj. lubelskie, [w:] Leksykon zamków w Polsce, Warszawa 2001, s. 358-359
  8. T. Dzieńkowski, Orłów Murowany Kolonia, gm. Izbica, woj. lubelskie Dokumentacja z nadzorów archeologicznych przeprowadzonych w sezonie 2011, Chełm 2011, mps w archiwum WUOZ Lublin Delegatura Chełm
  9. Stanisław Gołub, "Zamek w Orłowie Murowanym Kolonii – wyniki badań archeologicznych" [w:] Zamki Lubelszczyzny w źródłach archeologicznych, Lublin 2015
  10. Roman Aftanazy, Orłów Murowany, [w:] Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, tom 6, s. 332-334

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]