Osetnik (ptak)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Osetnik zwyczajny)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy gatunku ptaka. Zobacz też: inne znaczenia nazwy Osetnik.
Osetnik
Carduelis citrinella[1]
(Pallas, 1764)
Osetnik
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd ptaki neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina łuszczakowate
Podrodzina łuskacze
Rodzaj Carduelis
Gatunek osetnik
Synonimy
  • Fringilla citrinella Pallas, 1764[2]
  • Serinus citrinella (Pallas, 1764)
Podgatunki
  • C. c. citrinella (Pallas, 1764)
  • C. c. corsicana (A.F. Koenig, 1899)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Osetnik[4] (Carduelis citrinella) – gatunek niewielkiego ptaka z rodziny łuszczakowatych (Fringillidae), zamieszkujący wyspowo Półwysep Iberyjski, Alpy, Korsykę i Sardynię. Osiadły, odbywa jedynie wędrówki między poszczególnymi piętrami gór. W Polsce odnotowany tylko 3 razy: w 1975 r. we Wrocławiu, w 2001 r. w okolicach Kielc[5] oraz na Hali Gąsienicowej w Tatrach 27 maja 2016 r. [6].

Systematyka[edytuj]

Wyróżniono dwa podgatunki C. citrinella[4]:

  • C. citrinella citrinellaosetnik zwyczajny
  • C. citrinella corsicanaosetnik korsykański – takson o niepewnej pozycji taksonomicznej, przez część autorów traktowany jako odrębny gatunek[7][8][9][10][11][12]

Charakterystyka[edytuj]

Jaja osetnika
Cechy gatunku 
Upierzenie samca gładkie, bez kreskowania. Wierzch głowy, boki szyi i kark szare, wierzch ciała zielonożółty. Skrzydła ciemne z dwiema żółtymi pręgami, brzuch jasnożółty. Samica i młode bledsze, o delikatnym, podłużnym kreskowaniu.
Wymiary średnie 
długość ciała ok. 12 cm
rozpiętość skrzydeł ok. 22 cm
Biotop 
Lasy iglaste na obszarach górskich i alpejskie łąki.
Gniazdo 
Na drzewach iglastych.
Jaja 
Składa 3-5 jaj.
Wysiadywanie 
Trwa 12 do 14 dni, pisklęta opuszczają gniazdo po około 18 dniach.
Pożywienie 
Nasiona.
Ochrona 
Na terenie Polski gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną gatunkową[13].

Przypisy

  1. Carduelis citrinella, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Citril Finch (Carduelis citrinella) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 2013-02-23].
  3. BirdLife International 2015. Carduelis citrinella. W: IUCN 2015. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2015-4. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2015-12-10]
  4. a b Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Plemię: Carduelini Vigors, 1825 (wersja: 2015-07-08). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2015-12-10].
  5. Ludwik Tomiałojć, Tadeusz Stawarczyk: Awifauna Polski. Rozmieszczenie, liczebność i zmiany. Wrocław: PTPP "pro Natura", 2003, s. 745. ISBN 83-919626-1-X.
  6. Tomasz Krzyśków. „Ptaki Polski”. 42 (2/2016), s. 4. Agencja Wydawniczo-Fotograficzna "Aves" (pol.). 
  7. Marc I. Förschler, Elisabeth K. V. Kalko. Macrogeographic variations in food choice of mainland citril finches Carduelis [citrinella] citrinella versus insular Corsican (citril) finches Carduelis [citrinella] corsicanus. „Journal of Ornithology”. 147 (3), s. 441-447, 2006. DOI: 10.1007/s10336-005-0032-6 (ang.). 
  8. Marc I. Forschler, Elisabeth K. V. Kalko. Breeding ecology and nest site selection in allopatric mainland Citril Finches Carduelis [citrinella citrinella and insular Corsican Finches Carduelis [citrinella] corsicanus]. „Journal of Ornithology”. 147 (3), s. 553-564, 2006. DOI: 10.1007/sl0336-006-0079-z (ang.). 
  9. Marc I. Forschler, Elisabeth K. V. Kalko. „Journal of Biogeography”. 34 (9), s. 1591-1600, 2007. DOI: 10.1111/j.1365-2699.2007.01722.x (ang.). 
  10. Marc I. Förschler, Karl Heinz Siebenrock. Morphological differentiation of mainland Citril Finches, Carduelis [citrinella citrinella and insular Corsican (Citril) Finches, Carduelis [citrinella] corsicanus]. „Bonner zoologische Beiträge”. 55 (2), s. 159–162, 2007 (ang.). 
  11. Marc I. Förschler, Juan Carlos Senar, Philippe Perret, Mats Björklund. The species status of the Corsican finch Carduelis corsicana assessed by three genetic markers with different rates of evolution. „Molecular Phylogenetics and Evolution”. 52 (1), s. 234-240, 2009. DOI: 10.1016/j.ympev.2009.02.014 (ang.). 
  12. Nigel Collar, Ian Newton, Peter Clement, Vladimir Arkhipov: Family Fringillidae (Finches). W: Josep del Hoyo, Andrew Elliott, David A. Christie: Handbook of the Birds of the World. Cz. 15: Weavers to New World Warblers. Barcelona: Lynx Edicions, 2010, s. 563. ISBN 978-84-96553-68-2. (ang.)
  13. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną Dz. U. z 2004 r. Nr 220, poz. 2237

Zobacz też[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]