Orzeł iberyjski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Orzeł iberyjski
Aquila adalberti[1]
C. L. Brehm, 1861
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd szponiaste
Rodzina jastrzębiowate
Podrodzina jastrzębie
Plemię Accipitrini
Rodzaj Aquila
Gatunek orzeł iberyjski
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 VU pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Orzeł iberyjski[3] (Aquila adalberti) – gatunek dużego ptaka z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae), zamieszkującego Półwysep Iberyjski. Narażony na wyginięcie.

Systematyka
Orzeł iberyjski był często uznawany za podgatunek orła cesarskiego (A. heliaca), z którym jest blisko spokrewniony[4]. Nie wyróżnia się podgatunków[4][5].
Zasięg występowania
Zamieszkuje głównie środkową, południową i zachodnią Hiszpanię[4]; niewielka, ale rosnąca populacja w Portugalii[2]. Niektóre osobniki przelatują przez Cieśninę Gibraltarską i zimują w Maroku[6].
Orzeł iberyjski lądujący na gałęzi
Morfologia
Duży, majestatyczny orzeł; w locie charakteryzuje się z pozoru dość długimi skrzydłami. Długość ciała: 75–85 cm; rozpiętość skrzydeł: 180–215 cm. Dorosłe ptaki wydają się jednolicie ciemne, ale przy dobrej widoczności zauważalne ciemnobrązowe upierzenie. Charakterystyczna jest biała plama na barkówkach i biały przedni brzeg skrzydeł, jasnożółty kark i potylica. Młode ptaki czerwonobrązowe, z ciemnymi lotkami i ciemnym ogonem; sterówki, lotki oraz duże pokrywy skrzydłowe z jasnymi końcami.
Jajo orła iberyjskiego
Środowisko
Występuje w luźnych zadrzewieniach, w okolicach pól uprawnych.
Rozród
Gniazdo to wielka konstrukcja z patyków, umieszczona na drzewie, rzadko na słupie energetycznym, nigdy na klifie. W zniesieniu 1–4 jaja, zwykle 2 lub 3. Wysiadywaniem zajmuje się niemal wyłącznie samica. Inkubacja rozpoczyna się od zniesienia pierwszego jaja i trwa 39–42 dni. Wśród piskląt silnie rozwinięty jest kainizm[6].
Pożywienie
W dużej części zasięgu podstawę jego diety stanowią króliki, na wilgotniejszych obszarach – ptaki do rozmiarów flaminga[6].
Status
Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje orła iberyjskiego za gatunek narażony (VU – vulnerable). Ptak ten był bliski wymarcia – w latach 60. XX wieku żyło jedynie około 30 par. Dzięki podjętym działaniom ochronnym i wspomagającym oraz reintrodukcjom populacja zaczęła się systematycznie zwiększać. W 2016 roku liczebność populacji szacowano na około 970 dorosłych osobników (czyli 485 par lęgowych). Trend liczebności populacji nadal jest wzrostowy[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Aquila adalberti, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b c Aquila adalberti. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. Systematyka i nazewnictwo polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Accipitrini Vigors, 1824 (Wersja: 2019-03-24). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-11-09].
  4. a b c Spanish Imperial Eagle (Aquila adalberti) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-17)].
  5. F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Hoatzin, New World vultures, Secretarybird, raptors (ang.). IOC World Bird List (v10.2). [dostęp 2020-11-09].
  6. a b c Species account: Spanish Imperial Eagle Aquila adalberti (ang.). W: Global Raptor Information Network [on-line]. The Peregrine Fund. [dostęp 2020-11-09].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Andrew Gosler: Atlas ptaków świata. Warszawa: MULTICO Oficyna Wydawnicza, 2000. ISBN 83-7073-059-0.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]