Oregon
| Oregon | |||||
| State of Oregon | |||||
|
|||||
| Przydomek: Stan bobrów | |||||
| Dewiza: Alis volat propriis | |||||
| Państwo | |||||
| Stolica | Salem | ||||
| Język urzędowy | angielski | ||||
| Mieszkańcy | Oregonian | ||||
| Gubernator | Kate Brown (D) | ||||
| Największe miasto | Portland | ||||
| Powierzchnia • ogółem |
na 9. miejscu 255 026 km² |
||||
| Szerokość Długość |
420 km 580 km |
||||
| Szerokość geograficzna | 42°N – 46°15′N | ||||
| Długość geograficzna | 116°45′W – 124°30′W | ||||
| Populacja (2000) |
na 28. miejscu 3 421 399 |
||||
| Gęstość (2000) |
na 39. miejscu 13,76 os./km² |
||||
| Piramida wieku |
|||||
| Wejście do Unii • kolejność |
33 |
||||
| Strefa czasowa Czas letni |
UTC-8:00 UTC-7:00 |
||||
| ISO 3166-2 | US-OR | ||||
| Strona internetowa | |||||
| Portal |
|||||
Oregon (wymowa:/ˈɔrɪɡən/ OR-ə-gən) – stan w północno-zachodniej części Stanów Zjednoczonych, na wybrzeżu Pacyfiku.
Od południa graniczy ze stanami Kalifornia i Nevada, od wschodu z Idaho, w dużej części wzdłuż rzeki Snake, od północy z Waszyngtonem, w dużej części wzdłuż rzeki Kolumbia. Między dwoma łańcuchami gór, biegnącymi z południa na północ, Górami Nadbrzeżnymi i Kaskadowymi znajduje się Dolina Willamette – jeden z najbardziej urodzajnych regionów na świecie. Nazwa Oregon powstała w wyniku przekręcenia i przeniesienia nazwy rzeki Ouariconsint, obecnie Wisconsin River[1].
Oregon jest znany z dużej ilości deszczu, ale tyczy się to tylko jego zachodniej części.
Znajduje się tutaj najgłębsze w kraju Jezioro Kraterowe leżące w Parku Narodowym Jeziora Kraterowego[2].
Według spisu powszechnego ludność stanu w roku 2000 wynosiła 3,42 mln. Był to wzrost o 20,4% w stosunku do roku 1990. Liczba ludności w roku 2004 oceniana była na 3,59 mln.
Spis treści
Historia[edytuj | edytuj kod]
Przed przybyciem Europejczyków region przyszłego stanu był zamieszkiwany przez Indian Amerykańskich, między innymi przez plemiona Bannock, Chinook, Klamath i Nez Perce.
Oregon w XVII wieku był obiektem rywalizacji Hiszpanii, Rosji i Kompanii Hudsona, lecz nie przynależał do żadnej ze stron. Najbardziej zainteresowana regionem jako przedłużeniem swych kalifornijskich włości była Hiszpania. W 1774 wyprawę zorganizował Juan Jose Perez Hernandez, a w roku kolejnym Juan Francisco de la Bodega y Quadra. W 1789 Esteban Jose Martinez zbudował Fort San Miguel na wyspie Vancouver. James Cook badał zachodnie wybrzeże stanu w 1778 podczas swoich poszukiwań Przejścia Północno-Zachodniego.
Na początku XIX wieku region był badany przez ekspedycję Lewisa i Clarka, wysłaną przez rząd Stanów Zjednoczonych w celu rozpoznania terenów nabytych w wyniku Zakupu Luizjany. Ekspedycja spędziła zimę 1805-1806 w Forcie Clatsop, który wybudowała niedaleko ujścia rzeki Kolumbii do Pacyfiku. Ekspedycja ta wraz z relacjami brytyjskiego badacza Davida Thompsona w 1811 r., rozsławiły region jako źródło futer. W 1811 r. nowojorski finansista John Jacob Astor założył Fort Astoria przy ujściu rzeki Kolumbia, z zamiarem założenia sieci faktorii handlowych wzdłuż rzeki dla Pacific Fur Company. Fort Astoria był pierwszą stałą osadą na terenie przyszłego stanu.
W 1997 roku zalegalizowana została w stanie eutanazja. Dostępna jest dla obywateli pełnoletnich, śmiertelnie chorych, którzy sami zażywają truciznę przepisaną przez lekarza.
Demografia[edytuj | edytuj kod]
Oregon ma 3 333 122 mieszkańców (2005). Najpowszechniej używanymi językami są:
- język angielski – 86,09%,
- język hiszpański – 8,39%,
- język wietnamski – 0,57%,
- język niemiecki – 0,55%,
- język rosyjski – 0,52%[3].
W 2005 r. populacja Oregonu wynosiła 3 641 056, od 2000 r. przyrost naturalny wyniósł 1,4%, a migracyjny 6,4% (niemal połowa imigrantów urodziła się poza Stanami Zjednoczonymi).
W 2004 r. 8,7% populacji stanowili urodzeni poza stanem.
Największymi grupami etnicznymi w Oregonie są Amerykanie pochodzenia niemieckiego (20,5%), Amerykanie pochodzenia brytyjskiego (13,2%), Amerykanie pochodzenia irlandzkiego (11,9%), American (6,2%), i Amerykanie pochodzenia meksykańskiego (5,5%). Większość hrabstw Oregonu jest zamieszkana głównie przez Amerykanów pochodzenia europejskiego. Meksykanie mieszkają przede wszystkim w hrabstwach Malheur i Jefferson.
6,5% ludności Oregonu miało mniej niż 5 lat, 24,7% poniżej 18, a 12,8% 65 i więcej. Kobiety stanowiły 50,4% populacji.
Religia[edytuj | edytuj kod]
Oregon jest wspólnie z Kolorado trzecim stanem USA pod względem procentowego udziału ludzi nieutożsamiających się z żadną religią, po stanach Vermont i Waszyngton. Około 77% mieszkańców stanu to chrześcijanie. W stanie jest największa grupa staroobrzędowców w USA.
Dane z 2008 roku[4]:
- ewangelikalizm – 30%
- bez religii – 27%
- protestantyzm – 17%
- katolicyzm – 14%
- mormoni – 5%
- buddyzm – 2%
- judaizm – 1%
- pozostali – 4%
Największymi grupami religijnymi w 2010 roku, były[5]:
- Kościół katolicki: 398 738
- Kościół Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich: 147 965
- Protestantyzm bezdenominacyjny: 137 748
- Zielonoświątkowcy: 110 000 (głównie: Zbory Boże i Kościół Poczwórnej Ewangelii)
- Kościoły Chrystusowe: 57 444
- Kościół Adwentystów Dnia Siódmego: 40 162
- Kościół Ewangelicko-Luterański w Ameryce: 35 764
- Zjednoczony Kościół Metodystyczny: 29 406
- Południowa Konwencja Baptystów: 26 925
- Kościół Prezbiteriański USA: 24 307
- Kościół Nazareński: 21 444
- Kościół Episkopalny: 20 348
Zobacz też[edytuj | edytuj kod]
Przypisy
- ↑ Teoria nazw geograficznych str. 42
- ↑ Facts about Crater Lake (ang.).
- ↑ Modern Language Association. Podane są wszystkie języki używane przez więcej niż 0,5% ogółu ludności.
- ↑ Religious Affi liation by State in the U.S. str.100.
- ↑ thearda.com.
|
|||||||
|
|||||||||||||||||