Orła

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 51°55′18″N 19°17′5″E
- błąd 38 m
WD 51°55'35"N, 19°17'5"E
- błąd 2010 m
Odległość 4 m
Orła
wieś
Państwo  Polska
Województwo  łódzkie
Powiat zgierski
Gmina Parzęczew
Sołectwo Orła
Strefa numeracyjna 42
Kod pocztowy 95-073
Tablice rejestracyjne EZG
SIMC 0415327
Położenie na mapie gminy Parzęczew
Mapa konturowa gminy Parzęczew, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Orła”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, w centrum znajduje się punkt z opisem „Orła”
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa konturowa województwa łódzkiego, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Orła”
Położenie na mapie powiatu zgierskiego
Mapa konturowa powiatu zgierskiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Orła”
Ziemia51°55′18″N 19°17′05″E/51,921667 19,284722

Orławieś sołecka w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim, w gminie Parzęczew.

Wieś królewska Orla starostwa łęczyckiego, położona w powiecie łęczyckim województwa łęczyckiego w końcu XVI wieku[1]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa łódzkiego.

Parafia[edytuj | edytuj kod]

Ciekawostką jest, że część zachodnia wsi należy do parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Anny w Parzęczewie, zaś jej wschodnia do parafii Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Grotnikach.

Bój o Orłą[edytuj | edytuj kod]

Na terenie Orły odbywały się w dniu 11 września 1939 roku walki w ramach bitwy nad Bzurą.

Sytuacja na froncie w dniu 11 września 1939 r.[2][edytuj | edytuj kod]

Armia "Poznań" kontynuuje natarcie. Na jej prawym skrzydle Grupa Kawalerii gen. Grzmota-Skotnickiego uderza na nieprzyjaciela na południowy zachód od Łęczycy. Działająca w ramach Grupy Operacyjnej gen. Knolla-Kownackiego 17 DP kontynuuje pościg za nieprzyjacielem na południe uderzając w rejonie wzgórz pod Celestynowem, wyrzucając nieprzyjacielską 17 DP z Grabiszewa i Małachowic, zdobywając wieczorem pozycje wzdłuż drogi Modlna - Stryków (wsie Modlna Probostwo, Małachowice, Wola Rogozińska, Skotniki, Śladków). Nacierająca na lewym skrzydle GO gen. Knolla 14 DP uderza na rozbitą niemiecką 30 DP w kierunku Strykowa, zajmując rejon lasu Pludwiny, miejscowości Koźle, Mąkolice, Pludwiny i Popówek Dworski. Najdalej wysunięta na wschód Wielkopolska Brygada Kawalerii bez powodzenia uderza na Głowno. Zaś prawoskrzydłowa 25 DP kosztem ogromnego wysiłku bojowego zajmuje linię Solca Wielka - Czerchów bijąc się z nadchodzącą niemiecką 221 DP.

Wychodząca głębokim zagonem na południowo-zachodnim skraju Armii "Poznań" Grupa Kawalerii z rejonu Wartkowice - Parzęczew swoim uderzeniem oskrzydla siły niemieckie skoncentrowane w Ozorkowie, który miał być celem natarcia 17 DP w dniu 12 września.

Siły polskie w bitwie o Orłą[3][edytuj | edytuj kod]

Siły polskie[edytuj | edytuj kod]

Pomorska Brygada Kawalerii - dowódca płk. Jerzy Jan Jastrzębski (dokładnie pułk Pomorskiej Brygady Kawalerii sformowany z resztek brygady wycofanej z Pomorza)

szwadron kolarzy 2 pułku szwoleżerów - dowódca por. Stanisław Stryjewski

szwadron 2 pułku szwoleżerów - dowódca por. Albert Wojciechowski

szwadron 8 pułku strzelców konnych - dowódca por. Władysław Piszczykowski

11 dywizjon artylerii konnej (w sile 2 baterii) - dowódca ppłk Władysław Szwed

Siły te działały w ramach Grupy Kawalerii gen. Stanisława Grzmota-Skotnickiego, w skład której wchodziły także Podolska Brygada Kawalerii oraz 7 batalion strzelców.

Siły niemieckie[edytuj | edytuj kod]

17 DP - dowódca Generalleutnant Herbert Loch

Panzerjäger-Abteilung 17 (oddział przeciwpancerny)

2 kompania 23 pułku czołgów (Pzkpfw. IV)[3]

Przebieg bitwy[edytuj | edytuj kod]

O świcie 11 września Grupa Kawalerii gen. Grzmot-Skotnickiego, w sile pułku Pomorskiej Brygady Kawalerii, wychodząc z rejonu Parzęczewa, omija wzgórza pod Bilianowem i zajmuje pozycje wyjściowe do ataku w osi Ignacew Rozlazły - Chociszew.[2] Z rejonu Piaskowice, z zadaniem zdobycia Góry Bony, uderza wykorzystując zaskoczenie szwadron kolarzy 2 pułku szwoleżerów. Na jego prawym skrzydle uderzają: szwadron 8 psk i szwadron 2 pułku szwoleżerów. Natarcie wspierają 2 baterie 11 dak.[3]

Szwadron kolarzy w godzinach rannych zdobył Górę Bony. Około godziny 10.00 Niemcy wykonali kontratak wsparty ogniem armat ppanc i odbili Górę Bony. Płk Jastrzębski dwukrotnie posyła swoich kolarzy do kontrataku, uzyskując powodzenie. Niemcy oskrzydlani od południa przez siły szwadronów 8 psk i 2 pułku szwoleżerów, które przekroczyły tor kolejowy Zgierz-Łęczyca w rejonie Chociszewa, wycofują się. Siły polskie zajmują zachodnią część wsi Orła.[3]

Niemcy kontratakują siłami 2 kompanii 23 pułku czołgów, która wyposażona w czołgi Pzkpfw IV stacjonowała w obwodzie 5 km na południowy zachód od Ozorkowa. Kompania uderza na zachodnią część wsi Orła. Polacy walczą dzielnie w osłonie zabudowań wsi, używając zdobycznej niemieckiej armaty ppanc. Obsługa działa ostatecznie zostaje zabita, ale Polacy używając zdobycznej armaty ppanc niszczą 2[3] (3[4]) czołgi nieprzyjaciela, co zmusza Niemców do odwrotu.

Skutki bitwy[edytuj | edytuj kod]

12 września siły Grupa Kawalerii (Podolska Brygada Kawalerii) zwycięsko uderza w rejonie Białej Góry, by odrzucić niemiecką 221 DP na zachód.[2] Kontynuowane jest natarcie GO gen. Knolla-Kownackiego na południe. W rejon walk wchodzą kolejne jednostki z Armii "Pomorze". Dalszy przebieg bitwy nad Bzurą uniemożliwił wykorzystanie przerwania frontu przez siły polskie w rejonie Zgierza do kontynuowania natarcia.

Upamiętnienie bitwy współcześnie[edytuj | edytuj kod]

Pomnik bitwy o Orłą - uroczystości pamiątkowe w 2017 r.

W miejscu, w którym zginęła bohaterska obsługa działa, znajduje się obecnie pomnik i tablice edukacyjne. Co roku 11 września odbywają się uroczystości pamiątkowe przy współudziale władz gminy Parzęczew, proboszcza parafii w Grotnikach oraz uczniów szkoły podstawowej i grupy rekonstrukcyjnych szwadronu kolarzy 2 pułku szwoleżerów.

Grupa rekonstrukcyjna szwadronu kolarzy 2 pułku szwoleżerów - uroczystości pamiątkowe w 2017 r.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Województwo sieradzkie i województwo łęczyckie w drugiej połowie XVI wieku. Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 1998, s. 65
  2. a b c Piotr Bauer, Bogusław Polak, Armia Poznań w wojnie obronnej 1939, 1982.
  3. a b c d e Konrad Ciechanowski, Armia "Pomorze" 1939, 1983.
  4. Kampferlebnisse aus dem Feldzug in Polen 1939, 1940.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]