Orszoł prążkowany

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Orszoł prążkowany
Trichius fasciatus
(Linnaeus, 1758)
Orszoł prążkowany
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Gromada owady
Rząd chrząszcze
Rodzina poświętnikowate
Podrodzina kruszczycowate
Plemię Trichiini
Podplemię Trichiina
Rodzaj Trichius
Gatunek orszoł prążkowany
Synonimy
  • Scarabaeus fasciatus Linnaeus, 1758

Orszoł prążkowany (Trichius fasciatus) – gatunek chrząszcza z rodziny poświętnikowatych i podrodziny kruszczycowatych.

Osiąga długość 9–14 mm. Na czarnych: głowie, przedpleczu, tarczce, pygidium i spodzie ciała występuje gęste, żółte owłosienie, a na przedpleczu i pygidium także białokremowe, aksamitne plamy. Pokrywy mają tło żółtopomarańczowe do brunatnożółtego z przyciemnionym szwem oraz czarny wzór z plam o zmiennej formie i układzie[1]. Ubarwienie to jest przykładem mimikry batesowskiej – orszoł upodabnia się do wyposażonych w żądło trzmieli w celu ochrony przed drapieżnikami[2]. Samicę można odróżnić od innych europejskich orszołów po głęboko wciętym pygidium, natomiast samca po budowie narządów kopulacyjnych. Samica od samca różni się m.in. silniej punktowanym nadustkiem i szerszymi goleniami przedniej pary odnóży[1].

Kopulująca parka

Samice składają jaja w rozkładającym się drewnie drzew liściastych, którym przez 2 lata żywią się larwy. Owady dorosłe spotyka się na pobrzeżach lasów, polanach i porębach, najczęściej w czerwcu i lipcu[3]. Żywią się nektarem ostów, jeżyn, głogów, potrafią zjadać również inne części roślin[potrzebny przypis]. Aktywne są w dni słoneczne[3].

Owad eurosyberyjski[3]. W Europie rozsiedlony od Hiszpanii na zachodzie po Wielką Brytanię, Norwegię i Półwysep Kolski na północy oraz Włochy i Bałkany na południu. W Azji znany z Zakaukazia, Syberii (prócz tundry) i Japonii[3][1]. W Polsce preferuje pogórza i góry, na niżu występując tylko lokalnie[3].

W 2005 umieszczony został na „Czerwonej liście gatunków zagrożonych Republiki Czeskiej. Bezkręgowce” jako gatunek narażony[4].

Przypisy

  1. a b c Zdzisława Stebnicka: Klucze do oznaczania owadów Polski Część XIX Chrząszcze – Coleoptera z. 28b Żukowate – Scarabaeidae grupa podrodzin: Scarabaeidae pleurosticti. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1978, s. 46.
  2. Richard Comont: RSPB Spotlight Bumblebees. London, New Delhi, New York, Sydney: Bloomsbury Publishing, 2017.
  3. a b c d e B. Burakowski, M. Mroczkowski, J. Stefańska. Chrząszcze – Coleoptera. Scarabaeoidea, Dascilloidea, Byrrhoidea i Parnoidea.. „Katalog Fauny Polski,”. XXIII (9), 1983. 
  4. Jan Farkač, David Král, Martin Škorupík: Červený seznam ohrožených druhů České republiky. Bezobratlí. List of threatened species in the Czech Republic. Invertebrates.. Praha: Agentura ochrany přírody a krajiny ČR, 2005. ISBN 80-86064-96-4.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Eisenreich W., Handel A., Zimmer U.: Rozpoznawanie roślin i zwierząt. Praktyczny przewodnik. Warszawa: Elispa Sp. z o.o., 2005, s. 318. ISBN 83-7265-073-X.