Orgazm

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Orgazm, szczytowanie – moment najsilniejszego podniecenia płciowego i towarzyszącego mu równie silnego uczucia rozkoszy, będący najczęściej celem lub zakończeniem stosunku płciowego, aktu masturbacji bądź innej formy zachowania seksualnego. Orgazmowi towarzyszy szereg charakterystycznych dla tego momentu reakcji fizjologicznych organizmu jak skurcze pochwy i dna macicy u kobiety czy wytrysk nasienia i skurcz moszny u mężczyzny. Bezpośrednim efektem orgazmu jest zaspokojenie seksualne objawiające się odprężeniem ciała, ustąpieniem przekrwienia organów płciowych i psychicznym uczuciem błogostanu oraz spełnienia emocjonalnego. U mężczyzn orgazm nie jest równoznaczny z wytryskiem nasienia, przy którym wcale nie musi dojść do orgazmu.

Na czym polega orgazm[edytuj]

Wydając w 1966 r. swą pierwszą książkę, Human Sexual Response, William Masters i Virginia Eshelman Johnson wywołali spore zaskoczenie, definiując w niej cztery reakcje seksualne (podniecenie, plateau, orgazm i odprężenie) i pisząc o możliwości orgazmów wielokrotnych osiąganych przez kobiety. Mimo wielu różnic w budowie ciała kobiecego i męskiego, fazy pobudzenia seksualnego są u obu płci bardzo podobne. Alternatywą dla modelu Masters-Johnson jest tzw. model trójfazowy, opracowany przez seksuolog Helen Singer Kaplan. Jej zdaniem cztery fazy przedstawione w książce Human Sexual Response wydają się nierozerwalnie ze sobą powiązane, dlatego wygodniej byłoby wyróżnić całkowicie od siebie niezależne etapy przeżywane przez partnerów wspólnie lub osobno. W ten sposób powstały trzy fazy (pożądanie – zarówno psychiczne, jak i fizyczne, podniecenie, które ma miejsce, gdy pojawia się stan pobudzenia fizycznego oraz orgazm, obejmujący także odprężenie).

Przeżywanie orgazmu[edytuj]

Mężczyźni i kobiety w bardzo odmienny sposób przeżywają orgazm. Ma to istotne konsekwencje emocjonalne podczas stosunku i bezpośrednio po szczytowaniu. Oprócz różnic występuje także szereg podobieństw objawiający się głównie gwałtownym pobudzeniem aktywności układu współczulnego – wzrost ciśnienia tętniczego krwi, przyspieszenie akcji serca, poszerzenie źrenic czy wzrost napięcia mięśni. Ponadto w przypadku obu płci występują skurcze mięśni związanych z narządami płciowymi. Właśnie siła tych skurczów decyduje o intensywności przeżywania orgazmu.

U kobiet[edytuj]

Podczas orgazmu niekontrolowane skurcze rozładowują napięcie mięśni i uwalniają krew zgromadzoną w pobudzonych genitaliach. Orgazm jest odczuciem bardzo indywidualnym, ale większość kobiet opisuje go jako uczucie ciepła rozprzestrzeniającego się od łechtaczki na całe ciało. Zdaniem niektórych kobiet, najsilniejsze orgazmy są doznaniem niemal obezwładniającym, ale na ogół przeżywa się je znacznie mniej intensywnie. U podnieconej kobiety pochwa wilgotnieje i powiększa się, obrzmiewa tkanka w części pochwy położona najbliżej wylotu, powstaje w ten sposób platforma orgazmiczna, która ciasno obejmuje członek mężczyzny. Podczas szczytowania występują regularne skurcze macicy, jej szyjki oraz platformy orgazmicznej, a kiedy stymulacja zanika, narządy płciowe powracają do pierwotnego, niepobudzonego stanu. Skurcze są wywoływane przez uwalniające się dawki hormonu – oksytocyny[1]. W przypadku, kiedy kobiety przeżywają orgazm wielokrotny, nigdy ich pobudzenie seksualne nie spada poniżej poziomu plateau.

U mężczyzn[edytuj]

Orgazm mężczyzny trwa tylko kilka sekund, ale w jego trakcie większość mężczyzn rejestruje trzy wyraźne doznania. Pompowanie nasienia do cewki moczowej (rurki biegnącej wzdłuż penisa) wywołuje wrażenie ciepła i pulsowania członka oraz prostaty. Następnie cewka rozszerza się i mężczyzna czuje przepływające przez członek nasienie, co jest dla niego zwykle najprzyjemniejszą fazą orgazmu. Na koniec odczuwa wytrysk nasienia na zewnątrz. Skurcze mięśni wokół nasieniowodów, prostaty i odbytnicy, pompują plemniki i płyny nasienne do cewki moczowej, w ten sposób w cewce powstaje nasienie, czyli sperma. Następnie kanał między cewką a pęcherzem zamyka się, uniemożliwiając nasieniu cofnięcie się. Potężne skurcze u nasady członka kierują nasienie przez cewkę moczową i żołądź do ujścia cewki, gdzie następuje wytrysk. Potem narządy płciowe szybko powracają do stanu niepobudzonego. Po orgazmie u mężczyzny występuje tzw. okres refrakcji (niewrażliwości na bodźce), w którym jest niezdolny do osiągnięcia kolejnej erekcji i szczytowania. Może on trwać od kilku minut do nawet całego dnia.

Drogi osiągnięcia orgazmu[edytuj]

Kobiece orgazmy[edytuj]

Istnieje kilka dróg wywołania orgazmu u kobiet – w zależności od stymulacji danego miejsca:

Orgazm łechtaczkowy[edytuj]

Najpopularniejszy, najczęstszy i najłatwiejszy do osiągnięcia typ orgazmu kobiecego, powstaje wskutek stymulacji łechtaczki. Stwierdzono jednak, że łatwość osiągania przez kobietę orgazmu łechtaczkowego wynika z doskonałego unerwienia łechtaczki.

Orgazm pochwowy[edytuj]

Teoria mówiąca o możliwości doświadczania przez kobiety dwóch rodzajów orgazmów (łechtaczkowego i pochwowego) była wielokrotnie krytykowana przez przedstawicielki ruchu feministycznego: Ellen Ross i Ryanę Rapp, jako „czysto męski punkt widzenia kobiecego ciała”[2]. Terminu „orgazm pochwowy” po raz pierwszy użył Sigmund Freud. W 1905 Freud wysunął hipotezę, że orgazm łechtaczkowy towarzyszy niejako okresowi dojrzewania kobiet, u których – po osiągnięciu dojrzałości – przeistacza się w orgazm pochwowy. Chociaż Freud nie poparł swego stanowiska żadnymi naukowymi dowodami, jego teoria wzbudziła wiele kontrowersji, częściowo dlatego, że wiele kobiet czuło się mocno zakłopotanych niemożliwością osiągnięcia orgazmu podczas stosunku „pochwowego” – bez stymulacji łechtaczki. W miarę rozwoju nauki udowodniono, że stanowisko Freuda w tej i w wielu innych kwestiach biologicznych było często nieprawdziwe albo oparte na domysłach i przypuszczeniach.

W 1966 Masters i Johnson przeprowadzili badania na temat faz stymulacji seksualnej. W badaniu wzięli udział zarówno mężczyźni, jak i kobiety. W przeciwieństwie do badań Alfreda Kinseya (przeprowadzonych w 1948 i 1953) Masters i Johnson próbowali określić stadia fizjologiczne badanych przed i po orgazmie[3]. Wyniki badań pozwoliły stwierdzić, że orgazm łechtaczkowy i pochwowy następują po tych samych fizycznych etapach pobudzenia seksualnego. Według Mastersa i Johnson to właśnie stymulacja łechtaczki jest głównym czynnikiem wyzwalającym orgazm.

Ostatnie odkrycia naukowe co do wielkości łechtaczki (której tkanki rozciągają się w środku ciała wokół pochwy[4]) komplikują lub nawet uniemożliwiają próby rozróżnienia orgazmu łechtaczkowego od pochwowego. Najnowsze badania fizjologii kobiecego narządu rodnego dowodzą, że istnieją nerwy łączące tkanki wewnątrzpochwowe z łechtaczką. Okazuje się także, że część łechtaczki, położona wewnątrz ciała, jest znacznie większa, niż do tej pory sądzono. Te dwa wnioski wydają się trafnie wyjaśniać doniesienia o doświadczaniu orgazmów przez kobiety poddane wcześniej klitoridektomii (wycięciu całości lub części łechtaczki). Połączenie łechtaczki z pochwą jest dowodem na to, że odgrywa ona rolę swoistego „wyzwalacza” żeńskiego orgazmu i jest organem dużo rozleglejszym, niż jej część widoczna na zewnątrz, z którą kojarzy ją większość ludzi. Oczywiście stopień unerwienia łechtaczki jest różny u każdej kobiety. Możliwa jest także sytuacja, w której kobieta jest w stanie osiągnąć orgazm tylko poprzez stymulację zewnętrznej części łechtaczki.

Orgazm punktu G[edytuj]

Orgazm osiąga się poprzez odpowiednie stymulowanie punktu G, co sprawia, że jest najtrudniejszy do osiągnięcia wśród wszystkich typów orgazmów, ponieważ znaczna część kobiet w ogóle nie posiada punktu G, poza tym niektóre kobiety odczuwają pocieranie tego miejsca jako nieprzyjemne.

Ponieważ palce kobiety przeważnie nie są na tyle długie, by sięgnąć do odpowiedniego miejsca oraz wywrzeć na nie odpowiedni nacisk, zwykle to mężczyźnie łatwiej jest stymulować punkt G u partnerki. Pod wpływem stymulacji może dojść do jego powiększenia. Różne kultury różnie nazywają punkt G. Chińczycy nazywają go „czarną perłą”, zaś Japończycy „skórą dżdżownicy”. Ogromna wrażliwość erotyczna tego punktu prowadzi do orgazmu, który niektóre kobiety przeżywają niczym mężczyźni ejakulację. Nie dzieje się tak jednak u wszystkich kobiet mających to miejsce, a wiele z nich, które przeżywają podobne doznania, twierdzi, że tylko raz na pięć orgazmów towarzyszy im wytrysk.

Orgazm cewki moczowej[edytuj]

Jest częścią orgazmu strefowego, inaczej zwany orgazmem punktu U. Stymulacja cewki moczowej niektórym kobietom sprawia dużą przyjemność. Można pobudzić ją palcami lub językiem, wykonując rozmaite ruchy. Wielu naukowców wątpi jednak w jego istnienie, uzasadniając to tym, iż pobudzanie cewki jest tylko jedną z metod dojścia do orgazmu.

Orgazm sutkowy[edytuj]

Jest on stosunkowo łatwy do osiągnięcia, gdyż polega na umiejętnym pieszczeniu kobiecych sutków. Był on popularniejszy w dawnych czasach, kiedy kobiety bały się penetracji. Wtedy bardziej rozbudowane były techniki pettingu. Orgazmowi sutkowemu towarzyszą skurcze pochwy i macicy.

Orgazm wielokrotny[edytuj]

Kobiety są w stanie przeżyć w czasie jednego stosunku kilka orgazmów, pod warunkiem, że pomiędzy nimi napięcie seksualne nie spadnie poniżej fazy plateau. W przypadkach wystąpienia dwóch czy więcej orgazmów u kobiety nie trwa to zwykle dłużej niż około 60 sekund[5]. Zwielokrotniony orgazm zachodzi o wiele częściej podczas masturbacji oraz seksu oralnego, co oznacza, że bezpośrednia stymulacja łechtaczki może zwiększyć prawdopodobieństwo wystąpienia takiego zjawiska. Chociaż wszystkie zdrowe kobiety są zdolne do osiągania takiego orgazmu, to znani seksuolodzy William Masters i Virginia Eshelman Johnson udowodnili, że doznania tego doświadcza tylko jedna trzecia spółkujących kobiet[potrzebny przypis].

Orgazm strefowy[edytuj]

Tego typu orgazm dotyczy różnych rejonów ciała. Niektóre kobiety mogą doświadczyć orgazmu podczas tylko lizania karku, szyi, małżowiny usznej, palca, uda, czy pachwiny.

Orgazm jednoogniskowy[edytuj]

Do orgazmu dochodzi, gdy podczas stosunku, pobudzany jest jedynie jeden narząd płciowy, np. łechtaczkę lub pochwę. Występuje on u około 40% kobiet przeżywających orgazm.

Orgazm wieloogniskowy[edytuj]

Ten typ orgazmu, w przeciwieństwie do orgazmu jednoogniskowego, osiąga kobieta, gdy stymuluje się dwie lub więcej stref erogennych naraz, takich jak. sutki, łechtaczkę i pochwę. Natężenie i intensywność takiego orgazmu jest o wiele większe niż przy pojedynczym orgazmie. Występuje on u około 60% kobiet przeżywających orgazm.

Orgazm częściowy[edytuj]

Orgazm ten jest spowodowany tym, że partner/ka przedwcześnie kończy pobudzać kobietę lub ogranicza się tylko do stymulacji okolic genitalnych. Dochodzi w ten sposób tylko do reakcji narządów płciowych.

Orgazm totalny[edytuj]

Osiągany jest podczas pobudzania całego ciała, a nie jedynie okolicy genitalnej jak w przypadku orgazmu częściowego. Obfitujący w różnorodne reakcje psychofizyczne.

Inne typy orgazmów[edytuj]

Oprócz orgazmów występujących tylko u kobiet, wyróżnia się także:

Orgazm analny[edytuj]

Okolice odbytu są niezwykle wrażliwe i silnie unerwione, ponieważ znajdują się tam zakończenia takich narządów jak prostata (u mężczyzn) czy końcówki pochwy (u kobiet).

Orgazm bolesny[edytuj]

Orgazm połączony z odczuwaniem bólu ograniczonego do miejsc genitalnych lub miednicy. Występuje głównie u kobiet, jako skutek np. zmian pozapalnych, pooperacyjnych lub poporodowych bądź po przerwaniu ciąży, założeniu wkładki wewnątrzmacicznej lub w okresie przekwitania. U mężczyzn zwykle wynika z zaburzeń prostaty, zmian w cewce moczowej np. w przypadku grzybic, infekcji. Wyjątkowo może mieć tło psychogenne.

Orgazm równoczesny[edytuj]

Orgazm osiągany jednocześnie przez oboje partnerów.

Orgazm warg[edytuj]

Niekiedy, dość rzadko, można dojść do orgazmu podczas stymulacji tylko i wyłącznie warg. Doprowadzić może do tego namiętny pocałunek połączony z zabawą wargami oraz ich ssaniem.

Orgazm bez stosunku[edytuj]

Istnieje mnóstwo form seksu różnych od stosunku. Najprostszą jest głaskanie i pieszczenie się, by poznać nawzajem swe strefy erogenne i odkryć nowe przyjemności. Można masturbować się na oczach partnera, opisując mu swe fantazje seksualne, albo ocierać się o siebie, naśladując ruchy wykonywane podczas stosunku. Alternatywą mogą być wibratory, którymi można stymulować siebie lub partnera.

Orgazm farmakogenny[edytuj]

Należy do typów orgazmów bez stosunku, ponieważ wywołany jest sztucznie. Może wystąpić poprzez działanie niektórych substancji narkotycznych, przy czym następuje ejakulacja, z erekcją lub bez niej.

Orgazm wyobrażeniowy[edytuj]

Orgazm osiągany zarówno przez mężczyzn, jak i kobiety. Jak sama nazwa wskazuje, osiąga się go tylko na podstawie wyobrażeń i fantazji, bez jakiejkolwiek stymulacji ciała, dlatego należy do grupy orgazmów bezstosunkowych. Nie każdy potrafi dojść do tego typu orgazmu, ale doznania, do jakich dochodzi podczas niego, są takie same, jak przy orgazmie wywołanym stymulacją ciała[potrzebny przypis].

Orgazm nocny[edytuj]

Również należy do orgazmów bez stosunku, gdyż dochodzi do niego w nocy, w trakcie snu. Jest zjawiskiem normalnym u niezaspokojonych seksualnie kobiet lub o wysokim poziomie libido.

U mężczyzn odpowiednikiem jest polucja.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Fizjologia człowieka z elementami fizjologii stosowanej i klinicznej – Władysław z. Traczyk, Andrzej Trzebski 2001 r.
  2. Ellen Ross, Rayna Rapp Sex and Society: A Research Note from Social History and Anthropology Comparative Studies in Society and History, Vol. 23, No. 1 (Jan., 1981), s. 51-72.
  3. „Masters i Johnson”, opublikował: The Discovery Channel – 2006-05-28.
  4. O’Connell HE, Sanjeevan KV, Hutson JM. Anatomy of the Clitoris J Urol. 2005 Oct;174 (4 Pt 1):1189-95; Time for rethink on the clitoris strona BBC News.
  5. Michalina Wisłocka: Sztuka Kochania. Warszawa: Wydawnictwo Jacek Santorski & Co, 2002, s. 136-137. ISBN 978-83-88875-94-6.

Linki zewnętrzne[edytuj]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.