Ruczaj (Kraków)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Osiedle Ruczaj (Kraków))
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ruczaj
Jeden z bloków na osiedlu
Jeden z bloków na osiedlu
Państwo  Polska
Miasto Kraków
Dzielnica VIII Dębniki
Rozpoczęcie budowy lata 80. XX w.
Położenie na mapie Krakowa
Mapa lokalizacyjna Krakowa
Ruczaj
Ruczaj
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Ruczaj
Ruczaj
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Ruczaj
Ruczaj
Ziemia50°01′25,6″N 19°54′13,0″E/50,023778 19,903611

Ruczaj – obszar Krakowa wchodzący w skład Dzielnicy VIII Dębniki, położony około 4 km na południowy zachód od centrum Krakowa. Nie stanowi jednostki pomocniczej niższego rzędu w ramach dzielnicy. Nazwa ta nie funkcjonuje również jako oficjalna jednostka urbanistyczna, ale funkcjonuje powszechnie w świadomości mieszkańców.

Składa się z dwóch części: osiedla wielkopłytowego Ruczaj-Zaborze z lat 19861993 oraz nowych osiedli mieszkaniowych powstających w latach. 90. XX wieku i na początku XXI wieku na południe od ul. Zachodniej.

Rozwój tej części miasta związany jest z budową nowego kampusu Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz rozwojem podstrefy Kraków-Pychowice specjalnej strefy ekonomicznej Krakowskiego Parku Technologicznego.

Historia[edytuj]

Bloki z wielkiej płyty na osiedlu Ruczaj-Zaborze

Współczesny Ruczaj zajmuje obszar dawnych dzielnic katastralnych Zakrzówek, Pychowice, Kobierzyn i Skotniki. Zabudowa istniała głównie wzdłuż ul. Kobierzyńskiej, tworzyły ją także rozsiane wśród pól uprawnych pojedyncze zabudowania.

Nazwa Ruczaj pojawia się w nazwie ul. Ruczaj, która historycznie biegła od ul. Tynieckiej aż do Wilgi[1].

Osiedle Ruczaj-Zaborze[edytuj]

 Osobny artykuł: Osiedle Ruczaj-Zaborze.

Początek zabudowy blokowej wiąże się z powstaniem wielkopłytowego osiedla Ruczaj-Zaborze, które powstało w latach 1986–1993 między ulicami Grota-Roweckiego, Zachodnią, Kobierzyńską, Miłkowskiego i Lipińskiego.

Osiedle to tradycyjnie dzieli się na trzy części, głównie ze względu na usytuowanie geograficzne. Część pierwsza rozciąga się od rzeki Wilgi do ulicy Kobierzyńskiej i jej skrzyżowania z ulicą Ruczaj i Rostworowskiego. Część druga to teren w pobliżu Skałek Twardowskiego, znajdujący się pomiędzy ulicami: Kobierzyńską, Rostworowskiego i Grota-Roweckiego. Część trzecia, najbardziej wysunięta, sięga w kierunku Kampusu UJ od ulicy Rostworowskiego, między ulicami Kobierzyńską i Grota-Roweckiego do ulicy Zachodniej dawnej pętli autobusowej „Ruczaj”.

Nowy Ruczaj[edytuj]

Bloki na osiedlu Zielona Galicja przy ul. Chmieleniec
Bloki na Osiedlu Europejskim

Na południowy zachód od ulicy Zachodniej, pomiędzy ulicami Bobrzyńskiego i Kobierzyńską, rozciągają się się nowe osiedla mieszkaniowe, powstające od końca lat. 90. XX wieku. Pojedyncze budynki lub zespoły budynków były realizowane przez różnych inwestorów. Część z nich ma charakter osiedli zamkniętych. Największym osiedlem w nowej części Ruczaju jest wysunięte najbardziej na południe Osiedle Europejskie.

Ważniejsze osiedla mieszkaniowe:

Nowa część Ruczaju krytykowana jest za chaos urbanistyczny i brak planowej zabudowy. W 2013 otrzymało, wraz ze znajdującym się na obszarze Górki Narodowej osiedlem „Kuźnica Kołłątajowska”, tytuł Archi-Szopy przyznawany tradycyjnie najgorszym budynkom Krakowa[8]. Jurorzy zwrócili uwagę na „niesamowitą plątaninę bezhołowia urbanistycznego” tych osiedli i na stracone szanse Krakowa na stworzenie spójnej tkanki miejskiej przy sprzyjającym ruchu inwestorskim i posiadanych funduszach.

Otoczenie[edytuj]

III Kampus UJ[edytuj]

Na północ od osiedla Ruczaj-Zaborze powstaje kompleks budynków III Kampusu Uniwersytetu Jagiellońskiego. Do tej pory powstały m.in. następujące budynki:

  • Centrum Badań Przyrodniczych i Aparatury Naukowej
  • Kompleks Nauk Biologicznych,
  • Wydział Matematyki i Informatyki,
  • Wydział Zarządzania i Komunikacji Społecznej,
  • Instytutu Zoologii,
  • Małopolskiego Centrum Biotechnologii,
  • Wydziału Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej.

W pobliżu kampusu powstał również budynek biblioteki Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II.

Specjalna Strefa Ekonomiczna[edytuj]

Biurowiec firmy Ericpol

Na południowy zachód od kampusu uniwersyteckiego powstaje Krakowski Park Technologiczny wchodzący w skład Specjalnej Strefy Ekonomicznej. Obecnie na jej terenie zlokalizowane są następujące budynki:

Planowano również budowę siedziby krakowskiego oddziału TVN ze studiami produkcyjnymi, ale prawdopodobnie do niej nie dojdzie[9].

Tereny zielone[edytuj]

Na północ od osiedla Ruczaj-Zaborze znajduje się kompleks skał wapiennych, miejsce do spacerów, wycieczek pieszych i rowerowych, według legendy wiązane z Panem Twardowskim. W rzeźbie terenu widoczne są formy antropogeniczne – wyrobiska dawnych kamieniołomów wapienia jurajskiego. Wierzchowinę Skałek Twardowskiego porasta zieleń parkowa wprowadzona tu przez człowieka. Obszar ten, a także tereny łąkowe i leśne na północ od nowej części Ruczaju, wchodzą w skład Bielańsko-Tynieckiego Parku Krajobrazowego.

W nowej części osiedla planowane jest powstanie parku Park Ruczaj-Lubostroń[10]. Na tym terenie mieści się Krakowski Klub Jazdy Konnej. W jego obrębie znajduje się również niewielki cmentarz komunalny Kobierzyn-Lubostroń. Drugi cmentarz komunalny położony jest na południe od Osiedla Europejskiego – cmentarz Kobierzyn-Maki Czerwone powiązany z położonym nieco dalej na południe szpitalem psychiatrycznym w Kobierzynie.

Ważniejsze obiekty[edytuj]

Kościoły i związki wyznaniowe:

Szkoły i przedszkola:

  • Przedszkole Samorządowe nr 5
  • Gimnazja nr 23 i 25
  • Szkoły podstawowe nr 40, 151 i 158

Centra kultury, sportu i rekreacji

  • Centrum Kultury „Ruczaj” przy ul. Rostworowskiego
  • Krakowski Klub Jazdy Konnej
  • Centrum Sportu i Rekreacji Cascada

Hotele

  • Sympozjum
  • Ruczaj
  • Aparthotel Vanilla

Komunikacja[edytuj]

Komunikacja autobusowa[edytuj]

Główne osie komunikacyjne osiedla stanowią:

Ulice Grota-Roweckiego i Kobierzyńska[edytuj]

Ulice Grota-Roweckiego i Bobrzyńskiego[edytuj]

Inne[edytuj]

Linie aglomeracyjne z przystankiem końcowym na pętli „Czerwone Maki”:

Komunikacja tramwajowa[edytuj]

Historia[edytuj]

29 listopada 2010 rozpoczęto budowę nowej linii tramwajowej na os. Ruczaj, która miała połączyć istniejącą trasę, wiodącą ulicami Kapelanka – Brożka, z projektowaną pętlą tramwajową w rejonie skrzyżowania ul. M. Bobrzyńskiego z ul. Czerwone Maki. Budowana trasa przebiegać miała wzdłuż ulic Grota-Roweckiego i Bobrzyńskiego. Długość budowanej linii tramwajowej wynosiła (bez pętli) prawie 3,5 km. Na projektowanym odcinku znalazło się 6 przystanków tramwajowych, łącznie 15 peronów przystankowych.

27 sierpnia 2011[12] oddano do użytku płytę pierwszego skrzyżowania przebudowywanego w ramach inwestycji. Było to skrzyżowanie ulic Kapelanka, Brożka, Grota-Roweckiego i 8 Pułku Ułanów (obecnie ul. Lipińskiego). Ta ostatnia ma obecnie formę jedynie wylotu ze skrzyżowania w stronę projektowanej trasy[13], która w nieokreślonej przyszłości stanowić będzie kolejną oś komunikacyjną osiedla (docierając aż do ul. Zawiłej).

25 października 2011 oddano do użytku przebudowane skrzyżowanie ulic Kobierzyńskiej i Grota-Roweckiego wraz z przejazdem tramwajowym wzdłuż tej drugiej.

Od 30 grudnia 2011 pierwszy odcinek trasy (do przystanku „Ruczaj” włącznie) był wykorzystywany liniowo[14] przy zastosowaniu tramwajów dwukierunkowych (z powodu braku pętli na tymczasowej końcówce), zastępując w tym rejonie część komunikacji autobusowej. Linia nr 12 kursowała na Wieczystą, a nr 18 do Cichego Kącika.

15 października 2012 zawieszono obie linie[15] na kilka tygodni, ponieważ trzeba było połączyć wykorzystywaną już część z trasy z nowo wybudowaną resztą.

16 listopada 2012 zorganizowano oficjalną uroczystość otwarcia nowej linii wraz z pętlą „Czerwone Maki” i parkingiem funkcjonującym w systemie Parkuj i Jedź[16] z udziałem prezydenta Krakowa Jacka Majchrowskiego, a dzień później zaczęły na niej regularnie kursować tramwaje. Otwarcie pętli nastąpiło równocześnie z (od dawna planowaną) zmianą siatki połączeń autobusowych i tramwajowych[17].

Linie[edytuj]

Linie jadące ciągiem ulic Grota-Roweckiego i Bobrzyńskiego, z przystankiem końcowym na pętli „Czerwone Maki”:

Uwagi

  1. Sala Królestwa Świadków Jehowy dla zborów: Kraków–Podgórze, Kraków–Rosyjski (w tym grupa ukraińskojęzyczna), Kraków–Ruczaj (w tym grupa hiszpńskojęzyczna), Kraków–Salwator.

Przypisy