Osiedle Nadstawna (Biłgoraj)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Osiedle Nadstawna
Osiedle Biłgoraja
Państwo  Polska
Województwo  lubelskie
Powiat biłgorajski
Miasto Biłgoraj
Powierzchnia ok. 0,37 km²
Tablice rejestracyjne LBL
Położenie na mapie Biłgoraja
Mapa konturowa Biłgoraja, w centrum znajduje się punkt z opisem „Osiedle Nadstawna”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Osiedle Nadstawna”
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa konturowa województwa lubelskiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Osiedle Nadstawna”
Położenie na mapie powiatu biłgorajskiego
Mapa konturowa powiatu biłgorajskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Osiedle Nadstawna”
Ziemia50°32′17″N 22°43′01″E/50,538000 22,717000
Portal Polska

Osiedle Nadstawna – jedna z 12 dzielnic, jednostek administracyjnych, na jakie podzielone jest miasto Biłgoraj.

Dane ogólne[edytuj | edytuj kod]

Osiedle Nadstawna zlokalizowane jest w środkowej części miasta, pomiędzy Śródmieściem (od wschodu) i osiedlem im. Stefana Batorego (od zachodu).

Zachodnią granicą osiedla jest rzeka Biała Łada. Granicę wschodnią wyznacza ulica Nadstawna, a północną i południową - ulice Lubelska i Henryka Dąbrowskiego.

Obszar administracyjny osiedla obejmuje głównie blokowiska, znajdujące się między Białą Ładą i ulicą Nadstawną. W granicach znajduje się też niewielka ilość domów jednorodzinnych, a wzdłuż rzeki ciągną się łąki i nieużytki[1]. Ze względu na bezpośrednie sąsiedztwo centrum miasta, ulica Nadstawna wraz z otoczeniem skupia pewną ilość obiektów usługowych - handlowych i gastronomicznych.

Pomiędzy blokami osiedla zlokalizowany jest gmach Szkoły Podstawowej Nr 5 im. ks. Jana Twardowskiego oraz Gimnazjum Nr 2 im. Stefana Batorego. Wokół obiektów szkolnych znajdują się place sportowe – m.in. boiska i korty tenisowe – służące ogółowi mieszkańców najbliższej okolicy[2]. Również w otoczeniu bloków, przy ul. Nadstawnej, zlokalizowany jest skansen Zagroda Sitarska – oddział Muzeum Ziemi Biłgorajskiej.

 Główny artykuł: Skansen „Zagroda Sitarska”.

Na terenie dzielnicy Nadstawna od kilku lat powstaje prywatna inwestycja Miasteczko na Szlaku Kultur. Jest to osiedle mieszkalno-usługowe, które swoją architekturą nawiązuje do dawnej, tradycyjnej, drewnianej zabudowy Biłgoraja, istniejącej do 1939 r. W stanie na 2018 r. obejmuje ono kilka zamieszkanych kamienic, stylizowane pawilony handlowe oraz wierną rekonstrukcję drewnianej synagogi z Wołpy (obecnie miasta na Białorusi, przed 1939 r. w Polsce; sama synagoga została zniszczona przez hitlerowców)[3]. Projektantem architektury Miasteczka jest Rudolf Buchalik.

Pod względem rozległości przestrzennej osiedle Nadstawna jest jedną z najmniejszych jednostek podziału administracyjnego miasta. Powierzchnia dzielnicy wynosi ok. 36,8 ha[4].

Organem uchwałodawczym osiedla jako jednostki pomocniczej gminy miejskiej Biłgoraj jest Rada Osiedla. Organ wykonawczy to Zarząd Osiedla[5].

Informacje historyczne[edytuj | edytuj kod]

Ulica Nadstawna jest jedną z najstarszych ulic Biłgoraja. Od momentu lokacji w drugiej połowie XVI w. zamykała miasto, obiegając je od strony zachodniej. Poza zabudowaniami, dalej na zachód od ulicy, znajdowały się bagna i rozlewiska Białej Łady[6].

Ulicę Nadstawną zamieszkiwali chrześcijanie, a w mniejszym stopniu Żydzi. Ci drudzy na północnym krańcu ulicy, przy skrzyżowaniu z ulicą Lubelską, posiadali zespół obiektów sakralnych, wśród których najważniejsza była synagoga. Budynki te zostały zniszczone przez hitlerowców w okresie okupacji niemieckiej 1939-1944.

 Zobacz więcej w artykule Biłgoraj, w sekcji Historyczna wielokulturowość Biłgoraja.

Do 1939 r. wzdłuż ulicy zlokalizowane były drewniane domy, stanowiące przykład charakterystycznej, dawnej architektury biłgorajskiej. Duża część z nich stanowiła warsztaty, w których niegdyś pracowali przedstawiciele tradycyjnego rzemiosła miejskiego – sitarstwa. Budynki te zostały w większości zniszczone w toku walk wojny 1939 r. Po 1944 r. drewnianą zabudowę ulicy jeszcze odbudowywano, niemniej w latach 60. i 70. nastąpił jej kres, związany z wytyczeniem nowych ulic oraz budową osiedla bloków mieszkalnych. Jedynym pozostawionym gmachem drewnianym jest pochodzący z 1810 r. dom, w którym obecnie mieści się wymieniony wyżej skansen Zagroda Sitarska.

 Zobacz więcej w artykule Biłgoraj, w sekcji Dawna architektura.

W czasach komunizmu w Polsce osiedle bloków, jak i sama ulica Nadstawna, nosiły imię Jana Krasickiego[7]. Po upadku komunizmu władze miasta powróciły do dawnej, historycznej nazwy ulicy.

Osiedle Nadstawna jako obecną jednostkę podziału administracyjnego w sensie formalnym powołano do życia Uchwałą Rady Miasta w Biłgoraju z dnia 25 sierpnia 2004 r[8].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Podgląd w Geoportalu, 2018-10-24.
  2. Strona główna, www.sp5bilgoraj.pl [dostęp 2018-10-24].
  3. Dziennik Wschodni, Biłgoraj: Odtworzyli w Polsce białoruską synagogę - Dziennik Wschodni, „Dziennik Wschodni” [dostęp 2018-10-24] (pol.).
  4. Pomiar w Geoportalu, 2018-10-24.
  5. Uchwała Rady Miasta w Biłgoraju z dnia 25 sierpnia 2004 r.
  6. Rozdz. Układ przestrzenny miasta, Dzieje Biłgoraja, Markiewicz, Śladkowski, Szczygieł, Lublin 1985.
  7. 400 lat Biłgoraja, Markiewicz, Szczygieł, Bugała, Śladkowski, Biłgoraj 1978.
  8. Rady Osiedli - Biłgoraj [dostęp 2018-10-19] (pol.).