Orzepowice

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Orzepowice
Dzielnica Rybnika
Ilustracja
Medyczna Szkoła Policealna Województwa Śląskiego
Herb
Herb
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Miasto Rybnik
W granicach Rybnika 1 stycznia 1973[1]
Zarządzający Andrzej Kaczmarczyk
Populacja 
• liczba ludności

3574
Strefa numeracyjna (+48) 032
Kod pocztowy 44-200
Tablice rejestracyjne SR
Położenie na mapie Rybnika
Mapa konturowa Rybnika, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Orzepowice”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Orzepowice”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Orzepowice”
50°07′00,1200″N 18°31′02,6400″E/50,116700 18,517400
Portal Polska
Kościół św. Floriana
Spiętrzona rzeka Ruda tworząca tzw. Zbiornik Orzepowicki
Wojewódzki Szpital Specjalistyczny Nr 3 w Orzepowicach (50°06′44,6″N 18°31′14,0″E/50,112389 18,520556)

Orzepowice (niem. Ozippowitz, Orzupowitz) - dzielnica Rybnika położona na północny zachód od centrum miasta. W granice miasta jako dzielnica weszła w 1973 roku[2]. W dzielnicy znajduje się Wojewódzki Szpital Specjalistyczny. Liczy ok. 3 500 mieszkańców.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Pierwotna nazwa Ożepowice pochodzi prawdopodobnie od Ożepa – jednej ze staropolskich form dzisiejszego Józefa[3]. Inną wersją powstania nazwy miejscowości (w średniowieczu nie pojawia się w nazwie miejscowości pierwsza głoska "o") jest nawiązanie do żup, z których wydobywano sól. Do dnia dzisiejszego w pobliskim lesie można znaleźć niezamarzający zimą strumyk w miejscu gdzie kiedyś miały być zlokalizowane żupy solne.

Historyczne dokumenty zanotowały obecną dzielnicę Rybnika jako osobną miejscowość w 1614 jako Ożepowice, w 1659 jako Orzupowice[4].

Historia[edytuj | edytuj kod]

1 września 1939 r. Wojsko Polskie wysadziło most nad rzeką Nacyną. Podczas odbudowy polski oddział ukrywający się w okolicy zastrzelił dwóch robotników – mieszkańców wsi – zmuszonych przez Niemców do odbudowy mostu[5]. W dniu 24 stycznia 1945 w czasie przemarszu ewakuowanych więźniów obozu oświęcimskiego SS-mani zastrzelili 13 więźniów. Ich zwłoki zakopano w lesie na granicy z Jejkowicami wraz z 19 więźniami zamordowanymi w tej miejscowości[6]. Od 1945 r. Orzepowice wraz z Golejowem, Ochojcem i Wielopolem należały do gminy zbiorowej Wielopole[7]. Na przełomie lat 40. i 50. istniała gmina Orzepowice. W 1973 r. Orzepowice stały się dzielnicą Rybnika[8].

Kościół rzymskokatolicki pw. św. Floriana[edytuj | edytuj kod]

W 1872 r. przystąpiono do budowy kaplicy pw. św. Floriana, którą ufundował książę z Rud. W roku 1883 ks. proboszcz Bolik poświęcił kaplicę. Od 1975 zaczęto w przydrożnej kaplice odprawiać msze święte. W roku 1986 rozpoczęto budowę kościoła. 29 kwietnia 1990 r. ks. bp Damian Zimoń dokonał konsekracji kościoła. W dniu 4 maja 2008 r. do parafii przybyły relikwie św. Floriana z krakowskiej katedry.

Szkoła podstawowa[edytuj | edytuj kod]

W 1777 roku wybudowano szkołę, do której uczęszczały dzieci ze wszystkich okolicznych miejscowości. Początkowo mieściła się w budynku prywatnym (w pobliżu dzisiejszego kościoła), a następnie w budynku przedszkola (dzisiejsza Przychodnia NFZ). W 1913 r. powstała nowa szkoła. W 1980 r. zamknięto szkołę, a dzieci dalej uczyły się w Rybnickiej Kuźni (SP 15). W 1990 r. po kapitalnym remoncie ponownie otwarto szkołę pod numerem 32 i dobudowano nowoczesną salę gimnastyczną. W 2008 roku szkoła obchodziła 95-lecie istnienia. W 2012 r. połączono szkołę z przedszkolem w Zespół Szkolno-Przedszkolny nr 7 i zamieniono się budynkami z Zespołem Medycznych Szkół Policealnych Województwa Śląskiego w Rybniku przy ul. Borki.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Dzielnica zlokalizowana jest pomiędzy dwoma rybnickimi rzekami – Rudą i Nacyną oraz Zalewem Rybnickim i zbiornikiem Orzepowice – przyległym Zalewu Rybnickiego. Przez Orzepowice biegną szlaki turystyczne i rowerowe, na przystani żeglarskiej działają kluby żeglarskie a na przyległym Zalewie Rybnickim spływy kajakowe. Do 2008 roku na ulicy Długiej rosła ok. 150-letnia topola kanadyjska o obwodzie pnia około 420 cm.

Szlaki turystyczne

szlak turystyczny czarny Szlak Morza Rybnickiego (22,5 km)

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Rok Liczba mieszkańców
1799 76[9]
1855 297
1861 341[10]
1880 399[11]
1885 420
1910 903
1926 898
1931 1317[12]
1999 2639
2008 3200[13]

W dzielnicy[edytuj | edytuj kod]

Boisko klubu TKKF Zuch Orzepowice

znajdują się m.in.:

  • zespół szpitalny "Wojewódzki Szpital Specjalistyczny Nr 3 w Rybniku", którego budowę rozpoczęto w 1973 roku. do projektu przywrócono w latach 90., a oddano go do użytku w 2000 roku. Na jego terenie znajduje się kaplica szpitalna pw. Krzyża Świętego.
  • oczyszczalnia ścieków,
  • Kościół Rzymskokatolicki pw. św. Floriana (parafia należy do dekanatu Golejów)
  • Zespół Medycznych Szkół Policealnych Województwa Śląskiego w Rybniku,
  • Szkoła Podstawowa nr 32 im. Alfreda Szklarskiego.
  • Kapliczka pw. św. Floriana przy ul. Rudzkiej
  • Na tzw. mycie została postawiona 6,5 m; czterokondygnacyjna Boża Męka z figurą Matki Boskiej Królowej Aniołów.
  • Studzienka w lesie przy ul. Borki

działają:

  • klub sportowy Zuch Orzepowice (rok założenia ok. 1920),
  • przy parafii św. Floriana działa chór "Gloria".

Transport[edytuj | edytuj kod]

Przez Orzepowice biegnie droga wojewódzka nr 920 (RybnikRudy).

Znani orzepowiczanie[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dz.U. z 1972 r. nr 50, poz. 325
  2. Rybnik – serwis miejski, www.rybnik.pl [dostęp 2017-11-25] (pol.).
  3. Henryk Borek, Górny Śląsk w świetle nazw miejscowych, Instytut Śląski w Opolu, 1988
  4. Franz Idzikowski,"Geschichte Stadt udn ehemaligen Herrschaft Rybnik in Oberschlesien", Maruschke&Berendt, Breslau 1861, str. 16.
  5. Według relacji córki jednego z zabitych mężczyzn
  6. Towarzystwo Opieki nad Oświęcimiem Oddział Katowice i Śląski Urząd Wojewódzki w Katowicach Wydział Spraw Obywatelskich i Migracji, Trasy ewakuacyjne więźniów KL Auschwitz. Raport z przeglądu trasy ewakuacyjnej z Oświęcimia do Gliwic oraz z Gliwic przez Rybnik do Raciborza, Katowice, 2003
  7. Podział administracyjny województwa śląsko-dąbrowskiego wraz ze skorowidzem gmin i gromad (według stanu z dnia 1 stycznia 1946). Katowice, Wrocław: Instytut Śląski, 1947.
  8. Dz.U. z 1972 r. nr 50, poz. 325
  9. Friedrich Albert Zimmermann, Beyträge zur Beschreibung von Schlesien, Brieg, 1784
  10. Felix Triest, Topographisches Handbuch von Oberschlesien, Breslau, 1865
  11. Ortschafts = und Entfernungs = Tabelle des Regierungsbezirk Oppeln, Oppeln, 1886
  12. Śląskie Wiadomości Statystyczne, 1937, R. 4, z. 4
  13. Procentowy udział dzielnic miasta w dochodach i wydatkach, które bezpośrednio można w nich umiejscowić, www.rybnik.pl [1]