Oryks

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Oryks
Oryx[1]
de Blainville, 1816[2]
Ilustracja
Przedstawiciel rodzaju – oryks szablorogi (O. dammah)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd Cetartiodactyla
Podrząd przeżuwacze
Infrarząd Pecora
Rodzina wołowate
Podrodzina antylopy
Plemię antylopowce
Rodzaj oryks
Typ nomenklatoryczny

Antilope oryx Pallas, 1777 (= Capra gazella Linnaeus, 1758)

Synonimy
Gatunki

zobacz opis w tekście

Oryks[5] (Oryx) – rodzaj ssaka z podrodziny antylop (Antilopinae) w obrębie rodziny wołowatych (Bovidae). Oryksy znane były już starożytnym Egipcjanom, którzy często przedstawiali ich wizerunki na reliefach.

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Afryce i na Półwyspie Arabskim[6][7][8].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała 153–235 cm, długość ogona 37–60 cm, długość ucha 197–23 cm, długość tylnej stopy 47–52 cm, wysokość w kłębie 81–125 cm; długość rogów 70–150 cm; masa ciała samic 54–210 kg, samców 65–240 kg[7]. Wzór zębowy: I C P M (x2) = 44[7].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

  • Oryx (Onyx): gr. ορυξ orux, ορυγος orugos „antylopa o spiczastych rogach”[9].
  • Aegoryx: gr. αιξ aix, αιγος aigos „koza, kozioł”[10]; ορυξ orux, ορυγος orugos „antylopa o spiczastych rogach”[11]. Gatunek typowy: Cemas algazel Oken, 1816 (= Antilope dammah Cretzschmar, 1827).

Podział systematyczny[edytuj | edytuj kod]

Do rodzaju należą następujące gatunki[6][5]:

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Niepoprawna późniejsza pisownia Oryx de Blainville, 1816.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oryx, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. H.M.D. de Blainville. Sur plusieurs espèces d’animaux mammifères, de l’ordre des ruminans. „Bulletin de la Société philomathique de Paris”. Année 1816, s. 75, 1816 (fr.). 
  3. J.E. Gray. On the Natural Arrangment of Vertebrose Animals. „The London Medical Repository”. 15, s. 307, 1821 (ang.). 
  4. R.I. Pocock. On some External Characters of Ruminant Artiodactyla. — Part III. The Bubalinæ and Oryginæ. „The Annals and Magazine of Natural History”. Ninth series. 2, s. 221, 1918 (ang.). 
  5. a b Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 181. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  6. a b C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 350. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.)
  7. a b c C. Groves, D. Leslie, B. Huffman, R. Valdez, K. Habibi, P. Weinberg, J. Burton, P. Jarman & W. Robichaud: Family Bovidae (Hollow-horned Ruminants). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (red. red.): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 2: Hoofed Mammals. Barcelona: Lynx Edicions, 2011, s. 689–692. ISBN 978-84-96553-77-4. (ang.)
  8. D.E. Wilson & D.M. Reeder (red. red.): Genus Oryx (ang.). W: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-05-02].
  9. T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 485, 1904 (ang.). 
  10. Jaeger 1944 ↓, s. 8.
  11. Jaeger 1944 ↓, s. 157.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]