Orło (gmina)

Orło
	gmina wiejska
	1868–1954
Państwo	Polska
Województwo	1919–39: białostockie; 1939: warszawskie; 1945–54: warszawskie
Powiat	ostrowski
Siedziba	Małkinia Górna
Szczegółowy podział administracyjny (1952)
Liczba gromad	22
	Położenie na mapie Polski w latach 1951–1975 Orło
	52°41′N 22°03′E/52,691389 22,050000

Orło – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1868–1954^[2] w woj. białostockim/woj. warszawskim (dzisiejsze woj. mazowieckie). Siedzibami władz gminy były kolejno: Orło^[3], Brok^[4] oraz Małkinia Górna^[5].

Historia

Gmina powstała w Królestwie Polskim w 1868 roku w powiecie ostrowskim w guberni łomżyńskiej, z części obszaru zniesionej gminy Nagoszewo^[6]^[7]. 19 maja^?/31 maja 1870 do gminy przyłączono pozbawiony praw miejskich Brok^[8], odłączony ponownie jako miasto, wraz z wsiami Brok Poduchowny i Czuraj, 1 marca 1922^[9]. 1 stycznia 1925 do Broku z gminy Orło włączono Tartowiznę i folwark Brok^[10].

Przez większą część okresu międzywojennego gmina Orło należała do powiatu ostrowskiego w woj. białostockim. 1 kwietnia 1939 roku gminę Orło wraz z całym powiatem ostrowskim przyłączono do woj. warszawskiego^[11].

Po wojnie gmina zachowała przynależność administracyjną. 1 lipca 1952 roku gmina była podzielona na 22 gromady: Biel, Błędnica, Borowe, Daniłowo, Daniłowo-Parcele, Daniłówka I, Daniłówka II, Gaczkowo, Glina, Kaczkowo Nowe, Kaczkowo Stare, Kańkowo, Klukowo, Małkinia Dolna, Małkinia Górna-Osada, Małkinia Górna-Wieś, Niegowiec, Orło, Sumiężne, Złotoria Nowa, Złotoria Stara i Żachy-Pawły^[12].

Gmina została zniesiona 29 września 1954 roku wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin^[13].

Jednostki nie przywrócono 1 stycznia 1973 roku po reaktywowaniu gmin^[14], utworzono natomiast gminę Małkinia Górna, zwiększoną o części dawnej gminy Zaręby Kościelne oraz o obszar lewobrzeżnej gminy Prostyń.

Przypisy

↑ Od 1919 jednostka administracyjna nowo utworzonego polskiego woj. białostockiego; w czasie II wojny światowej przejściowo poza administracją polską.
↑ Do 28 września 1954 roku
↑ Алфавитный список сельских гмин Царства Польского / сост. в канцелярии Учредит. Ком. - [1-е изд.]. - Варшава : Тип. Варш. жандарм. округа, 1866.
↑ Волости и гмины 1890 года. - СПб. : Центральный статистический комитет Министерства внутренних дел, 1890. - (Статистика Российской империи).
↑ Główny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej – podział na gminy według stanu z dnia 1.IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933
↑ Postanowienie z 17 (29) września 1866, ogłoszone 5 (17) stycznia 1867 (Dziennik Praw, rok 1866, tom 66, nr 219, s. 279)
↑ Postanowienie z 29 grudnia 1867 (10 stycznia 1868), ogłoszone 8 (20) lutego 1868 (Dziennik Praw, rok 1868, tom 67, nr 228, s. 359)
↑ Postanowienie z 30 stycznia (11 lutego) 1870, ogłoszone 19 (31) maja 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 241, s. 81)
↑ Dz. U. z 1922 r. Nr 12, poz. 107
↑ Dz. U. z 1924 r. Nr 117, poz. 1049.
↑ Dz. U. z 1938 r. Nr 27, poz. 240
↑ Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa
↑ Dz. U. z 1954 r. Nr 43, poz. 191
↑ Dz. U. z 1972 r. Nr 49, poz. 312

[1] Od 1919 jednostka administracyjna nowo utworzonego polskiego woj. białostockiego; w czasie II wojny światowej przejściowo poza administracją polską.

[2] Do 28 września 1954 roku

[3] Алфавитный список сельских гмин Царства Польского / сост. в канцелярии Учредит. Ком. - [1-е изд.]. - Варшава : Тип. Варш. жандарм. округа, 1866.

[4] Волости и гмины 1890 года. - СПб. : Центральный статистический комитет Министерства внутренних дел, 1890. - (Статистика Российской империи).

[gus-5] Główny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej – podział na gminy według stanu z dnia 1.IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933

[6] Postanowienie z 17 (29) września 1866, ogłoszone 5 (17) stycznia 1867 (Dziennik Praw, rok 1866, tom 66, nr 219, s. 279)

[7] Postanowienie z 29 grudnia 1867 (10 stycznia 1868), ogłoszone 8 (20) lutego 1868 (Dziennik Praw, rok 1868, tom 67, nr 228, s. 359)

[8] Postanowienie z 30 stycznia (11 lutego) 1870, ogłoszone 19 (31) maja 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 241, s. 81)

[9] Dz. U. z 1922 r. Nr 12, poz. 107

[znies-10] Dz. U. z 1924 r. Nr 117, poz. 1049.

[11] Dz. U. z 1938 r. Nr 27, poz. 240

[12] Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa

[13] Dz. U. z 1954 r. Nr 43, poz. 191

[14] Dz. U. z 1972 r. Nr 49, poz. 312

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

Przynależność wojewódzka	gubernia łomżyńska (1867–1915) woj. białostockie (II RP) (1919–39) woj. warszawskie (II RP) (1939) woj. warszawskie (1945–75)
Miasta	Andrzejewo (do 1870) Brok (do 1870 i od 1922) Czyżew (do 1870) Nur (do 1870) Ostrów (Mazowiecka)
Gminy wiejskie (1867–1954 i 1973–75)	Andrzejewo (od 1973) Boguty(-Pianki) (od 191?) Brańszczyk (do 1954) Brok (od 1973) Długosiodło (do 1954) Dmochy-Glinki (do 1927 →) Jasienica (do 1954) Kamieńczyk Wielki (do 191?) Komorowo (do 1868 i 1874–1954) Lubiejewo (1868–1874) Małkinia Górna (od 1973) Nagoszewo (do 1868) Nur (od 1870) Orło (1868–1954) Ostrów Mazowiecka (od 1973) Paproć Duża (1868–77) Poręba (1868–1954) Stary Lubotyń (od 1973) Szulborze-Koty (do 1954) Warchoły (do 1954) Wąsewo (1868–1874 i od 1973) Zaręby (Kościelne)
Gromady (1954–72)	Andrzejewo (1954–72) Białebłoto-Kobyla (1954–55 →) Białe Szczepanowice (1954–59) Biel (1954–59) Blochy (1954–55 →) Boguty-Pianki (1954–72) Bosewo Stare (1954–55 →) Brańszczyk (1954–55 →) Budy Nowe (1954–55 →) Chrzczanka Włościańska (1954–55 →) Dalekie (1954–55 →) Daniłowo (1954–59) Długosiodło (1954–55 →) Drewnowo-Gołyń (1959–68) Dybki (1954–59) Glina (1954–58) Gniazdowo (← 1957–59) Godlewo Wielkie (1954–61) Godlewo-Gorzejewo (1954–59) Grądy (1954–59) Jasienica (1954–72) Jelonki (1954–72) Kalinowo (1954–68) Komorowo (1954–72) Kutyłowo-Perysie (1954–59) Lubotyń Stary / Stary Lubotyń (← 1957–72) Małkinia Górna (1954–72) Nagoszewo (1954–72) Nur (1954–72) Ołowskie (1954–59) Orło (1954–72) Paproć Duża (1954–56 →) Podbiele (← 1957–59) Poręba-Kocęby (1954–72) Prosienica (1954–59) Przedświt (1954–59) Przeździecko-Mroczki (1954–56 →) Rostki Wielkie (1954–59) Ruskołęki Stare (1954–59) Sielc (1954–59) Skarżyn Stary (1954–56 →) Sulęcin Szlachecki (1954–61) Szulborze Wielkie (1954–72) Trzcianka (1954–55 →) ~~Turobin Stary~~(←~~1958~~) Tymianki-Okunie (1954–57) Wąsewo (1954–72) Zakrzewo-Kopijki (1954–59) Zaręby-Bolędy (1954–56 → (i ←~~1959~~)) Zaręby Kościelne (1954–72) Zuzela (1954–68)