Osiedle im. Leona Kruczkowskiego (Kłodzko)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Herb Kłodzka Osiedle im. Leona Kruczkowskiego
Osiedle Kłodzka
Ilustracja
Wieżowce przy ul. Spółdzielczej
Państwo  Polska
Województwo  dolnośląskie
Powiat kłodzki
Miasto Kłodzko
Data założenia 1974
W granicach Kłodzka 1880
Powierzchnia 0,47 km²
Wysokość 311-343 m n.p.m.
Populacja (2001)
• liczba ludności

9210
Kod pocztowy 57-300
Tablice rejestracyjne DKL
Położenie na mapie Kłodzka
Położenie na mapie
50°26′19″N 16°38′56″E/50,438611 16,648889
Portal Portal Polska
Falowiec przy ul. Rodzinnej
Północna część osiedla
Wschodnia część osiedla
Wschodnia część osiedla
Falowiec przy ul. Rodzinnej
Zabudowa jednorodzinna w centrum osiedla
Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego
Elektrociepłownia i południowa część osiedla widziana z ul. Objazdowej
Supermarket "Chata Polska"
Elektrociepłownia na osiedlu
Punkty handlowo usługowe

Osiedle im. Leona Kruczkowskiego – największe osiedle mieszkaniowe w Kłodzku, położone w zachodniej części miasta. Zamieszkuje je około 9 tys. mieszkańców.

Geografia[edytuj]

Położenie geograficzne[edytuj]

Osiedle im. Kruczkowskiego położone jest w zachodniej części Kłodzka. Graniczy na zachodzie z Kościelnikami, na północy z osiedlem im. św. Wojciecha, na wschodzie ze Starym Miastem i Przedmieściem Zielonym oraz Książkiem na południu. Od centrum miasta oddalone jest o ok. 1 km.[1]

Warunki naturalne[edytuj]

Osiedle położone jest na wzniesieniu, z którego rozpościera się piękna panorama na środkową i wschodnią część Kłodzka. Charakteryzuje się dość dużym zróżnicowaniem terenu licząc w najniższym punkcie 311, zaś w najwyższym 343 m n.p.m.[2]

Historia[edytuj]

Od czasów średniowiecza na terenie osiedla nie koncentrowała się poważniejsza zabudowa. W rejonie ul. Kościuszki znajdowały się luźne zabudowania mieszkalne – tzw. Przedmieście za Bramą Czeską, które ulegało zniszczeniom przy okazji kolejnych wojen jakie przetoczyły się przez hrabstwo kłodzkie. Po rozbiórce bram miejskich przyłączono ten obszar do Kłodzka. W dwudziestoleciu międzywojennym przy obecnej ul. Jana Pawła II wzniesiono kilka budynków jednorodzinnych (1936 r.). Dalszą rozbudowę w kierunku zachodnim utrudniało dosyć strome położenie[3].

Od lat 60. XX w. zaczęło się rozwijać w Kłodzku budownictwo mieszkaniowe, wobec wzrostu liczby ludności i niedostatecznej liczby mieszkań. Jako pierwsze powstały osiedla: Nyskie, potem Morcinka. W kolejnej dekadzie wybudowano osiedle im. św. Wojciecha. Nie zaspokajało to wszystkich potrzeb mieszkaniowych wobec czego władze zdecydowały się na budowę blokowiska z modnej wówczas wielkiej płyty, która znalazła swoje zastosowanie po raz pierwszy w NRD[4]. Klatkowiec wzniesiono w technologii wielkiego bloku. Płyty dowożono z fabryki domów z Wrocławia.

Inwestorem była Kłodzka Spółdzielnia Mieszkaniowa. Gotowe prefabrykaty wyrabiano w Kłodzkiej Fabryce Domów. Budowę miano realizować etapami, której koniec przewidywano na lata 90. XX w. Docelowo na osiedlu miało zamieszkać kilkanaście tysięcy mieszkańców. Według ówczesnych przewidywań kilka tysięcy z nich miało znaleźć prace w całej gamie usług i administracji, przede wszystkim spółdzielczej[5].

Pierwotny plan zakładał budowę osiedla złożonego z pięciu klatkowców zamykających z każdej strony osiedle oraz punktowców położonych w jego środkowej części. W centrum urbaniści miejscy przewidzieli miejsce dla nowej świątyni katolickiej. We wschodnim krańcu zamierzano zbudować krytą pływalnię. Plan ten kilkakrotnie modyfikowano, m.in. w latach 80. XX w., kiedy zmieniono lokalizację kościoła, który przeniesiono w miejsce basenu, a w jego pierwotnym miejscu stanąć miał tzw. "Nowy Rynek". Osiedle otrzymało roboczą nazwę Nowego Miasta[6].

Na 1974 r. przypadł początek inwestycji, którą rozpoczęto od realizacji długiego klatkowca przy ul. Rodzinnej[7]. w kolejnych latach wybudowano powyżej na wzniesieniach 11-kondygnacyjne punktowce. Dalsza budowa została zahamowana w wyniku kryzysu gospodarczego 2 połowy lat 70. i pogłębiającej się stagnacji lat 80. XX w.[8]

Planowej budowy nigdy nie ukończono. W latach 1990–1993 wzniesiono ostatnie dwa bloki mieszkalne przy ul. Wiosennej, wybudowane w nowej technologii nie z prefabrykatów. Niestety zbyt długi czas ich budowy oraz nierentowność nowej technologii doprowadził ostatecznie do zaprzestania dalszej realizacji rozbudowy osiedla[9]. W 2 połowie lat 90. XX w. w środkowej części, gdzie miały powstać kolejne punktowce wydano pozwolenia na budowę prywatnych budynków jednorodzinnych, których budowa nie przekraczała 2-3 kondygnacji.

Nazewnictwo[edytuj]

Osiedle zostało nazwane na cześć znanego polskiego pisarza i publicysty – Leona Kruczkowskiego, który związany był z powiatem kłodzkim, ponieważ brał udział w wyborach do Sejmu z okręgu wyborczego nr 106, w skład którego wchodziły ówczesne powiaty: bystrzycki, kłodzki, dzierżoniowski, strzeliński i ząbkowicki[10].

Administracja[edytuj]

Na terenie Kłodzka nie występują pomocnicze jednostki administracyjne, takie jak: osiedla, czy dzielnice, dlatego też o większości spraw decyduje samorząd miejski, którego siedziba znajduje się na pl. Bolesława Chrobrego, na Starym Mieście. Mieszkańcy osiedla wybierają do Rady Miasta ośmiu radnych co 4 lata, tworząc okręg wyborczy nr 3, wraz z całą południowo-zachodnią częścią miasta, położoną na lewym brzegu Nysy Kłodzkiej[11].

Edukacja i kultura[edytuj]

Na terenie osiedla znajduje się Szkoła Podstawowa nr 3 im. kpt. Stanisława Betleja. Kształcą się w niej dzieci w wieku 6-13 lat, kontynuując z reguły dalszą edukację w Gimnazjum nr 1 im. Adama Mickiewicza, a następnie w szkołach średnich położonych w centrum Kłodzka. Dyrektorem Szkoły Podstawowej nr 3 jest mgr Dorota Ręczkowska[12]. Szkoła jest inicjatorem działań kulturalnych na terenie osiedla. Mieści się w niej też biblioteka, świetlice: szkolna i socjoterapeutyczna oraz działa asystentka ds. ludności romskiej.

Poza tym zachodnia część osiedla przypisana jest do obwodu szkolnego podlegającego do Szkoły Podstawowej nr 6, mieszczącej się na terenie historycznego Przedmieścia Zielonego przy ul. Bohaterów Getta[13]. Na terenie kompleksu katechetyczno-parafialnego przy ul. kard. Wyszyńskiego znajduje się filia nr 1 Powiatowej i Miejskiej Biblioteki Publicznej[14].

Religia[edytuj]

Większość mieszkańców osiedla stanowią wyznawcy kościoła katolickiego. Drugą pod względem liczebności grupę stanowią wyznawcy Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego, którego parafia znajduje się na terenie historycznego Przedmieścia Ząbkowickiego[15].

Do 1982 r. katoliccy mieszkańcy tej części miasta należeli do parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, z której w tym roku została wyodrębniona parafia Podwyższenia Krzyża Świętego, która obejmuje swoim zasięgiem również okoliczne wioski. Jej siedziba znajduje się w kościele pod tym samym wezwaniem, mieszczącym się we wschodniej części osiedla. W parafii mieści się Kłodzki Urząd Dziekański. Parafia ta wchodzi w skład diecezji świdnickiej[16].

Architektura i urbanistyka[edytuj]

Jest to współczesne, wielkopłytowe osiedle, kontrastujące ze starą architekturą miasta. Stoją tu m.in. pięciokondygnacyjne, wieloklatkowe budynki mieszkalne, jedenastokondygnacyjne wieżowce – punktowce. Osiedle jest typowym przykładem nowej dzielnicy miejskiej, pomyślane jako autonomiczny organizm z pełną infrastrukturą[17].

W skład osiedla wchodzi 11 ulic :

  • ul. Dusznicka (cześć)
  • ul. Jana Pawła II
  • ul. kard. Stefana Wyszyńskiego
  • ul. Tadeusza Kościuszki (część)
  • ul. Łąkowa (cześć)
  • ul. Macieja Rataja
  • ul. Objazdowa (część)
  • ul. Witolda Pileckiego
  • ul. Przyjaciół Dzieci
  • ul. Rodzinna
  • ul. Spółdzielcza
  • ul. Wiosenna

Rekreacja[edytuj]

Osiedle zostało zaplanowane jako autonomiczna część miasta Kłodzka[18]. Między blokami znajduje się sporo zieleńców, które gdzieniegdzie porastają drzewa oraz krzewy. Najważniejszą rolę przez wiele lat odgrywał znajdujący się we wschodniej części osiedla Park Przyjaciół Wojsk Górskich, powstały w latach 70. XX w. jako Park Młodzieży[19]. Znajdowała się w nim m.in. pergola oraz alejki ze ścieżkami rowerowymi. Uległy one całkowitej dewastacji w latach 90. XX w.

W pobliżu parku znajdują się ogródki działkowe, należące do POD Zwycięstwo. Od 2009 r. przy Szkole Podstawowej nr 3 trwa budowa krytej pływalni, której otwarcie planowane jest na pierwszą połowę 2011 r.[20].

W 2010 r. w miejscu przewidzianym dawniej jako Nowy Rynek oddano do użytku alejkę spacerową z kolorową fontanną.

Gospodarka[edytuj]

Osiedle im. Kruczkowskiego jest typową kłodzką sypialnią, czyli osiedlem mieszkaniowym. Nie ma na nim żadnych większych zakładów pracy. Do największych pracodawców należy supermarket E.Leclerc, mieszczący się w obiekcie po dawnej Hali Targowej „Merkury”, która w latach 90. XX w. i na początku XXI w. odgrywała ważną rolę w handlu przygranicznym z Czechami. Swoją siedzibę ma tutaj także PKS Kłodzko. Osiedle ma rozbudowaną infrastrukturę handlowo-usługową. Jest tutaj poczta, supermarkety, sklepy wielobranżowe oraz oddziały banków m.in. PKO i BZ WBK.

Infrastruktura[edytuj]

Transport[edytuj]

Osiedle znajduje się na uboczu ważnych szlaków komunikacyjnych ziemi kłodzkiej. Przez jego północną granicę przechodzi droga wylotowa z Kłodzka, która łączy się dalej z trasą europejską 8 (E67) do Kudowy-Zdroju. Wszystkie drogi na jego terenie mają charakter dróg gminnych lub osiedlowych[21].

Bezpieczeństwo[edytuj]

W zakresie ochrony przeciwpożarowej oraz innych miejscowych zagrożeń – mieszkańcy Zagórza podlegają pod rejon działania Powiatowej Straży Pożarnej oraz Komendzie Powiatowej Policji w Kłodzku. Funkcję dzielnicowego sprawuje st. asp. Piotr Adamkiewicz z I rewiru służbowego[22].

Na osiedlu znajduje się też przychodnia zdrowia, gabinety lekarskie mają też lekarze pierwszego kontaktu oraz dentyści.

Ciekawostki[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Kłodzko. Plan miasta, 1:10 000, wyd. 3, PPWK, Warszawa-Wrocław 1999.
  2. Opracowano na podstawie programu "Google Earth".
  3. Kłodzko. Dzieje miasta, pod red. R. Gładkiewicza, Kłodzko 1998, s. 127.
  4. Słownik geografii turystycznej Sudetów. Kotlina Kłodzka, t. 15, pod red. M. Staffy, Wrocław 1994, s. 205-206.
  5. K. Marcinek, W. Prorok, Ziemia Kłodzka. Informator turystyczny, s. 42.
  6. Opracowano na podstawie dostępnych w Urzędzie Miasta Kłodzka "Planów Zagospodarowania Przestrzennego Nowego Miasta oraz osiedla Kruczkowskiego".
  7. Słownik geografii turystycznej Sudetów, op. cit., s. 206.
  8. Kłodzko. Dzieje miasta, op. cit.,s . 174.
  9. Brama - Gazeta Prowincjonalna, nr. z XII 1993 r.
  10. Kłodzko. Dzieje miasta, op. cit, s. 160
  11. Granice okręgu na stronie PKW dotycząca wyborów samorządowych z 2006 r., (dostęp: 25.03.2010)
  12. Informacja dostępna na stronie internetowej placówki, (dostęp: 26.03.2010)
  13. Informacja uzyskana w sekretariacie Szkoły Podstawowej nr 6 i Unii Europejskiej w Kłodzku
  14. Informacja na stronie Powiatowej i Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Marii Dąbrowskiej w Kłodzku
  15. Dane uzyskane w Kłodzkim Urzędzie Dziekańskim w 2010 roku.
  16. Schematyzm Diecezji Świdnickiej, pod red. A. Bałabucha, Świdnica 2005.
  17. K. Marcinek, W. Prorok, Ziemia Kłodzka. Informator turystyczny, op. cit., s.41.
  18. K. Marcinek, W. Prorok, op. cit., s. 42.
  19. Kłodzko. Plan miasta, 1:10 000, wyd. 1, PPWK, Warszawa-Wrocław 1990.
  20. Gazeta Wrocławska (dostęp z 29 października 2009 r.
  21. Kotlina Kłodzka. Mapa turystyczna, 1:100 000, Eko-Graf, Wrocław 1997.
  22. Informacja KPP w Kłodzku, (dostęp: 16.09.2017).

Bibliografia[edytuj]

  • Kłodzko. Dzieje miasta, pod red. R. Gładkiewicza, Muzeum Ziemi Kłodzkiej, Kłodzko 1998.
  • Marcinek K., Prorok W., Ziemia Kłodzka. Informator turystyczny, Fundacja Rozwoju Miasta Kłodzka i Ziemi Kłodzkiej „Actus”.

Linki zewnętrzne[edytuj]