Order Elżbiety Teresy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Order Elżbiety Teresy
Elisabeth-Theresien-Orden
Awers
Awers insygniów orderu
Baretka
Baretka
Ustanowiono 1750
Wycofano 1918

Order Elżbiety Teresy (niem. Elisabeth-Theresien-Orden) – austriackie odznaczenie dla oficerów-weteranów, istniejące od 1750 do 1918.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Cesarzowa Elżbieta Krystyna

Order został ustanowiony w 1750 w testamencie wdowy po cesarzu rzymsko-niemieckim Karolu VI, Elżbiety Krystyny z książąt BraunschweigWolfenbüttel (1691–1750), która przeznaczyła roczną rentę w wysokości 16 000 florenów w celu rozdzielenia między 20 zasłużonych weteranów-oficerów armii habsburskiej, którzy odsłużyli w szeregach co najmniej 30 lat, osiągnęli rangę pułkownika i otrzymali specjalną oznakę orderu. Córka Karola VI i Elżbiety Krystyny, cesarzowa-królowa Maria Teresa przetworzyła order w 1771 w fundację dla 21 weteranów (niem. Elisabeth-Theresianische Militärstiftung – "Elżbietańsko-Terezjańska Fundacja Wojskowa"), którzy mogli otrzymać order i związaną z nim rentę niezależnie od religii i pochodzenia społecznego. Stworzono trzy stopnie orderu: I dla sześciu weteranów, którzy otrzymywali roczną rentę w wysokości 1000 guldenów, II dla ośmiu z rentą 800 guldenów i III dla siedmiu z rentą 700 guldenów. Kawalerowie wyznania katolickiego mieli obowiązek odmawiać codziennie trzy Ojcze nasz i trzy Zdrowaś Mario za duszę śp. Elżbiety Krystyny i na intencję aktualnego panującego, kawalerowie innych wyznań wpłacać co roku trzy dukaty na pomoc biednym.

Świętem orderu był dzień św. Elżbiety – 19 listopada.

W niechęci do wszystkiego co habsburskie proklamowana w 1918 Republika Niemieckiej Austrii (Deutschösterreich) rozwiązała fundację i order przestano nadawać.

Insygnia[edytuj | edytuj kod]

Oznaka jednoklasowego orderu to siedmioramienna złota gwiazda z promieniami na przemian czerwonymi i białymi, nosząca w środku owalny medalion. Medalion ukazuje austriacką koronę cesarską, pod którą znajdują się inicjały założycielek: "EC" i "MT". Koronę otacza dewiza orderu: "Maria Theresia parentis gratiam perennem voluit" ("Maria Teresa chciała by instytucja jej matki wiecznie istnieć mogła"). Zawieszką była austriacka korona dynastyczna, tzw. "Korona Rudolfińska". Order noszony był na wiązanej na modłę austriacką w trójkąt czarnej wstążce na lewej piersi.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Gustav Adolph Ackermann, Ordensbuch sämmtlicher in Europa blühender und erloschener Orden und Ehrenzeichen, Annaberg 1855