Ortografia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wielki słownik ortograficzny PWN z zasadami pisowni i interpunkcji, wyd. 2016

Ortografia (z gr. ορθο-, ortho- = poprawny, γραφος, grafos = piszący), inaczej pisownia – zbiór umownych przepisów regulujących sposób zapisu słów danego języka za pomocą liter alfabetu lub innych symboli[1][2]. Za część ortografii bywa uznawana interpunkcja, typografia zaś jest odrębnym zagadnieniem. Konwencje ortograficzne, mające z natury charakter sztuczny, należy odróżnić od gramatyki, czyli naturalnie wykształconych zasad systemu językowego[3].

Ortografia nie jest składową języka w ścisłym tego słowa znaczeniu; stanowi ona jedynie zewnętrzne narzędzie do jego reprezentacji piśmiennej[4][5]. Jako sztuczny system opracowany świadomie i celowo przez człowieka, ortografia zawsze służy do odwzorowania jakiejś formy mowy[6].

Normy ortograficzne z założenia podlegają kodyfikacji, przy czym kształt ortografii niektórych języków (jak na przykład angielski) jest uzależniony od uzusu; natomiast w przypadku innych, jak np. język polski, dąży się do wyraźniejszej kodyfikacji normatywnej[1], choć mogącej uwzględniać istniejące tendencje pisowniowe[2].

Powstawanie prawideł ortograficznych jest ściśle powiązane z kształtowaniem się języków standardowych[7][8].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Polański 1999 ↓, s. 409.
  2. a b Šefčík 2017 ↓.
  3. Karel Sýkora, Jaký je vlastně rozdíl mezi gramatikou a pravopisem?, Blog iDNES.cz, 26 stycznia 2016 [dostęp 2019-06-03] (cz.).
  4. Nils Langer, The Rechtschreibreform – A Lesson in Linguistic Purism, „German as a foreign language”, 3/2000, University of Bristol, 2000, s. 17-18 (ang.).
  5. Markowski 2004 ↓, s. 1636.
  6. Asya Pereltsvaig: On the primacy of the spoken language (ang.). W: Language Acquisition [on-line]. Languages Of The World, 2011-08-30. [dostęp 2018-11-29].
  7. Ulrich Ammon, Standard variety [w:] Sociolinguistics, t. 1, Walter de Gruyter, 2004, s. 273–283, ISBN 978-3-11-014189-4 (ang.).
  8. František Trávníček, Nástroj myšlení a dorozumělní: hrst úvah o spisovné češtině, F. Borový, 1940, s. 206 (cz.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]