Oregon

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
 Ten artykuł dotyczy amerykańskiego stanu. Zobacz też: inne pojęcia o tej nazwie.
Oregon
State of Oregon
stan
33. stan od 14 lutego 1859
Pieczęć Flaga
Pieczęć Flaga
Dewiza: Alis volat propriis
Państwo  Stany Zjednoczone
Stolica Salem
Kod ISO 3166-2 US-OR
Gubernator Kate Brown (D)
Powierzchnia 255 026 km²
Populacja (2000)
• liczba ludności

3 421 399
• gęstość 13,76 os./km²
Strefa czasowa UTC-8:00
UTC-7:00
Języki urzędowe angielski
Położenie na mapie USA
Położenie na mapie
Ziemia 43°56′N 120°35′W/43,935833 -120,575000
Strona internetowa
Portal Portal Stany Zjednoczone
Piramida wieku

Oregon (wymowa:/ˈɔrɪɡən/ OR-ə-gən i) – stan w północno-zachodniej części Stanów Zjednoczonych, na wybrzeżu Pacyfiku.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Przed przybyciem Europejczyków region przyszłego stanu był zamieszkiwany przez Indian Amerykańskich, między innymi przez plemiona Bannock, Chinook, Klamath i Nez Perce.

Oregon w XVII wieku był obiektem rywalizacji Hiszpanii, Rosji i Kompanii Hudsona, lecz nie przynależał do żadnej ze stron. Najbardziej zainteresowana regionem jako przedłużeniem swych kalifornijskich włości była Hiszpania. W 1774 wyprawę zorganizował Juan Jose Perez Hernandez, a w roku kolejnym Juan Francisco de la Bodega y Quadra. W 1789 Esteban Jose Martinez zbudował Fort San Miguel na wyspie Vancouver. James Cook badał zachodnie wybrzeże stanu w 1778 podczas swoich poszukiwań Przejścia Północno-Zachodniego.

Na początku XIX wieku region był badany przez ekspedycję Lewisa i Clarka, wysłaną przez rząd Stanów Zjednoczonych w celu rozpoznania terenów nabytych w wyniku Zakupu Luizjany. Ekspedycja spędziła zimę 1805-1806 w Forcie Clatsop, który wybudowała niedaleko ujścia rzeki Kolumbii do Pacyfiku. Ekspedycja ta wraz z relacjami brytyjskiego badacza Davida Thompsona w 1811 r., rozsławiły region jako źródło futer. W 1811 r. nowojorski finansista John Jacob Astor założył Fort Astoria przy ujściu rzeki Kolumbia, z zamiarem założenia sieci faktorii handlowych wzdłuż rzeki dla Pacific Fur Company. Fort Astoria był pierwszą stałą osadą na terenie przyszłego stanu.

W 1997 roku zalegalizowana została w stanie eutanazja. Dostępna jest dla obywateli pełnoletnich, śmiertelnie chorych, którzy sami zażywają truciznę przepisaną przez lekarza.

Panorama Przylądka Cove na południe od Heceta Head i na północ od Florence


Geografia[edytuj | edytuj kod]

Od południa graniczy ze stanami Kalifornia i Nevada, od wschodu z Idaho, w dużej części wzdłuż rzeki Snake, od północy z Waszyngtonem, w dużej części wzdłuż rzeki Kolumbia. Między dwoma łańcuchami gór, biegnącymi z południa na północ, Górami Nadbrzeżnymi i Kaskadowymi znajduje się Dolina Willamette – jeden z najbardziej urodzajnych regionów na świecie. Nazwa Oregon powstała w wyniku przekręcenia i przeniesienia nazwy rzeki Ouariconsint, obecnie Wisconsin River[1].

Oregon jest znany z dużej ilości deszczu, ale tyczy się to tylko jego zachodniej części.

Znajduje się tutaj najgłębsze w kraju Jezioro Kraterowe leżące w Parku Narodowym Jeziora Kraterowego[2].

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Według spisu powszechnego ludność stanu w roku 2000 wynosiła 3,42 mln. Był to wzrost o 20,4% w stosunku do roku 1990. W 2005 r. populacja Oregonu wynosiła 3 641 056, od 2000 r. przyrost naturalny wyniósł 1,4%, a migracyjny 6,4% (niemal połowa imigrantów urodziła się poza Stanami Zjednoczonymi). W 2004 r. 8,7% populacji stanowili urodzeni poza stanem. 6,5% ludności Oregonu miało mniej niż 5 lat, 24,7% poniżej 18, a 12,8% 65 i więcej. Kobiety stanowiły 50,4% populacji.

Największymi grupami etnicznymi w Oregonie są Amerykanie pochodzenia niemieckiego (20,5%), Amerykanie pochodzenia brytyjskiego (13,2%), Amerykanie pochodzenia irlandzkiego (11,9%), American (6,2%), i Amerykanie pochodzenia meksykańskiego (5,5%). Większość hrabstw Oregonu jest zamieszkana głównie przez Amerykanów pochodzenia europejskiego. Meksykanie mieszkają przede wszystkim w hrabstwach Malheur i Jefferson.

Najpowszechniej używanymi językami są:

Religia[edytuj | edytuj kod]

Oregon jest wspólnie z Kolorado trzecim stanem USA pod względem procentowego udziału ludzi nieutożsamiających się z żadną religią, po stanach Vermont i Waszyngton. Około 77% mieszkańców stanu to chrześcijanie. W stanie jest największa grupa staroobrzędowców w USA.

Dane z 2008 roku[4]:

Największymi grupami religijnymi w 2010 roku, były[5]:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Teoria nazw geograficznych str. 42
  2. Facts about Crater Lake (ang.).
  3. Modern Language Association. Podane są wszystkie języki używane przez więcej niż 0,5% ogółu ludności.
  4. Religious Affi liation by State in the U.S. str.100.
  5. thearda.com.