Osamu Dazai

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Osamu Dazai
太宰 治
Osamu Dazai, lata 40. XX w.
Osamu Dazai, lata 40. XX w.
Imiona i nazwisko Shūji Tsushima
Data i miejsce urodzenia 19 czerwca 1909
Kanagi
Prefektura Aomori
Data i miejsce śmierci 13 czerwca 1948
Narodowość japońska
Język japoński
Obywatelstwo japońskie
Alma Mater Uniwersytet Tokijski
Gatunki powieść, opowiadanie
Ważne dzieła Zmierzch
Oskarżenie
Sto widoków Fuji
Zatracenie
Muzeum artysty Dazai Museum
w Goshogawara

Osamu Dazai (jap. 太宰 治 Dazai Osamu?) właśc. Shūji Tsushima (jap. 津島 修治 Tsushima Shūji?, ur. 19 czerwca 1909, zm. 13 czerwca 1948) – prozaik japoński, przedstawiciel nurtu dekadenckiego.

Był autorem pesymistycznych utworów, w których poruszał problemy zubożałej arystokracji i inteligencji japońskiej. Do najbardziej znanych jego dzieł należy powieść Shayō (1947) oraz opowiadania: Omoide (Wspomnienia, 1933), Dōke-no hana (Błazeńskie kwiaty, 1935) i Ningen shikkaku (Zatracenie, 1948).

Życie[edytuj]

Osamu Dazai przyszedł na świat jako Shūji Tsushima w wiosce Kanagi. Obecnie jest to część miasta Goshogawara, w regionie Tōhoku, w prefekturze Aomori. Ojciec był majętnym właścicielem ziemskim, przez kilka lat zasiadał w Izbie Parów (Kizokuin, tłum. także jako Izba Arystokracji, istniała w latach 1890-1947[1]) w japońskim parlamencie. Shūji po ukończeniu liceum kontynuował edukację na wydziale romanistyki na Uniwersytecie Tokijskim. Spotkał tam pisarza Masujiego Ibuse, który stał się jego mistrzem. Od tego czasu zainteresował się nielegalnym ruchem lewicowym, ale pod presją rodziny wycofał się z działalności politycznej. Sam szybko zraził się do działaczy lewicy ze względu na ustawiczne wypominanie mu pochodzenia klasowego[2]. Na żądanie władz złożył deklarację lojalności i przywiązania do obowiązującej ideologii. Studiów nie ukończył, obracał się w kręgu artystycznej cyganerii, miał liczne związki z kobietami, w większości krótkotrwałe, a w kilku przypadkach zakończone wspólnymi próbami samobójczymi. Podjęta 13 czerwca 1948 roku, wspólnie z Tomie Yamazaki, zakończyła jego życie.

Twórczość[edytuj]

Dzieła autorstwa Osamu Dazaia naznaczone są dramatycznymi osobistymi doświadczeniami. Pisarz w trakcie tworzenia swoich utworów chętnie korzystał z elementów własnej biografii. Dazai uważany jest za jednego z czołowych przedstawicieli gatunku określanego mianem shishōsetsu lub watakushi-shōsetsu (私小説), czyli „powieści o sobie”.

W samej Japonii postać Osamu Dazaia, jego życie i twórczość są, mimo upływu czasu, wciąż obecne w społecznej świadomości. Postacie z jego prozy, ich dylematy i rozterki stanowią ważny punkt odniesienia dla części społeczeństwa, w tym wchodzących w dorosłość kolejnych pokoleń młodzieży. O niesłabnącej popularności jego literackiego dorobku, zwłaszcza powieść Zatracenie, świadczą liczne wznowienia oraz liczba sprzedanych egzemplarzy książki.

Wybrane dzieła[edytuj]

  • Zapiski o rybiej łusce (Gyofuku-ki 1933, opowiadanie)
  • Wizyta (Shin'yū kōkan 1946, opowiadanie)
  • Mój mąż, Villon (Viyon no tsuma 1947, opowiadanie)
  • Zmierzch (Shayō 1947, powieść)
  • Zatracenie (Ningen shikkaku 1948, powieść)

Zobacz też[edytuj]

Dazai Museum

Przypisy

  1. Ewa Pałasz-Rutkowska, Katarzyna Starecka: Japonia. Warszawa: Trio, 2004, s. 394. ISBN 83-88542-84-2.
  2. Mikołaj Melanowicz: Historia literatury japońskiej. Warszawa: PWN SA, 2012, s. 394. ISBN 978-83-01-17214-5.

Bibliografia[edytuj]

  • Mikołaj Melanowicz, Historia literatury japońskiej, Wydawnictwo Naukowe PWN SA, Warszawa 2011, ISBN 978-83-01-17214-5
  • Pisarze świata. Słownik encyklopedyczny, wyd. PWN, 1999
  • Henryk Lipszyc [posłowie do]: Osamu Dazai, Zatracenie, wyd. Czytelnik, 2015